Foto: Ashyq derekkóz
Zań jobasyna sáıkes, fraksııalar partııalyq qaǵıdat boıynsha qurylady jáne belgili bir saıası kúshtiń múddesin bildiredi. Ár partııadan tek bir ǵana fraksııa qurýǵa ruqsat etiledi. Sonymen qatar fraksııa jetekshilerine Kuryltaı otyrystarynda jáne jumys organdarynda sóz sóıleý quqyǵyna kepildik beriledi.
Al depýtattyq toptar partııalyq tıesiligine qaramastan ortaq baǵytta jumys isteý úshin jasaqtalady. Mundaı toptardyń quramynda keminde 15 depýtat bolýy shart. Bul olardyń keń aýqymdy yntymaqtastyq sıpatyn aıqyndaıdy.
5 jyl merzimge 145 depýtat – Májilis Quryltaı týraly konstıtýsııalyq zańdy maquldady
Qujatta Kuryltaıdaǵy kópshilik pen oppozısııa uǵymdary da naqty bekitilgen. Kópshilik eń kóp mandatqa ıe partııadan quralady, al oppozısııa qataryna balama ustanymdaǵy ózge partııalar enedi. Sonymen birge oppozısııanyń jekelegen bastamalar boıynsha kópshilikke qoldaý kórsetýine múmkindik qarastyrylǵan. Bul saıası úderistiń ıkemdiligin jáne mańyzdy máseleler tóńireginde ortaq mámilege kelý múmkindigin kórsetedi.
Zań jobasy depýtat mártebesin kásibı qyzmet retinde aıqyndaıdy. Depýtattyń ókilettigi Ortalyq saılaý komıssııasynda tirkelgen sátten bastalady. Osy kezeńnen bastap birqatar qatań talap kúshine enedi. Atap aıtqanda, depýtattarǵa kásipkerlikpen aınalysýǵa nemese ǵylymı, pedagogıkalyq jáne shyǵarmashylyq qyzmetten ózge aqyly jumys atqarýǵa tyıym salynady. Bul talaptardy buzý nemese depýtat saılanǵan partııadan shyǵý mandattan birden aıyrylýǵa negiz bolady.
Depýtattarǵa sheshýshi daýys quqyǵy berilip, memlekettik organdar basshylaryna depýtattyq saýal joldaý jáne olardy shuǵyl qabyldaýdy talap etý múmkindigi qarastyrylǵan. Táýelsizdikti qamtamasyz etý maqsatynda depýtattyq qolsuqpaýshylyq tetigi engizilgen. Iаǵnı depýtatty ustaý nemese jaýapkershilikke tartý tek Bas prokýrordyń usynysy jáne Kuryltaıdyń kelisimi arqyly júzege asady.
Sonymen qatar qujatta qatań tártip normalary bekitilgen. Daýys berý tek jeke ózi arqyly júrgizilýi tıis. Júıeli túrde otyrysqa qatyspaý nemese daýysyn basqaǵa berý sekildi áreketter úshin jalaqydan aıyrýdan bastap memlekettik jeńildikterdi toqtatýǵa deıingi sanksııalar qarastyrylǵan.
Zań jobasynda depýtattyq ádep máselesine de erekshe nazar aýdarylǵan. Depýtattar áriptesterine qurmet kórsetýge, sóılegen sózinde tek tekserilgen derekterdi paıdalanýǵa jáne memlekettik qupııany saqtaýǵa mindetteledi. Sondaı-aq minberdi jeke máselelerge paıdalanýǵa, sóılep turǵan adamdy bólýge nemese qorlaıtyn ıshara kórsetýge tyıym salynady. Eger depýtat jalǵan aqparat taratsa, ol kópshilik aldynda keshirim suraýǵa mindetti bolady.
Osy talaptardyń saqtalýyn baqylaý úshin arnaıy Depýtattyq ádep jónindegi keńes qurylady. Keńes depýtattardyń BAQ pen onlaın-platformalardaǵy jarııa sózderin qadaǵalap, azamattardyń shaǵymdaryn qaraıdy. Sondaı-aq tártip buzǵandarǵa qatysty eskertý jasaýdan bastap, otyrys zalynan shyǵaryp jiberýge deıingi jaza sharalaryn usynýǵa quqyly. Bul tetik halyq qalaýlylarynyń jaýapkershiligin kúsheıtip, olardyń minez-qulqyna joǵary talap qoıýdy kózdeıdi.
Májilis depýtattary «Prezıdent týraly» konstıtýsııalyq zańdy birinshi oqylymda qabyldady
