Qazaq batyrynyń qaısarlyǵy men kózsiz erligi kezinde ańyzǵa aınalǵan. Barlaýshylar bóliminiń komandıri aǵa serjant Mıhaıl Abdolov Sovet armııasy qataryna 1938 jyly alynǵan eken. Uly Otan soǵysyn bastan-aıaq ótkergen. «Qyzyl juldyz», Qyzyl tý ordenderimen nagradtalǵan. Al 1944 jyldyń qarasha aıynda barlaýshylar tobymen birge Dýnaı ózeninen jasyryn ótip, jaý tylynan «til» alýy, keńes áskeriniń ózennen shyǵynsyz ótýin qamtamasyz etken erligi Sovet Odaǵynyń Batyry degen eń joǵary marapatqa laıyq bolǵan.
«Súıgen quldyń aty kóp» degen ǵoı. Qujatta «Mıhaıl» dep túskenimen, batyrdyń shyn esimi Bımaǵambet eken. Aýyldastary men aǵaıyndary «Bıesh aqa» dep ataıtyn. Shynymen izine ańyz ergen adam edi.
«Bıesh aqa batyr ataǵyn eki márte alǵan eken. Birde sózge kelip qalyp, óz komandırin atyp tastaǵan. Sóıtip bir ataǵyn qaıtyp alypty-mys». «Bıesh aqa óz esimi jazylǵan tapanshasyn tastamaıdy. Batyrdyń kez kelgen bir adamdy sotsyz atyp tastaýǵa ruqsaty bar eken. Ol úshin batyrǵa eshteńe bolmaıdy eken...» – Beıbit kúnniń ózinde batyr tulǵasy osylaısha ańyzǵa aınalyp ketken edi.
Mıhaıl Abdolovtyń esimi kezinde erekshe ulyqtalǵan. Vengrııanyń Sekeshfehervar qalasynda batyrdyń atyna mektep, mádenıet úıi berilip, eskertkishi ornatylǵan edi. Al búginde onyń týǵan jerindegi mektep, Oral qalasynyń №9 shaǵyn aýdanyndaǵy bir kóshe batyrdyń atymen atalady.
2006 jyldyń 9 mamyr – Jeńis merekesin ótkizip, eki kúnnen keıin dúnıe salǵan batyrdyń aramyzdan ketkenine bir múshel ýaqyt ótse de, jerlesteri umytpaı, onyń esimin jas urpaqtyń patrıottyq tárbıesine tıimdi paıdalanyp keledi. Bıylǵy 100 jyldyq shara da negizinen jastardy batyrlyqqa, otansúıgishtikke, sportqa, salamatty ómir saltyn nasıhattaýǵa baǵyttalǵan.
Dál osy kúni qalamger Aıtqalı Nárikovtiń Aqjaıyq aýdany ákimdiginiń qoldaýymen jaryq kórgen «Barlaýshy» atty kitaby halyqqa tanystyryldy. Sonymen birge Jambyl aýylyndaǵy batyr atyndaǵy mektepte M.Abdolov murajaıy ashyldy. Munda batyrdyń soǵys kezinde tutynǵan zattary, qundy dúnıeleri, fotosýretter, qujattar qoıylǵan.
Batyr toıynyń eń qyzyq, eń erekshe sáti «Aqjaıyq marafony-2018» estafetasy boldy. Aqjaıyq aýdanynyń 18 aýyldyq okrýginen shyqqan komanda aýdan ortalyǵy Chapaev selosynan Jambyl aýylyna deıin 64 shaqyrymdy estafetalyq ádispen júgirip ótti. Komanda quramynda ardagerler de, erler men áıelder de boldy. Jarty kúnge sozylǵan jelaıaqtar báıgesinde ózgeden oq boıy ozyp kelgen Sarytoǵaı aýyldyq okrýginiń komandasy – 1 mln. teńge turatyn sporttyq taýarlardyń sertıfıkatyn jeńip aldy. Ekinshi oryn alǵan chapaevtyqtar – 500 myń teńge, sórege úshinshi bolyp jetken taıpaqtyqtar 300 myń teńgeniń syılyǵyn aldy.
Aýyldaǵy toıdyń sáni – at báıgesi, kúres pen aıtys qoı. Batyrdyń ǵasyrlyq asynda oqýshylar arasynda ótken aıtystan esensaılyq Aınagúl Esqaq jeńip shyqty. 15 shaqyrymdyq toq báıgede Syrym aýdanynan kelgen M.Tóreǵalıdiń «Hantóre» atty sáıgúligi oza shaýyp, 300 myń teńgeni qanjyǵaǵa baılady. 30 shaqyrymdyq alaman báıgeniń baıraǵy (500 myń teńge) Jańaqala aýdanynan kelgen T.Qarabalınnyń «Nurtóbeline» buıyrdy. Qazaq kúresinen 80 kelige deıin jambyldyq Nurbol Serikov, absolıýtti salmaqta bazarsholandyq Nurymjan Ǵabbasov «Túıe balýan» atandy. Taǵy bir bazarsholandyq Temirlan Ǵabbasov qol kúresinde de, qoı kóterýden de qarsylas shaq keltirmedi.
– Dańqty jerlesimiz Mıhaıl Abdolovtyń 100 jyldyǵyn merekeleý – bizdiń aýdan úshin osy jyldyń eń aıtýly oqıǵalarynyń biri. О́ıtkeni el basyna kún týǵanda óshpes erlik kórsetken atamyzdyń ómir joly barshamyzǵa ónege. Bul – eldiktiń toıy, ata-baba amanatyna adaldyqtyń toıy. Mereıtoıǵa oraılastyrǵan sharalardyń deni dene shynyqtyrý men sportqa arnaldy. Elbasy Nursultan Nazarbaevtyń tapsyrmasyna oraı búginde ár qazaqstandyqtyń sportpen shuǵyldanýyna jaǵdaı jasaýdamyz. Munyń bári salamatty ómir saltyna jol salady. Batyr atamyzdyń toıyna atsalysqan barsha sportsúıer qaýymǵa alǵys aıtamyn, – deıdi Aqjaıyq aýdanynyń ákimi Ádil Jolamanov.
Qazbek QUTTYMURATULY,
«Egemen Qazaqstan»
Batys Qazaqstan oblysy
