Ásirese shashtaraz, tyrnaq pen kirpik, qasy-kózin sulýlandyrýǵa nıetti názik jandylardyń atalmysh qyzmet túrlerine suranysy artady. Talǵampaz arýlardyń kóńilinen shyǵý úshin kosmetolog, vızajıst mamandar da az izdenbeıtin kórinedi. Bizdiń búgingi keıipkerimiz shashtaraz Aızada Talaspekova – dál sondaı maman: óz isine jaı ǵana kásip túri emes, shyǵarmashylyq jumys dep qaraıtyn sanaýly sheberler qatarynan.
Aızadanyń qyzmetine tek jastardan bólek, balalar men qarttar da jıi júginedi. Sebebi ol – óz isin súıetin kásibı maman. Qyzmetine júginetin ár tutynýshysyna erekshe yjdahatpen qaraıdy. Tipti qolynan kelgenshe qarttar men múmkindigi shekteýli jandarǵa tegin qyzmet kórsetip, únemi saýapty isterdiń basy-qasynda júrýge tyrysady. Kezekti klıentin jasandyrýǵa kirisken Aızada: «Adamdarǵa jaqsylyq jasaýdan janym rahattanady» deıdi jymıyp. Bul – onyń sóz retine qaraı aıtyla salǵan lebizi emes, shyn mánindegi janynyń qalaýy. Ony árdaıym isimen de dáleldep keledi.
* * *
– Qyzym, shash qııý qansha turady?
– Shashtyń uzyndyǵyna baılanysty, apa?
– Meniń shashymnyń ushyn tegistep qııýǵa qymbat alatyn shyǵarsyńdar?
– Siz qanshaǵa qıdyrǵyńyz keledi, solaı bolsyn!
Jymııa til qatqan jyly júzdi kelinshektiń sózine rıza bolǵan qarııa alǵysyn aıtyp, shashtarazdyń oryndyǵyna jaıǵasa berdi. Rahmetin aıtyp, batasyn berip ketetin mundaı qart klıentter Aızadada óte kóp.
– Men ata-anamnan erte aıyrylǵanmyn. Onyń ústine eki qyzymdy bir ózim ósirip jatqan jalǵyzbasty anamyn. Turmystyń taýqymeti men aqshadan tarshylyq kórý degendi jaqsy túsinemin. Sondyqtan da kómekke muqtaj jandarǵa barynsha kómek qolyn sozyp, járdemdeskim kelip turady. Jaqynda osy oıymdy júzege asyrýǵa keremet múmkindik týdy. Jeke sán salonymdy ashqannan keıin, aptanyń ár sársenbisi saǵat 10.00-13.00 aralyǵynda qarttar men balalar úıiniń turǵyndaryna, múmkindigi shekteýli jandarǵa tegin qyzmet kórsetemin. Tipti keıbir mekemelermen arnaıy kelisimshart ta jasasyp qoıdyq. Endi jeke basy men áleýmettik mártebesin rastaıtyn qujattaryn kórsetken kez kelgen adam ár sársenbi saıyn shashyn tegin qıdyryp, sándeı alady, – deıdi shashtaraz Aızada.
* * *
Ras, jańa zaman áıelderdiń qoǵamdaǵy orny men mindetin, qyzmetin basqa jaýapkershilik bederinde beıneledi. Búginde názikjandylar tek shalbar kıip, kólik júrgizip, qoǵamdyq jumystarǵa belsene aralasýymen ǵana shektelmeıdi, tipti keıbir otbasylarda jas analar áke men ana rólin qatar atqaryp, balalaryn jalǵyz ózi tárbıeleýge májbúr. Iаǵnı bir otbasynyń bar aýyrtpalyǵyn Aızada sııaqty arýlar jalǵyz ózi qaıyspaı kóterip keledi. Sol sebepti de osylaı jeke kásibin ashyp, sonyń qıyndyǵyn kún-tún demeı eńserýge daıyn. Munyń barlyǵy da – balalarynyń baqytty bolashaǵy úshin. Aızadanyń da óz jeke kásibin ashyp, osylaı shashtaraz bolýynyń astarynda negizinen jetkinshek eki qyzyn eshkimnen kem qylmaı jetkizsem degen analyq asqaq arman jatyr. Sondyqtan da ol er-adamnyń kez kelgeni kótere bermeıtin qıynshylyqty moıymaı jeńip keledi. Áıtse de, ony er adamnyń jumys isteý ádisinen ereksheleıtin bir qasıeti – meıirimi. Qaıratkerlik bıigine kóterilgen áıeldi de, bala tárbıesimen úıde otyrǵan anany da bir arnada toǵystyratyn kúsh ol – osy meıirimi. Biz kásibimen tanysyp qaıtqan Aızadanyń jumysy da áıel tabıǵatyna, áıel álemine tán osynaý qasıetimen erekshelenedi.
* * *
– Kóktemdi – áıelder maýsymy dep beker aıtpaıdy ǵoı. Kóktemmen birge áıelderdiń de sulýlyqqa degen qushtarlyǵy artady. Demek, bizdiń de jumysymyz kóbeıedi, – dep kezekti klıentiniń shashyn sándeýge kirisken maman qyz-kelinshekterden shash kútimine qatysty kásibı keńesin de aıamady. – Ár adamnyń jas ereksheligi men minez-qulqy, tabıǵatyna saı shashyn da ártúrli óńdeımiz. Desek te, búginde qyzdardyń shash qııýǵa qaraǵanda, ony ósirýge degen nıeti, qyzyǵýshylyǵy kóbirek. Sondyqtan da bizden shash kútimine qatysty keńes surap, qyzmettiń osy túrine júginýshilerdiń qatary kóp. Qazir hımııalyq sándeý men shashty qatqyl, qanyq túspen boıaýǵa qaraǵanda, neǵurlym tabıǵı túske degen qajettilik baıqalady. Sondaı-aq qyz-kelinshekterdiń shash boıaýda ashyq tústerge de yqylasy basym. Ásirese bıylǵy kóktemde túbi qoıý bolyp, al ush jaǵy aqshyl boıaýǵa aýysatyn ombre degen shash boıaý úlgisi sánde. Shashyn osy stılde ózgertkisi keletin arýlar óte kóp.
Al shash kútimine qatysty aıtatyn bolsaq, bul – óte úlken jumys. Árbir qyz-kelinshektiń shashyn boıaý men qııýy óz aldyna, onyń tabıǵı kútimine de erekshe kóńil bólgeni durys. Tabıǵı kútilgen shash kez kelgen boıaýdan artyq jyltyraıdy. Sondyqtan da úı jaǵdaıynda shashqa jumyrtqa, aıran, maıonez, sondaı-aq ártúrli maılar men dárýmenderdi paıdalansa, shashtyń mezgilsiz ushtalyp ketýi men qurǵaýy, túsýi azaıady. Máselen, kúndelikti paıdalanatyn sýsabynǵa dárýmender keshenin qosyp ta kútim jasaýǵa bolady. Ol qatarǵa V3, V6, V12, E, mýmııa, záıtún maıy kiredi. Bul zattardyń barlyǵy dárihanada satylady. Osylardy paıdalanyp, shashqa sapaly kútip jasaýǵa ábden bolady. Sondaı-aq taraý arqyly bas quıqalaryna massaj jasap, shashtyń túsýin azaıtýǵa bolatynyn basa aıtqym keledi. Ol úshin aǵashtan jasalǵan taraqtardy paıdalanǵan óte tıimdi. Shashty kúnine 100 ret tiginen jáne týra sonsha ret keri baǵytta taraý onyń túsýin azaıtýǵa septesedi. Osyndaı prosedýralardy júıeli túrde kúndelikti túrde jasap otyrsa, shashyńyz erekshe ádemilikke ıe bolyp, jyltyrap kóz jaýyn alatyn bolady, dep keıipkerimiz qyz-kelinshekterge óziniń kásibı keńesin berdi.
Shynymen de, áıelge náziktik pen sulýlyq syılaýda kútilgen shashtyń aıryqsha áseri bar. Ásirese uzyn, tabıǵı shash arýlardy erekshe tartymdy etip, kóp ishinen daralap kórsetedi. Sondyqtan da yqylym zamannan-aq ata-babalarymyz qyz balasynyń shash kútimine erekshe mán bergen. Qymyz, aıran sekildi tabıǵı ónimderdi paıdalana otyryp, qyzdardyń shashynyń uzyn ári sándi bolyp ósýine jaǵdaı jasaǵan. «Shashtaryn bes kún tarap, on kún órgen» degen áıgili án mátinindegi bul tirkes te osy sózimizdi bekite túsedi. Búginde tehnıkanyń damyp, shashqa kútim jasaýdyń zamanaýı ádisteri endi demeseńiz, maman sózinen baıqaǵanymyzdaı, shash kútiminiń túp-tamyrynda sút, aıran, tabıǵı shópterden jasalǵan tunbalar jáne taǵy basqa tabıǵı ónimder jatady eken. Usynylǵan osy keńesterdi arýlarymyz kúndelikti ómirde júıeli paıdalanatyn bolsa, sóz joq, nátıje beretini anyq. Áıelge ásemdik jarasady...
Nazerke JUMABAI,
«Egemen Qazaqstan»
