Velosportta «Astana» ataýy atala qalǵanda otandyq jáne sheteldik sport jankúıerleriniń esine birden «Astana Pro Team» dep atalatyn velosport komandasy túsedi. «Týr de Frans», «Djıro d’Italııa», «Výelta» sekildi jahandyq iri dodalarda aldyńǵy shepti bermeı júr. Elordanyń komandasy 2007 jyly qurylyp, sol jyly-aq búkilálemdik UCI World Tour dárejesin aldy. Osy mártebe velokomandanyń joǵary deńgeıdegi jarystarǵa qatysýyna múmkindik berdi. Komandanyń alǵashqy kapıtany bolyp Aleksandr Vınokýrov saılandy.
«Astananyń» ataǵy 2008 jyly komandaǵa «Týr de Frans-2007» jeńimpazy ıspanııalyq Alberto Kontadordyń kelýimen keńge qanat jaıa bastady. Kontador bastaǵan veloshabandozdar sol jyly «Týr de Frans» jarysynan keıingi eń iri doda sanalatyn «Djıro d’Italııa», «Výelta» kópkúndiginde top jardy. Al 2009 jyly komanda «Týr de Frans» básekesiniń jeti dúrkin chempıony amerıkalyq Lens Armstrongpen sensasııalyq kelisimshart jasap, klýbtyń ataǵy odan ári aspandady. Búkil Eýropa jurty 2005 jyly sportpen qoshtasqan veloshabandozben kelisimshartqa otyrǵanyna óz tańdanystaryn bildirip, «Astananyń» endigi qarqynyna shydas berý múmkin emes desti.
Aıtqandary aıdaı keldi. Sol jyly-aq Armstrong pen Kontador juby veloshabandozdardyń beıresmı álem chempıonaty ispettes «Týr de Frans» dodasyna qatysyp, qarsylastaryna bet qaratqan joq. Jarys qorytyndysy boıynsha, Kontador jalpy esepte birinshi, Armstrong úzdik úshtiktiń qatarynan tabyldy.
Aleksandr Vınokýrov Olımp shyńyn baǵyndyrǵan soń 2013 jyly komandanyń sporttyq dırektory bolyp taǵaıyndaldy. Olımpıada chempıony óz qyzmetine kirise salyp, komandany kúsheıtetin shabandozdardy izdeýge kiristi. Qarjylyq jaǵdaıyna baılanysty biraz toqyraýǵa ushyraǵan komandaǵa Vınchenso Nıbalıdi ákelip, «Astanany» burynǵy bıigine qaıta kóterdi. 2014 jyly Nıbalı «Týr de Frans» jarysynda top jardy. Ol 21 kezeńniń 19-ynda jeńimpaz velosportshy kıetin sary jeıdeni eshkimge bergen joq. Sonymen qatar tórt kezeńniń jeńimpazy atandy. Al 2014 jylǵy «Djıro d’Italııa» týrnırinde komandanyń jas veloshabandozy Fabıo Arý jeńiske jetti.
«Astanadaǵy» Nıbalı dáýiri 2016 jylǵa deıin jalǵasty. Ol klýbtan ketken soń mamandar komandanyń endigi úzdigi ıtalııalyq veloshabandoz Fabıo Arý bolady dep topshylaǵan. О́ıtkeni Arý 2017 jyly komandany «Týr de Frans» jarysyna kapıtan retinde bastap bardy. Fransııa tas joldarynda ótken jarysqa tuńǵysh ret qatysyp tursa da, týrnırdi 5-shi orynmen aıaqtady. Biraq 2017 jyldyń sońynda Arý kútpegen jerden komanda aýystyryp, «Astanadan» ketti. Qazirgi «Astananyń» betalysy da jaman emes. Jýyrda ǵana aıaqtalǵan «Djıro d’Italııa» kópkúndiginde komandanyń kolýmbııalyq jas veloshabandozy Mıgel Anhel Lopes jalpy kezeńde úshinshi oryn ıelenip, jarystyń eń jas sportshysy atandy.
«Astana» veloklýby káriqurlyqta óte tanymal degen sózimizdi qýattaıtyn mynadaı bir málimetpen bóliskimiz keledi. Statıstıka boıynsha komandanyń Qazaqstannan keıingi eń kóp jankúıeri – Italııa, Fransııa, Kolýmbııa jáne Danııa eliniń azamattary. Máselen, fransııalyq bir otbasy jaqynda dúnıege kelgen qyzynyń esimin Astana dep qoıypty. Bul elde ózimizdiń otandasymyz Alekseı Lýsenkonyń da jeke fanattary bar. Olar Lýsenkonyń ár jarysynan qalmaı, jalaýlaryn kóterip, shabandozymyzben birge erip júredi eken.
Veloklýbtan bólek, sońǵy jyldar «Astana» fýtbol komandasy da Eýropany baǵyndyra bastady. Qurylǵanyna bıyl nebári toǵyz jyl bolsa da, Chempıondar lıgasynyń toptyq kezeńinde bir ret, Eýropa lıgasynyń toptyq básekesinde eki ret oınady. Al bıyl tuńǵysh ret pleı-off kezeńinde baq synady. Sonymen qatar tórt dúrkin Qazaqstan chempıony, eki márte kúmis júldeger. Qazaqstan kýbogy men Sýperkýbogyn úsh retten jeńip aldy.
2009 jyly «Almaty» men «Megasport» klýbtarynyń qosylýymen «Lokomotıv» atty jańa komanda quryldy. Al 2011 jyldyń 1 maýsymynan bastap komanda «Astana» degen jańa ataýǵa ıe boldy. Ishki birinshilikte ala-qula oınap júrgen komandany 2014 jyldyń jazynan bastap bolgarııalyq maman Stanımır Stoılov jattyqtyra bastady. Bolgar mamany komandaǵa kele sala «Astanamen» Eýromaýsymdaǵy joryǵyn bastap ketti. Mundaı iri dodaǵa alǵash ret qatysyp tursa da, komandamen Eýropa lıgasynyń pleı-off kezeńine deıin jetti. Pleı-off kezeńinde Ispanııanyń azýly «Vılıarreal» komandasyna ese jiberdi. Kelesi 2015/16 jylǵy maýsymda Chempıondar lıgasynyń toptyq kezeńine joldama alyp, aıdy aspanǵa bir-aq shyǵardy. «S» tobynda Portýgalııanyń «Benfıka», Ispanııanyń «Atletıko Madrıd» jáne Túrkııanyń «Galatasaraı» sekildi Eýropanyń alpaýyt komandalarymen terezesi teń óner kórsetti. Toptyq kezeńdegi alty oıynnyń tek ekeýinde ǵana jeńildi. «Astana Arenada» ótken kezdesýdiń birde-bireýinde jeńilgen joq. Osyndaı nátıjeden soń «Astananyń» ataǵy Eýropany sharlaı bastady.
«Astana» keıingi eki maýsym qatarynan Eýropa lıgasynyń toptyq kezeńinde synǵa tústi. Byltyr sensasııaly túrde Eýropa lıgasynyń toptyq kezeńinen ótip, qart qurlyqty taǵy da dúr silkindirgende bórkimizdi aspanǵa laqtyryp qýanǵanymyzdy nesine jasyraıyq. «Astananyń» osy bir aıtýly jeńisinen soń káriqurlyqtyń komandalary elorda ujymymen sanasýǵa kóshti. «Astana» Eýrokýboktyq jarystarǵa qatysa bastaǵan klýbtyq reıtıngte úzdik 400 komandanyń ishinde bolatyn. Aınaldyrǵan úsh jyldyń ishinde komanda TOP-100 klýbtyń qataryna qosyldy. Tipti aǵylshynnyń «Everton», Italııanyń «Inter» jáne Máskeýdiń «Lokomotıv» komandalaryn jáne basqa da iri komandalardy basyp ozdy.
Astana brendimen álemge tanylǵan taǵy bir komanda bar ol – «Astana arlandary» jartylaı kásipqoı boks klýby. Búkilálemdik boks serııasynda synǵa túsetin elordanyń komandasy 2010 jyly Qazaqstan boks federasııasynyń qoldaýymen quryldy. «Astana arlandary» klýby 2010 jyldan beri Búkilálemdik boks serııasyna (WSB) segiz maýsym boıy qatysyp kele jatqan álemdegi jalǵyz komanda. Qazirgi tańda «arlandar» jobanyń úsh dúrkin chempıony. Mundaı nátıjege áli eshbir komanda jetken joq. Sonymen qatar bir ret fınalǵa shyǵyp, úsh ret úshinshi oryn aldy.
Arlandardyń» aýyz toltyryp aıtatyn jetistigi 2015 jáne 2017 jyldarǵa týra keldi. О́ıtkeni álemdik boks derjavasy sanalatyn kýbalyq komandamen eki ret fınaldyq saıysta jolyǵyp, Bostandyq aralynan kelgen qabylandarǵa boksta Qazaq eliniń oǵlandary da osal emestigin dáleldep berdi.
WSB jobasynyń alǵashqy maýsymynda «Astana arlandary» sapynda esimi jahanǵa málim sportshy, Beıjiń Olımpıadasynyń chempıony Baqyt Sársekbaev pen qola júldegeri Qanat Islam, sondaı-aq Mereı Aqshalov, Rýslan Myrsataev sekildi boksshylar judyryqtasty.
Keıinnen komanda quramynda Rıo Olımpıadasynyń chempıony Danııar Eleýsinov, Olımpıadanyń kúmis júldegerleri Vasılıı Levıt, Ádilbek Nııazymbetov synǵa tústi. Sonymen qatar qazirgi tańda óz baqtaryn kásipqoı boksta synap júrgen Madııar Áshkeev, Meıirim Nursultanov, Ashat Ýálıhanov sekildi boksshylar da «arlandar» namysyn abyroımen qorǵady.
Budan bólek «Astana» atty basketbol klýby da bar. Komandanyń qurylǵanyna kóp bola qoımasa da, Qazaqstannyń alty dúrkin chempıony atanyp, eki ret kúmis júlde ıelenip úlgerdi. Sondaı-aq Qazaqstan kýbogynyń alty dúrkin ıegeri. Azııa chempıonatynyń úshinshi ornyn ıelengen. 2011 jyldan beri VTB Biryńǵaı lıgasynda synǵa túsetin «Astana» basketbol komandasy úsh ret shırek fınalǵa deıin jetti. Bul komandanyń qazirshe eń úzdik jetistigi osy.
Qarap otyrsaq, bizdiń komandalar jetken jetistikke, ataq-dárejege jetý úshin keıbir komandalarǵa 20-30 jyl qajet bolady eken. Al «Astana» ataýy bar komandalar nebári 10 jyldyń kóleminde Eýropaǵa tanylyp úlgerdi. Bul 10 jyldaǵy jetistik, endigi 10 jyldaǵy jetistigimiz qalaı bolatynyn ózińiz baǵamdaı berińiz. «Astana» ataýymen Alashtyń elordasyn álemge tanytyp júrgen komandalardyń qaı-qaısysynyń da abyroıy asqaq, bedeli bıik. Jahandyq alamanda olja salyp júr. Endeshe, «Astana» bas qalanyń ǵana emes, búkil Qazaqstannyń brendi dep aıtýǵa haqymyz bar.
Álı BITО́RE,
«Egemen Qazaqstan»
