«Sıynar em Ana degen táńirge...»

Degenmen Bordaı áje­­­­miz­diń erligin qalaı dárip­­tesek te tıesili baǵa­syn berý qıyn shyǵar dep oılaımyn. О́tken ǵa­syr­dyń jıyrmasynshy, oǵan teteles otyzynshy jyl­da­ry degenimiz qazaq ta­rı­xyndaǵy bizge aıtyla bermeıtin, sondyqtan tıisti baǵasyn ala almaı ke­le jatqan óte aýyr, ja­­­­ra­­qaty osy kúnge de­ıin tolyq jazylmaı­ ke­­le jatqan kezeń. Jal­pyǵa belgili, keńes ókime­tiniń sol kezderdegi kol­lektıvtendirý, baılardy kámpeskelep jer aýda­rý sııaqty solaqaı áre­ket­teriniń nátıjesi, úrik­­­ken xalyqtyń týǵan je­rin tastap shetelderge úde­re kóshýi, elde qal­ǵan­da­ry­nyń jappaı ashar­shylyqqa ushyraýy, eldiń bas kó­terer degen azamattaryn ustaradaı qyrǵan saıası repressııa...  

Mine, osyndaı jaǵdaı­da Bordaı ájemiz jetim qalǵan, kópshiligi áli esin jınaı qoımaǵan, qyryq balany baýyryna basyp Arqadan Syr boıyna myń­ shaqyrymnan astam qa­shyq­tyqqa jaıaý-jalpy jol tartady. 

Osy jerde:

Sıynatyn bolsa ómirde qudiret,
Sıynar em Ana degen táńirge...

degen bizdiń zaman­dasta­ry­myzǵa tálim-tár­bıe­ úl­gi­­si bolǵan, qazir umy­­tyla bastaǵan óleń sóz­deri eriksiz oıǵa oraldy. Sonymen qatar tıisti dáre­jede nasıxattalmaı kele jatqan, biraq xalqy­myz­dyń sanasynda ejelden saırap turǵan qyz balaǵa degen qamqorlyq, uzatyl­ǵan qyzdyń tór­ki­nine degen senimi, naǵa­shy­nyń jıenge degen ystyq sezimi osy maqalada júıeli túrde ornyn tapqany súısindirdi. 

Sol kezdegi jaǵdaıdy eske alsaq, xalqymyzdyń jar­ty­synan astamyn qyr­ǵyn­ǵa ushyratqan zulmatqa tıisti baǵa bere almaı kele jatqanymyzdy moıyndaýymyz kerek. Salystyra qaraǵanda Keńes Odaǵy­nyń quramynda bolǵan elderdiń ishinde eń úlken qııanat kórip, eń kóp shyǵynǵa ushyraǵany qazaq ulty ekendigi belgili. Bordaı ájemiz úsh-tórt aı júrse de aman qalǵan balalarymen dittegen jerine jetipti. Qazir su­ras­tyrsań qazaqtyń ár balasynyń sanasynda sol jyldary xabarsyz ket­ken arýaqtardyń qa­ra­ly izi óshken joq. Jyl­da­ atap ótiletin saıa­sı­­ qý­ǵyn-súrgin jáne ashar­­­­­shylyq qur­ban­da­ryn eske alý kúninde ót­ki­ziletin is-sharalarǵa jas­­­­ta­ry­myzdyń atsaly­sýyn ke­ńirek qamtyp, meshit­­terde quran baǵysh­tap, baspasóz betterinde tıis­ti maqalalar shyǵyp tur­sa, elimizdiń egemendik tuǵyry nyǵaıa túser dep senemin. 

Baıanbaı ISRAILOV

ASTANA