Qazaqstan men Qytaı eli arasynda 2004 jyly munaı jáne gaz óndirý jóninde eki jaqqa tıimdi kelisim negizinde «QazMunaıGaz» aksıonerlik qoǵamy men «SNRS» kompanııasy birlesýimen «Atasý-Alashańqaı» munaı qubyrynyń qurylysy bastalǵan edi. Osy jyly «GazTransOıl» aksıonerlik qoǵamy men munaı jáne gaz barlaý jónindegi Qytaı ulttyq korporasııasy úlesi eki jaqqa tıimdi «Qazaqstan – Qytaı munaı aıdaý qubyry» jaýapkershiligi shekteýli seriktestigi uzyndyǵy 965,5 shaqyrymdy quraıtyn «Atasý-Alashańqaı» qubyr qurylysyn bastap ketken bolatyn.
Qurylys qarqyndy júrgizilgendiginen Elbasynyń qatysýymen 2005 jyly «Atasý – Alashańqaı» munaı qubyry iske qosyldy. Qubyrdyń 325 shaqyrymy Alakól aýdanynyń aýmaǵy arqyly ótedi. Qazirgi kezde «Atasý – Alashańqaı» qubyry boıynda munaı aıdaıtyn tórt stansa jumys istep tur. Alakól aımaǵynda bir qubyr jumys jasaýda. Osy qubyr 2006 jyly iske qosylyp, kórshi Qytaı eline munaı jóneltip, ekonomıkalyq baılanys ornyǵa túskenin kóremiz.
«QazMunaıGaz» aksıonerlik qoǵamy men Qytaıdyń «SNRS» kompanııasy 2009 jyly qosymsha kelisimmen «Qazaqstan – Qytaı munaı aıdaý qubyry» jaýapkershiligi shekteýli seriktestigine jumystyń ekinshi kezeńin bastaýdy tapsyrǵan. Seriktestikke Alakól aýdany aýmaǵynan №11 munaı aıdaý stansasyn salý tapsyryldy. Osylaısha «Atasý – Alashańqaı» munaı qubyrynyń jyldyq ónimdiligin 12 mıllıon tonnaǵa jetkizý kózdeldi. Jańa stansa qurylysyn «ChPPI-Qazaqstan» seriktestigi bastap, el táýelsizdiginiń mereıtoıy qarsańynda aıaqtady. Stansa salýǵa 10 mlrd. 200 mln. teńge ınvestısııa tartylyp, kásiporyn qurylysyna jergilikti 150-ge jýyq adam óz úlesterin qosty. Nátıjesinde sapaly salynǵan qurylys paıdalanýǵa der kezinde berildi.
Jańa stansanyń ashylýyna Qytaı jaǵynan munaı kompanııalarynyń ókilderi men Alakól aýdanynyń basshylary qatysty. «Qazaqstan – Qytaı munaı aıdaý qubyry» jaýapkershiligi shekteýli seriktestigi men aýdan basshylary eki el arasyndaǵy ekonomıkalyq, dostyq qatynastyń nyǵaıýyna tilektestik bildirip, nysannyń kógildir lentasy qıyldy.
Jınalǵandar jańa kásiporynnyń jumysymen tanysýǵa múmkindik aldy. Qubyr arqyly kórshi elge jóneltiletin qara altynnyń sapasyna da jete nazar aýdarylǵan. Ár qondyrǵy óz qyzmetin múltiksiz atqarsa, kásibı mamandar baqylaý jumystaryna basshylyq jasaıdy. Alakóldikterdiń áleýmettik jaǵdaıyna oń áser etetin munaı stansasynyń jumysyn odan ári damytý máselesi de sheshimin tabýda. Máselen, aldaǵy 2012-2013 jyldary №8 jáne №10 munaı aıdaý stansalary salynyp, «Atasý –Alashańqaı» qubyrymen jylyna 20 mln. tonna munaı jóneltý josparlanǵan. Demek, áli de jergilikti halyqtyń jumyspen qamtylýy oń sheshimin tabatyny anyq. Sonymen birge eki el arasyndaǵy baılanys jaqsaryp, ekonomıkanyń odan ári damýyna jol ashady dep kútilýde.
Kúmisjan BAIJAN.
Almaty oblysy.
