Qorǵanys mınıstrliginiń málimetterine qaraǵanda, bıyl kóktemgi jáne kúzgi shaqyrtýlarda elimizde 35 myńdaı jas jigit ásker qataryna qabyldanady. Osy jumystar aıasynda Astananyń ózinen maýsym aıyna deıin 800-ge jýyq adam Otan aldyndaǵy boryshyn óteýge barady. Elordalyq jastar Qarýly Kúshterge, Shekara qyzmetine, Memlekettik kúzet qyzmetine jáne Ulttyq ulanǵa teńdeı bólinedi. Al 7 mamyr – Otan qorǵaýshy kúni qarsańynda bolashaq 40 sarbazdy ata-analary, Astana qalasy ákimdigi, Qorǵanys mınıstrligi, Ardagerler uıymy, Qorǵanys isteri departamentiniń basshylyǵy saltanatty jaǵdaıda shyǵaryp salady.
Áskerge barý – azamattyq borysh
Moıyndaý kerek, qazir qazaqstandyq sarbazdardyń qarydary-toq, kóılekteri-kók. Áskerı doktrına talaptary qazaq áskerıleriniń búgini men bolashaǵyn aıqyndap berdi. Al Otan qorǵaýdyń azamattyq paryz, abyroıly mindet ekendigin Elbasy – Qarýly Kúshterdiń Joǵarǵy Bas Qolbasshysy N.Nazarbaev únemi eske salyp otyrady. «Otan úshin otqa tús – kúımeısiń», degen Baýyrjan batyrdyń ulaǵatty sózi árbir jastyń júreginen oryn tapqan.
Qazaqstan Respýblıkasy Qarýly Kúshteri Bas shtaby uıymdastyrý – jumyldyrý departamentiniń basshysy Músilim Daıyrovtyń aıtýynsha, Elbasynyń tapsyrmasyna sáıkes áskerdiń 30 paıyzy qysqa merzimdi mindetin óteýshilerden quralýy tıis. Onyń ústine álemdik geosaıası jaǵdaılardyń ózgerisinen týyndaǵan máseleler kóptegen memleketterdiń ishki múmkindigin aıshyqtap berdi.
– Álemdegi sońǵy oqıǵalar, ásirese Sırııadaǵy soǵys er-azamattardyń barlyǵynyń áskerı daǵdylardy jetik bilýge tıistiligin kórsetti. Soǵystyń betin aýlaq qylsyn, biraq biz kez kelgen jaǵdaıǵa daıyn bolýymyz kerek. Biz eshbir memleketpen soǵysýǵa múddeli emespiz, soǵys bizdiń saıasatymyzǵa qaıshy. Biraq qorǵanysty umytpaýymyz qajet, – dedi M.Daıyrov.
Onyń aıtýynsha, er-azamattyń tolyqqandy qalyptasýyna áskerı tárbıe aýadaı qajet. Árbir úıdiń erkesi tártipke kóndigip, oń men solyn tanıtyn jer de – ásker. Osy oraıda, áskerge qabyldaýda dene bitimi kelisti, densaýlyǵy myǵym, oıy ushqyr, arnaýly bilimi bar jastarǵa basymdyq berilip otyr.
«Sońǵy jyldary áskerı tehnıkalar jetildirildi, elektrondy basqarý quraldary kóbeıdi. Qazir áskerge IT-tehnologııa da jat emes. Endi bizge sol zamanaýı qarý men qurylǵylardy basqara alatyn saýatty sarbazdar qajet. Jastardyń bastapqy bilimi men yntasy bolsa, qat mamandyqtar boıynsha úıretip alamyz», deıdi mınıstrlik ókili.
Qazir áskerı boryshyn óteýshilerdiń áleýmettik jeńildigi joq bolǵanymen, qolyna qarý ustap, tártiptiń qyr-syryna kóndikken jastarǵa jumys berýshilerdiń qyzyǵýshylyǵy joǵary bolatyny talas týdyrmaıdy. Onyń ústine Qorǵanys mınıstrligi burynǵy sarbazdarynyń joǵary oqý oryndaryna túsýge qandaı da bir jeńildikterge ıe bolǵandyǵyn qalaıdy. Buǵan qatysty tıisti usynystar da ázirlenýde.
M.Daıyrovtyń málimdeýinshe, búginde Otan qorǵaýshylardyń segizden biri qyz-kelinshekter. Er azamattarmen qatar sapta turatyn olardyń basym bóligi áıel zatyna tán uqyptylyq, tııanaqtylyqty qajet etetin qarjy, esep-qısap, medısına salalarynda boryshtaryn óteýde.
Al orta mektepterde alǵashqy áskerı daıarlyq pánderi jańa oqý-ádistemelik quraldar arqyly oqytylýda.
Jalpy, general M.Daıyrovtyń ózi áskerı ýchılısheden bastap, Aýǵanstandaǵy qan maıdannyń ortasynda 2,5 jyl boryshyn ótegen kásibı áskerı qyzmetker. Sondyqtan onyń búgingi áskerdiń jaıly jaǵdaıyna baılanysty baǵasy aqıqattan alshaq jatpaǵandyǵyna senýge bolady.
Tárbıeniń kózi – qazaq batyrlarynyń joly
Qazaq halqy batyrlardan kende emes. Sarbazdardyń sanasyna Qabanbaı, Bógenbaı, Eset syndy kóptegen batyrlardyń erlik isterin sińirip, patrıottyq tárbıeniń qazaqstandyq úlgisin qalyptastyrý týraly az aıtylyp júrgen joq. Tipti, áskerı bólimderdi qazaqtyń dańqty uldarynyń esimimen ataý týraly da usynystar boldy.
Áskerdiń qorǵanys qabilettiliginiń negizi patrıottyq tárbıeden bastaý alatyndyǵyn «Qarýly kúshter ardagerleri» Respýblıkalyq qoǵamdyq birlestigi tóraǵasynyń orynbasary, general-maıor Marat Nuǵymanov jaqsy biledi. Osy salada 36 jyl ter tókken qart ardagerdiń tárbıe men talapqa baılanysty óz paıymy bar.
– Patrıottyq sezim otbasynan bastalyp, mektep qabyrǵasynda shyńdalyp, ásker sapynda tolysady. Babalarymyz osynaý baıtaq jerdi aq naızanyń ushymen, aq bilektiń kúshimen qorǵap qaldy. Tarıhty túgender bolsaq, qazaq balalaryna úlgi bolarlyq batyrlar jetkilikti. Keshegi Uly Otan soǵysynyń ózinde Qazaqstannan bes júzdeı batyr shyqty. Osy jastardyń jarqyn bolashaǵy úshin keýdelerin oqqa tosqan atalarynyń qaı qaısysy da úlgi bolýy tıis, – deıdi M.Nuǵymanov.
Onyń aıtýynsha, áskerge barmaǵan nemese Otan aldyndaǵy boryshyn óteýge qulyqsyz jastardyń sana-sezimin silkip alyp, ómiriniń órnekti sátterinen qur qalǵandyǵyn sezinerlik yqpal bolýy tıis.
M.Nuǵymanov, sondaı-aq medısınalyq oqý oryndarynda pedıatrııa fakýltetteriniń jabylýynyń, aıaq-kıimderdiń memlekettik standarttarynyń bolmaýynyń óskeleń urpaq densaýlyǵyna keri áserin tıgizgendigin qynjylyspen aıtady. Onyń ústine ol orta bilim berý uıymdarynda jalaqynyń azdyǵynan er azamattardyń turaqtamaı, balalar tárbıesi tek áıel adamǵa júktelýiniń keri áseri sezilip otyrǵandyǵyn jetkizdi.
Aıta keterligi, qart generaldyń qyzy men jıeni de áskerı salany tańdaǵan.
Bolashaq sarbazdar sapqa turdy
Áskerı boryshyn óteýge attanatyn jastardy Astana qalasy ákiminiń orynbasary Ermek Amanshaev ta quttyqtap, sarbazdardyń áskerı mindetti abyroımen oryndap, oralýlaryna tilektestik bildirdi. Sonymen qatar kásibı áskerıler naǵyz urys dalasyna tán is-qımyldardyń úlgisin kórsetip, jas kadetter dóńgelene bılep berdi. Otanshyl sezimge bóleıtin ánder de oryndaldy.
Bul saltanatty kórgen bolashaq sarbazdardyń biriniń ákesi Muratbek Nurqadil óz ulynyń naǵyz jigitke tán áskerı salaǵa jeke qyzyǵýshylyǵymen tańdaý jasaǵandyǵyna rızalyǵyn bildirdi.
«Otan qorǵaý – erdiń paryzy. Balam muǵalimdik qyzmetin qıyp tastap, áskerı boryshyn óteýge attanyp barady. Onyń tańdaýyna qarsy bolmadyq», degen áke tilegi sol kúngi barsha jastyń ata-anasyna tán edi.
Serik ÁBDIBEK,
«Egemen Qazaqstan»
