Úkimettiń agrarlyq sektordy damytýǵa degen talpynysy úlken úmit týdyrady. Degenmen óz aýlasynda mal ósiretin jeke sharýashylyqtarǵa degen qoldaýlar áli de mardymdy bolmaı tur. Al bular ishki rynoktaǵy et pen sút ónimderiniń 75-80 paıyzyn, jumyrtqa men qus etiniń jartysyn beredi. Asa qajetti kartop sııaqty kókónisterdiń de jartysy osylardyń úlesinde. «Aýylsharýashylyq kooperatıvteri týraly» Zań aýyl turǵyndarynyń básekege qabilettiligin arttyrý úshin materıaldyq, qarajattyq áleýetterin biriktirýdi qarastyrǵan. Alaıda onyń oryndalyp jatqanyn kórmeı júrmiz. Qazir kooperatıvter dep burynnan kele jatqan fermerlik uıymdardy jáne sharýa qojalyqtaryn ataıtyn bolypty, osylaısha jergilikti organdar olardyń sany artty dep kórsetedi. Biraq bular naǵyz kooperatıvter emes. Zań aýyl, selo turǵyndarynyń aýladaǵy sharýashylyqtarynda kooperatıvter ashýdy kózdegen edi, is júzinde onyń talaptary qaǵaz betinde ǵana oryndalyp tur. Sondyqtan da aýlasyndaǵy jekemenshik maldaryn ósiretinderdiń beıneti áli de azaımaýda, olar maldaryna jem-shópti ózderi daıyndaı almaıtyn bolǵandyqtan, qymbatqa satyp alýǵa májbúr. Saýyn apparattary da joq, dán úgetin tehnıkalary jáne basqa da qural-jabdyqtary bolmaıdy, sondyqtan bárin de qolmen isteıdi. Osyndaı beıneti mol jumystardyń sebebinen mal basyn kóbeıte almaı otyr. Kooperatıvter osy máseleniń sheshim tabýyna yqpal etip, jeke mal ósirýshilerdiń beınetin azaıtar degen úmitimiz aqtalmady. Al aýylsharýashylyq salasyndaǵy sheneýnikter jeke sharýashylyqtardy úlken qurylymdarǵa qosý kerek degendi aıtady. Biz onyń qalaı bolatynyn bilemiz, kezinde bastan ótkizdik qoı. Jekeshege berilgen jer úlesterin úlken aýylsharýashylyq qurylymdaryna bergen turǵyndar qazir sodan eshqandaı paıda kórmeı otyr. Kezdesken turǵyndardyń bári bizge jer úlesterin bergeni úshin paı ala almaı júrgenderin aıtyp, shaǵymdanady.
Aýyldaǵy aýlalyq jeke sharýashylyqtardyń damýyna memlekettik turǵydan yqpaldy kómek bolmasa turǵyndarda aýylsharýashylyq ónimderin óndirýge degen enjarlyq týyp, qalaǵa kóshýdi ańsaıdy. 2011 jyl men 2017 jyldardy salystyratyn bolsaq, mal basy 1,2 mıllıonǵa, ıaǵnı 25 paıyzǵa azaıyp ketipti. Saıyp kelgende bul elimizdiń azyq-túlik qaýipsizdigine nuqsan keltireri sózsiz. Bizdińshe, osy tyǵyryqtan talapqa saı qurylǵan kooperasııa ǵana qutqara alady. Sondyqtan osy isti jandandyryp, durys jolǵa qoıýdy usynyp, biz Premer-Mınıstrdiń orynbasary – Aýyl sharýashylyǵy mınıstri О́.Shókeevtiń atyna depýtattyq saýal joldadyq.
Vladıslav KOSAREV,
Májilis depýtaty
