Qazaqstan Respýblıkasy Premer-Mınıstriniń orynbasary – Qazaqstan Respýblıkasy Indýstrııa jáne jańa tehnologııalar mınıstriniń 2011 jylǵy 21 qarashadaǵy № 425 buıryǵymen bekitilgen
Arnaıy ekonomıkalyq aımaqtyń qatysýshysy retinde qyzmetti júzege asyrý úshin, ótinim beretin jobanyń tehnıkalyq-ekonomıkalyq negizdemesine qoıylatyn talaptar
1. Jalpy erejeler
1. Osy arnaıy ekonomıkalyq aımaqtyń qatysýshysy retinde qyzmetti júzege asyrý úshin, ótinim beretin jobanyń tehnıkalyq-ekonomıkalyq negizdemesine (budan ári – jobanyń TEN) qoıylatyn talaptar (budan ári – Talaptar) «Qazaqstan Respýblıkasyndaǵy arnaıy ekonomıkalyq aımaqtar týraly» Qazaqstan Respýblıkasy Zańy 10-babynyń 2-tarmaǵynyń 8) tarmaqshasyna sáıkes ázirlengen. 2. Arnaıy ekonomıkalyq aımaqtyń (budan ári – AEA) qatysýshysy retinde qyzmetti júzege asyrý úshin, ótinim beretin jobanyń TEN-si Qazaqstan Respýblıkasynyń arnaıy ekonomıkalyq aımaqtar týraly Qazaqstan Respýblıkasynyń zańnamasyna jáne osy Talaptarǵa sáıkes ázirlenedi.2. AEA qatysýshysy retinde qyzmetti júzege asyrý úshin, ótinim beretin jobanyń TEN-niń qurylymy
3. AEA qatysýshysy retinde qyzmetti júzege asyrý úshin, ótinim beretin jobanyń TEN-niń qurylymy mynandaı bólimderdi qamtıdy: 1) joba kirispesi; 2) joba mazmuny; 3) jobanyń jalpy sıpattamasy; 4) marketıng jáne ónimdi (qyzmetti) ótkizý; 5) óndiristik jospar; 6) qarjylyq-ekonomıkalyq bólim; 7) qosymsha 4. «Kirispe» bóliminde búgingi áleýmettik-ekonomıkalyq, tabıǵı-klımattyq, geogorafııalyq, ınjenerlik-geologııalyq jáne de AEA jobasyn iske asyrýyn boljamdaıtyn basqa da jaǵdaılar sıpattalady. Sondaı-aq, atalǵan bólimde AEA aýmaǵynda jobany qurý arqyly bólek jáne tolyq sheshýge múmkin bolatyn problema kórsetiledi. 5. «Joba mazmuny» bólimi qysqasha sıpattamany, jobanyń tıimdiligin, qyzmettiń negizgi baǵytyn, aýqymyn, onyń ishinde qýattylyǵyn, jobanyń quraýshylaryn, is-qımyl josparyn, qarjylandyrýdyń boljanǵan kózderin jáne shemasyn, sondaı-aq AEA iske asyrý kezeńin qamtıdy. 6. «Jobanyń jalpy sıpattamasy» bóliminde joba jáne onyń naryqtaǵy ahýaly, uıymdastyrý-quqyqtyq nysany, negizgi qyzmet túrleri, qoljetkizý, jobanyń negizgi qarjylyq kórsetkishterine sıpattama berý. Jobanyń jalpy sıpattamasy kelesi aqparatty qamtıdy: 1) ónimder, taýarlar, qyzmetter ataýy; 2) ótinim berýshi týraly jalpy málimet (qashan, qaıda jáne kimmen quryldy, jumyskerler sany, jarǵylyq kapıtaly, negizgi jáne aınalym qarajaty); 3) qarjylyq - ekonomıkalyq kórsetkishteri (jobanyń kólemi); 4) basqarý qurylymy; 5) kadr quramy (basqarý komandasy jáne jetekshi mamandarynyń biliktiligi jáne tájirıbe jumysy, qyzmetkerler jáne bilimge talaptar); 6) eńbekti qorǵaý jáne qaýipsizdik tehnıkasy normalary; 7) qyzmet baǵyty; 8) ekonomıka salasy jáne onyń perspektıvasy; 9) óńirdi damytýǵa úlesi, qoǵamdyq jáne áleýmettik belsendilik (óńirdiń ekonomıkasyndaǵy róli, óńirlik problemalardy sheshýge qatysýy, demeýshilik jáne qaıyrymdylyq, qoǵamdyq birlestikterde qatysýy); 10) eksport nemese ımporttyń ornyn basý; 11) ónimniń (qyzmettiń) básekege qabilettigi; 12) daıyndyq dárejesi (ǵylymı-tehnıkalyq qujattama, maket); 13) patentke qabileti jáne avtorlyq quqyq; 14) sapa sertıfıkaty jáne lısenzııanyń qajettiligi jáne bolýy; 15) qaýipsizdik jáne ekologııalyq. 7. «Marketıng jáne ónimdi (qyzmetti) ótkizý» bólimi AEA aýmaǵynda jobany iske asyrý nátıjesinde shyǵarylatyn (usynylatyn) ónimniń (qyzmettiń) túrine kazirgi bar jáne perspektıvti (AEA aýmaǵynda jobany damytý jáne jumys jasaýy kezeńine) suranys baǵasy qamtylady. Bul bólimde marketıngtik taldaýdy (naryq minezdemesi, ónimdi tutynýshy), marketıngtik jospardy (ónimniń naryqqa jyljytý strategııasy – baǵa saıasaty, jarnama, satý júıesi, satýdan keıingi qyzmet kórsetý, satý kólemi), óndirýge boljanǵan taýralar jáne qyzmetter sıpaty, olardy standarttarǵa sáıkes qoldaný múmkinshiligi, olardyń qyzyǵýshylyq taraptary, ónimdi taldaý. 8. «О́ndiristik jospar» degen bólim tehnologııalyq prosestiń sıpatyn qamtıdy jáne jobany uıymdastyrýǵa jalpy tásildi, shıkizat pen materıaldar kózi, tehnologııalyq jabdyq (ataýy men negizgi sıpattamalary) kórsetiledi, jobanyń úı-jaılarǵa, kommýnıkasııalarǵa, energııa kózderine qajettilikterin, eńbek resýrstaryna qatysty talaptardy (personal, eńbekaqy tóleý jáne yntalandyrý sharttary, eńbek jaǵdaılary, bólimshelerdiń qurylymy men quramy, personaldy oqytý, jobanyń damý shamasy boıynsha personal qurylymyndaǵy boljamdy ózgerister) kórsetedi. 9. «Qarjylyq-ekonomıkalyq bólim» balama shemalar men qarjylandyrý kózderin baǵalaýmen qatar qarjylyq shyǵyndar men tabystardy baǵalaýdy, jobalar qurýdy baǵalaýdy, aqsha qarajatynyń qozǵalysy týraly, paıda men shyǵyndar týraly esepti, jalpy respýblıka (óńir) ekonomıkasynyń turǵysynan AEA aýmaǵyndaǵy jobanyń tıimdilik kórsetkishterin qamtıdy. Osy bólim kelesini qamtıdy: 1) ınfraqurylym obektilerin salýǵa shyǵyndardy qosa alǵanda, jobany qurýǵa boljamdy shyǵyndardy baǵalaý; 2) jalpy ınvestısııalyq shyǵyndardyń esebi, qarjylandyrý qajettiligin bólý; 3) óndiristik shyǵyndardyń (paıdalaný shyǵyndarynyń) esebi; 4) jobanyń qarjylyq taldaýy, ol mynalardy: - qarjylyq baǵalaýdyń qarapaıym tásilderiniń kómegimen júrgiziletin, onyń ishinde, ózin ózi aqtaý merzimin, paıdanyń qarapaıym normasyn, bereshekti jabý koeffısıentin esepteý kómegimen jobalardy taldaýdy; - qarjylandyrýdyń shemalaryn, kózderin, sharttaryn jáne olardyń balama nusqalaryn taldaýdy; - táýekeldiń negizgi faktorlaryn, boljaldy sıpattamasyn jáne ózgerister aýqymyn, táýekelderdi tómendetý jónindegi boljamdy is-sharalardy aıqyndaıtyn qarjylyq táýekelderdi baǵalaýdy qamtıdy. 5) jobanyń táýekelderin taldaý; 6) AEA aýmaǵynda jáne onyń aýmaǵynan tys jerde jobanyń ekonomıkalyq aýmaǵyn taldaý; 7) ekonomıkalyq paıdalar men shyǵyndardy baǵalaý, onyń ishinde, nátıjelerdi, saldarlardy jáne áserlerdi taldaý, shyǵyndardy jáne ólshenbeıtin paıdalardy, ósimdi paıdalar men shyǵyndardy, tutynýshynyń qosymsha paıdalaryn, turaqty shyǵyndardy, syrtqy áserlerdi, halyqaralyq áserlerdi, janama paıdalardy taldaý. 10. AEA aýmaǵyndaǵy jobanyń «Qosymsha» bólimi naqtylanǵan túrde shyǵys kestelerin, marketıngtik zertteýlerdiń nátıjelerin, aýdıtorlardyń qorytyndylaryn, ónim úlgileriniń fotosýretteri, ózin-ózi aqtaý kestelerin jáne jobanyń TEN-inde keltirilgen aqparatty rastaıtyn jáne ashatyn basqa materıaldardy, qujattardy qamtýy múmkin. Buıryq Qazaqstan Respýblıkasynyń Ádilet mınıstrliginde 2011 jylǵy 20 jeltoqsanda Normatıvtik quqyqtyq kesimderdi memlekettik tirkeýdiń tizilimine №7345 bolyp engizildi.