Foto: ashyq derekkóz
Týberkýlezdiń taralý jıiligi 12,8%-ǵa qysqarǵan. Aýrýdyń osy túrinen bolatyn ólim-jitim 10%-ǵa azaıǵan. Statıstıkanyń jaqsarý sebebin salada qabyldanǵan sheshimderdiń tıimdiligimen baılanystyrsaq bolady. Der ýaǵynda jasalǵan emsharalardan da oń nátıje bar. Mysaly, dárige sezimtal týberkýlezden jazylý kórsetkishi 90,5%-dy kurasa, dárige tózimdi týberkýlezden jazylý kórsetkishi 85,3%-ǵa deıin joǵarylaǵan. Bul kórsetkishter tipti Dúnıejúzilik densaýlyq saqtaý uıymynyń (DDU) standarttarynan da joǵary.
Elimizde týberkýlezdiń aldyn alý, dıagnostıkalaý jáne emdeý tegin medısınalyq kómektiń kepildendirilgen kólemine kiredi. Sondaı-aq bizdegi medısınalyq-sanıtarlyq alǵashqy kómek kórsetetin uıymdar deńgeıinde týberkýlezdi erte dıagnostıkalaýdyń zamanaýı ádisteri engizilgen. GeneXpert apparaty arqyly júrgiziletin (týberkýlezge PTR) zertteý nátıjeleri 2 saǵat ishinde daıyn bolady.
Astanalyq stýdentter ókpe obyryn erte anyqtaıtyn júıe oılap tapty
Dúnıejúzilik densaýlyq uıymynyń usynymdaryna sáıkes, dárige tózimdi týberkýlez túrlerin emdeýde tıimdiligi joǵary, ıneksııasyz qysqa merzimdi 12 aıdan 6 aıǵa deıin emdeý rejımderi qoldanylady. Bul emdeý rejımderi qabyldaýǵa yńǵaıly tabletka túrinde usynylady. Týberkýlez ınfeksııasyn profılaktıkalyq emdeý úshin 1 aıdan 3 aıǵa deıingi jańa qysqa merzimdi rejımder qoldanylady. Bul qaýip tobyndaǵy tulǵalar arasynda belsendi týberkýlezdiń damýynyń aldyn alýǵa múmkindik beredi.
Jyl saıyn naýqastardyń 95%-dan astamy áleýmettik qoldaýmen qamtylady. Ambýlatorııalyq deńgeıde naýqastardyń 40%-y emdeýdi beınebaqylaý rejıminde qabyldaıdy. Densaýlyq saqtaý mınıstrligi áli de ambýlatorııalyq kómek túrlerine, pasıentterdi áleýmettik qoldaýǵa jáne eldegi epıdemıologııalyq jaǵdaıdy odan ári jaqsartýǵa baǵyttalǵan halyqaralyq standarttardy qoldanýǵa basa nazar aýdaryp otyr. Sondyqtan týberkýlezdiń profılaktıkasyn, erte anyqtaý jáne qoljetimdi emdeýdi damytý jónindegi jumystar burynǵysha jalǵasady.
