Álemniń áıgili qalalary sekildi Almatyny da týrıster bir kórsem dep armandaıtyn qalalardyń qataryna qosýǵa jasalyp jatqan qareketter qandaı nátıje bere bastady dep suraıtyn kez keldi.
Qazirge Almatyda týrısterdiń órip júrgenin kóre qoımasaq ta, bul salada ilgerileý bar. Shahardyń Shymbulaq sııaqty shatqaldarynan, Medeý muz aıdynynan, qala mańyndaǵy hanbalyq ósiretin sharýashylyqtar men bal qymyz baptaıtyn kıiz úılerden sheteldik týrısterdi kezdestirýge bolady. Alaıda, bul áli de Almatyǵa qonaqtar aǵylyp jatyr degendi bildirmeıdi.
Esesine búgingi tańda Týrızm men saıahattar jónindegi Álemdik keńes 2017 jyly týrızmniń jahandyq ekonomıkadaǵy úles salmaǵy 8,3 trıllıon dollarǵa jetti dep baǵalady. Bul álemdik IJО́-niń 10,4 paıyzy. Onyń ústine qazir dúnıe júzinde sheteldik týrıster sanynyń artýy turaqty trendke aınaldy. Qysqasy, jahan kezý, el aralap, jer kórý – sánge aınalyp turǵan zaman.
Osy turǵydan kelgende memlekettik týrızmniń Mekkesi – Almaty bolýy tıis bolatyn. El týrızmi de Almatynyń esebinen damýy qajettigi baıaǵydan aıtylyp keledi. Onyń ar jaǵynda Ortalyq Azııanyń kindigi bolǵan qalany osy aımaqtyń týrıstik astanasyna aınaldyrý týraly órshil armandar qol bulǵap turǵany qashan...
Al Almaty qalalyq týrızmniń damýyna qatysty naqty áreketterge kelsek, bıylǵy alǵashqy jartyjyldyqta megapolıske kelgen meımandar sany 22 paıyzǵa kóterilgen.
Almaty qalasy týrızm jáne syrtqy baılanystar basqarmasy júrgizgen ınternet-saýaldardyń nátıjesine qaraǵanda bul qalany bir kórýdi kókseıtinder qatarynda kóbinese eýropalyqtar, AQSh, Qytaı, Ońtústik Koreıa, Úndistan men kórshi Reseıdiń turǵyndary bar. Sondyqtan «Almaty-2020» baǵdarlamasynda týrızm qalalyq ekonomıkany damytýdyń qozǵaýshy kúshi retinde qarastyrylady. Bir jaǵynan qalanyń jalpy ekonomıkasynda qyzmet kórsetý salasy 87 paıyzdy quraıdy. Jáne Qazaqstanǵa keletin árbir sheteldik qonaqtyń ekinshisi Almatyǵa soqpaı ketpeıdi.
Máselen, Bloom Consulting reıtıngine sensek, Qazaqstan brendi tanymaldylyǵy jóninen 193 eldiń ishinde 98-shi orynda tur. Doing Business reıtınginde 190 memlekettik arasynda elimiz 36-orynǵa bir-aq shyǵady. Al Mercer reıtıngi Almaty qalasy baǵasy men ómir sapasy boıynsha álemdegi 400 megapolıstiń ishinde 178-shi orynǵa baryp taban tireıdi deıdi. Sol sııaqty Almaty qalalyq týrızm basqarmasynyń sarapshylary ońtústik shaharymyzǵa básekelestik týdyra alatyn onshaqty el men olardyń astanalaryndaǵy týrızmniń damýyna qatysty zertteýler júrgizgen.
Onyń ishinde alty el – aınalamyzdaǵy О́zbekstan, Qyrǵyzstan, Belarýs, Grýzııa, Ázerbaıjan, Estonııa, alystaǵylary – Islandııa, Bolgarııa, Nepal men Mońǵolııa. Osy atalǵan elderdiń ishinde Almaty qalasy týrıstik shahar retinde birqatar artyqshylyqtarǵa ıe ekendigi kezekti ret dáıektelip otyr. Jáne Almatyda búkil Ortalyq Azııadaǵy halyqtardyń dastarqany tabylady. Bul az deseńiz, Almaty men onyń aınalasy tabıǵat tańǵajaıyptaryna toly. IýNESKO búkilálemdik muralar tizimine kiretin 4 birdeı eskertkish: Tamǵaly tańbalary, Qaıalyq qalashyǵy, Qaramergen men Talqyz da Almatynyń aınalasynda.
Táýelsizdiktiń eleń-alańynda týrısterge qandaı kádesyılar satamyz, qonaqtarymyz Qazaqstannan tábárik retinde ne alyp ketedi dep másele kótergen kezeńder de bolǵan. Qazir bul máseleniń de jolǵa qoıylǵanyn moıyndaý qajet. Búginde sheteldikter IýNESKO-nyń sapa belgisi sertıfıkatynyń údesinen shyǵa alatyn sývernırlik buıymdarymyzdy qýana-qýana satyp alady.
Osy arada Almatynyń eń basty artyqshylyǵy – qaladan uzamaı-aq qudaı jaratqan tabıǵattyń sulýlyǵyn tabýǵa bolatyndyǵy. Eger qazirgi tańda ekologııalyq týrızm úlken suranysqa ıe ekendigin eskersek, sulý taý bókterleri, sarqyraǵan ózender, saf aýa – Almatynyń baǵasyn odan da arttyrýǵa tıisti.
Aınash ESALI,
«Egemen Qazaqstan»
ALMATY
