Almaty qalasy máslıhatynyń depýtattyǵyna úmitker
Densaýlyq saqtaý salasynda 30 jylǵa jýyq eńbek etip, Otandyq medısınanyń, ásirese, sońǵy jyldary qulaq-muryn-tamaq jáne jaq-bet álpet aýrýlaryn hırýrgııalyq jolmen emdeýde ınnovasııalyq tehnologııalardy engizýde eleýli tabystarǵa qol jetkizýde Almaty qalalyq №5 klınıkalyq aýrýhananyń bas dárigeri Janat Qasymjanovanyń orny erekshe. Sondaı-aq, Janat Kákimseıitqyzy Almaty qalasyndaǵy Medeý aýdanynyń da bas dárigeri. Osy qyzmetke kelgeli onyń bilikti uıymdastyrýshylyq qyzmetiniń nátıjesinde úıde qaıtys bolý, analar men balalar ólimi, týberkýlezben syrqattaný, onkologııalyq aýrýlardyń asqynýy sııaqty kórsetkishter aıtarlyqtaı tómendegen. Bas dárigerdiń tikeleı jetekshiligimen Almaty qalasy, Medeý aýdany turǵyndarynyń densaýlyǵyn qorǵaý jáne aldyn-ala medısınalyq tekserýlerden ótkizý monıtorıngi úzdiksiz jasalyp otyr. Onyń bar ynta-jigeri klınıkalardyń modernızasııasyna, olardyń zamanaýı quraldarmen jabdyqtalýyna jumsalady. Sondaı-aq qulaq-muryn-tamaq jáne jaq-bet álpet aýrýlaryn emdeýde joǵary mamandandyrylǵan dıagnostıkalyq-emdik kómek kórsetilip, ınnovasııalyq tehnologııalardyń kómegimen munda Qazaqstanda jáne Orta Azııa elderinde alǵashqy ret balalardyń estý jolynyń atrezııasyn operasııalyq emdeý ádisi engizildi. 2006 jyly onyń jetekshiligimen Almaty qalasynda estý qabileti tómen eresek adamdar arasynda kohlearlyq ımplantasııa boıynsha operasııalar jasala bastady. Mundaı ınnovasııalardy engizý bas dárigerdiń Germanııa, Avstrııa, Izraıl, Polsha, Japonııa, Reseı memleketteriniń ataqty klınıkalarymen jeke yntymaqtastyq qarym-qatynasynyń arqasynda qol jetkizildi.
Janat Kákimseıitqyzy 1981 jyly Almaty Memlekettik medısına ınstıtýtynyń emdeý fakýltetin támamdap, 1983-1991 jyldary KSRO ǴA Tamaqtaný akademııasynyń ǵylymı qyzmetkeri bola júrip, 1990 jyly kandıdattyq dıssertasııasyn qorǵaıdy. 1991-1996 jyldary Almaty Memlekettik medısına ınstıtýtynyń kafedra assıstenti, 1998-2001 jyldary Almatydaǵy №5 qalalyq klınıkalyq aýrýhanasy bas dárigeriniń emhana jónindegi, 2001-2006 jyldary Jedel-járdem medısınalyq aýrýhanasy bas dárigeriniń emdeý isi jónindegi orynbasary boldy. 42 ǵylymı maqala, 2 ádistemelik nusqaýlyqtyń avtory. Joǵarǵy sanattaǵy uıymdastyrýshy Janat Kákimseıitqyzynyń osy jyldary atqarǵan eńbegi baǵalanyp, «Densaýlyq saqtaý úzdigi», Astana qalasynyń 10 jyldyq mereıtoılyq medalimen, «Gıppokrat-2011» ordenimen marapattalyp, «Altyn dáriger» ataǵyn ıelendi. Qazaqstan Respýblıkasynyń Prezıdenti N.Nazarbaevtyń Alǵys hattaryna ıe. Mine, osylaısha halyqqa qaltqysyz qyzmet etip júrgen Janat Qasymjanovanyń elimizdegi saıası naýqan barysyndaǵy «Nur Otan» partııasynyń sheshimi onyń aldymyzdaǵy saılaýaldy jeke josparymen sáıkes kelip otyr. Birinshi kezekte bul nıeti almatylyqtar men elimizdiń bolashaǵy jaıly qamqorlyǵymen ýájdelgen. Dál osy kezde elimiz demokratııanyń ókilettilik ınstıtýttaryna jeke bastyń qatysýyn esepke almaýǵa bolmaıtyn kezeńdi bastan keshirip otyr.
Janat Kákimseıitqyzynyń saılaý aldyndaǵy baǵdarlamasynyń ózekti ıdeıasy – ekonomıkalyq turǵydan damyǵan, ár azamat úshin berik áleýmettik kepilder berilgen, kedeıshilikti joıǵan, turǵyndardyń ómir sapasy jaqsartylǵan, sybaılas jemqorlyqpen kúres qamtamasyz etilgen memleket qurý. Elimizdiń basty partııasy aldymyzǵa qoıǵan osy maqsattardy júzege asyrý úshin, praktık retinde jáne joǵary bilikti medısına qyzmetkeri jáne sharýashylyq júrgizýshi retinde Janat Qasymjanova jyldar boıy densaýlyq saqtaý júıesinde jıǵan bar tájirıbesin qoldanýdy kózdep otyr.
– Meniń tańdaýym sanaly túrde qabyldanyp jatsa, kásibı biligim men azamattyq kózqarasymmen azamattardyń ómirin jaqsartýǵa, densaýlyqtaryn saqtaýǵa jáne salamatty qoǵam qurýǵa sebepshi bolsam, – deıdi qalalyq máslıhattyń depýtattyǵyna úmitker Janat Kákimseıitqyzy. - О́ıtkeni, áleýmettik saıasattyń maqsaty – joǵary tabystar, yńǵaıly turǵyn úıler, belsendi eńbektik qyzmet dep sanaımyn. О́z negizinde myqty ekonomıka ár jeke otbasy ekonomıkasymen, ár úıdiń berekesimen anyqtalady. Osy maqsattarǵa jetýge kómektesý – qalalyq máslıhat depýtatynyń basty maqsaty. Ákimdik pen qalalyq máslıhat depýtattarynyń kúsh-jigerin biriktirip, shahar ekonomıkasyn kóterýde, adamdardyń aýqattylyǵyn arttyrýda kóptegen isterdi atqarýǵa bolady.
Eger Janat Kákimseıitqyzy qalalyq máslıhatqa depýtat bolyp saılanǵan jaǵdaıda kásipkerlerdi qoldaý jáne taýarlardy, jumys pen qyzmetterdi, memlekettik satyp alý boıynsha tenderler ótkizýdi ári qaraı jetildirýge bar kúsh-jigerin jumsaıdy. Bul jerde densaýlyq saqtaý júıesiniń satyp alý formalaryn aýystyrýǵa erekshe kóńil qoıyp, qalalyqtardyń densaýlyǵyn saqtaý isinde jalǵan jáne sapasy tómen arzan dári-dármekterdi satyp alýdyń jolyn kesýge atsalysady. Al praktıkalyq tájirıbesi mol dáriger retinde aýrýlarǵa baǵasy qoljetimdi, eń sapaly zamanaýı medısınalyq qural-jabdyqtar men dári-dármektermen qamtamasyz etýimiz kerek dep sanaıdy. «Arzan preparattardan kóbirek» ustanymynan, olardy qoldanǵanda «joǵary sapa jáne tıimdilik» ustanymyna aýysý qajet.
Osy maqsatta aqparattar jınaý úshin emhanalarda turǵyndarǵa arnalǵan «jedel jeli» uıymdastyrylǵan. Sondaı-aq ol turǵyndardyń talaptary men narazylyqtary boıynsha sheshim qabyldaý úshin QR DSM-in aqparattandyryp, naqty dárilik quraldarǵa jáne jeńildikpen, ári tegin preparattarǵa muqtaj turǵyndardyń sany týraly málimet berýge múmkindik beredi.
Janat Kákimseıitqyzy salamatty ómir salty jáne adamdardyń óz densaýlyǵyna ortaq jaýapkershilik ustanymy – memlekettik saıasattyń densaýlyq saqtaý aıasyndaǵy jáne turǵyndardyń kúndelikti ómirindegi basty máselesi bolýy tıis dep esepteıdi. Dáriger retinde aýmaqtyq emhanalarda egde adamdarǵa arnalǵan «Densaýlyq mektebi» profılaktıkalyq is-sharalaryn belsendi túrde engizbek. Munda suhbattar, sonymen qatar, jalǵyz basty adamdarǵa qarym-qatynas jasaýǵa múmkindik beredi, olar qamqorlyq, qoldaýdy sezine alady. Dıabet, gıpertonııaǵa shaldyqqan naýqastarǵa arnalǵan mektepter ashyp, emhanalyq qyzmettiń bul baǵytyn ári qaraı keńeıtýge qajetti, barlyq emhanalyq shtattarǵa engizilgen áleýmettik qyzmetkerlerdi jáne psıhologtardy tartady. Tek Medeý aýdanynda 70 jastan asqan 18 myń adam turady, árıne, olardyń barlyǵy sapaly medısınalyq tekserýler men emdeýge muqtaj.
Kandıdat memlekettiń bilim berý, ǵylym, mádenıet, áleýmettik qorǵaý, densaýlyq saqtaý salalaryna jumsalatyn shyǵystaryn ári qaraı arttyrýyn jaqtap: «Jastardyń bilim alýyna búgin qarjy salǵan saıyn, bizdiń bolashaǵymyzǵa baǵa jetpes salym jasaımyz, tek kásibı daıyndyqtan ótken adam óz eliniń ıgiligine eńbek etip, paıdasyn tıgize alady» degendi alǵa tartady. Sonymen qatar, medısınalyq mekemelerde mamandar jetispeýshiligin eskere otyryp, stýdentterdi naqty bir medısınalyq uıymǵa bekitip, jeńildik sharttarymen jalǵa beriletin turǵyn úımen qamtamasyz etý kerektigin aıtady.
Jas mamandarǵa, medısına qyzmetkerlerine, muǵalimderge jáne memlekettik qyzmetshilerge arnalǵan jataqhanalar, jalǵa beriletin páterlerdiń qurylysy olardyń eńbek ónimdiligin jáne materıaldyq aýqattylyǵyn arttyrýǵa yntalandyrý bolyp tabylady. Tıisinshe, osy otbasylar óz balalarynyń tárbıesi men bilim alýyna kóp nazar aýdaryp, kóńil bóledi.
Turmys jaǵdaılaryn jaqsartý – ulttyń densaýlyǵyn saqtaýdaǵy mańyzy zor faktor bolyp tabylady. Bıýdjettik uıymdardyń qyzmetkerleri 5-10 jyldan kezekte turady. Turǵyn úı máselesin sheshý jáne turǵyn úımen qamtamasyz etýde kezektiń qatań saqtalýyna barynsha atsalysady.
Eń bastysy, J.Qasymjanovanyń Almaty qalasy ákimdigimen birlese otyryp belsendi qyzmetiniń nátıjesinde 2012 jyldan bastap №5 QKA aýmaǵynda estý qabileti tómen jáne múgedekterge arnalǵan saýyqtyrý ortalyǵy salyna bastaıdy. Bul ortalyq múgedekterdiń barlyǵyna qoljetimdi bolady. Yńǵaıly podezder men pandýstardyń uıymdastyrylýy josparlanǵan.
JAŃAShYL DÁRIGER
Densaýlyq saqtaý salasynda 30 jylǵa jýyq eńbek etip, Otandyq medısınanyń, ásirese, sońǵy jyldary qulaq-muryn-tamaq jáne jaq-bet álpet aýrýlaryn hırýrgııalyq jolmen emdeýde ınnovasııalyq tehnologııalardy engizýde eleýli tabystarǵa qol jetkizýde Almaty qalalyq №5 klınıkalyq aýrýhananyń bas dárigeri Janat Qasymjanovanyń orny erekshe. Sondaı-aq, Janat Kákimseıitqyzy Almaty qalasyndaǵy Medeý aýdanynyń da bas dárigeri. Osy qyzmetke kelgeli onyń bilikti uıymdastyrýshylyq qyzmetiniń nátıjesinde úıde qaıtys bolý, analar men balalar ólimi, týberkýlezben syrqattaný, onkologııalyq aýrýlardyń asqynýy sııaqty kórsetkishter aıtarlyqtaı tómendegen. Bas dárigerdiń tikeleı jetekshiligimen Almaty qalasy, Medeý aýdany turǵyndarynyń densaýlyǵyn qorǵaý jáne aldyn-ala medısınalyq tekserýlerden ótkizý monıtorıngi úzdiksiz jasalyp otyr. Onyń bar ynta-jigeri klınıkalardyń modernızasııasyna, olardyń zamanaýı quraldarmen jabdyqtalýyna jumsalady. Sondaı-aq qulaq-muryn-tamaq jáne jaq-bet álpet aýrýlaryn emdeýde joǵary mamandandyrylǵan dıagnostıkalyq-emdik kómek kórsetilip, ınnovasııalyq tehnologııalardyń kómegimen munda Qazaqstanda jáne Orta Azııa elderinde alǵashqy ret balalardyń estý jolynyń atrezııasyn operasııalyq emdeý ádisi engizildi. 2006 jyly onyń jetekshiligimen Almaty qalasynda estý qabileti tómen eresek adamdar arasynda kohlearlyq ımplantasııa boıynsha operasııalar jasala bastady. Mundaı ınnovasııalardy engizý bas dárigerdiń Germanııa, Avstrııa, Izraıl, Polsha, Japonııa, Reseı memleketteriniń ataqty klınıkalarymen jeke yntymaqtastyq qarym-qatynasynyń arqasynda qol jetkizildi.
Janat Kákimseıitqyzy 1981 jyly Almaty Memlekettik medısına ınstıtýtynyń emdeý fakýltetin támamdap, 1983-1991 jyldary KSRO ǴA Tamaqtaný akademııasynyń ǵylymı qyzmetkeri bola júrip, 1990 jyly kandıdattyq dıssertasııasyn qorǵaıdy. 1991-1996 jyldary Almaty Memlekettik medısına ınstıtýtynyń kafedra assıstenti, 1998-2001 jyldary Almatydaǵy №5 qalalyq klınıkalyq aýrýhanasy bas dárigeriniń emhana jónindegi, 2001-2006 jyldary Jedel-járdem medısınalyq aýrýhanasy bas dárigeriniń emdeý isi jónindegi orynbasary boldy. 42 ǵylymı maqala, 2 ádistemelik nusqaýlyqtyń avtory. Joǵarǵy sanattaǵy uıymdastyrýshy Janat Kákimseıitqyzynyń osy jyldary atqarǵan eńbegi baǵalanyp, «Densaýlyq saqtaý úzdigi», Astana qalasynyń 10 jyldyq mereıtoılyq medalimen, «Gıppokrat-2011» ordenimen marapattalyp, «Altyn dáriger» ataǵyn ıelendi. Qazaqstan Respýblıkasynyń Prezıdenti N.Nazarbaevtyń Alǵys hattaryna ıe. Mine, osylaısha halyqqa qaltqysyz qyzmet etip júrgen Janat Qasymjanovanyń elimizdegi saıası naýqan barysyndaǵy «Nur Otan» partııasynyń sheshimi onyń aldymyzdaǵy saılaýaldy jeke josparymen sáıkes kelip otyr. Birinshi kezekte bul nıeti almatylyqtar men elimizdiń bolashaǵy jaıly qamqorlyǵymen ýájdelgen. Dál osy kezde elimiz demokratııanyń ókilettilik ınstıtýttaryna jeke bastyń qatysýyn esepke almaýǵa bolmaıtyn kezeńdi bastan keshirip otyr.
Janat Kákimseıitqyzynyń saılaý aldyndaǵy baǵdarlamasynyń ózekti ıdeıasy – ekonomıkalyq turǵydan damyǵan, ár azamat úshin berik áleýmettik kepilder berilgen, kedeıshilikti joıǵan, turǵyndardyń ómir sapasy jaqsartylǵan, sybaılas jemqorlyqpen kúres qamtamasyz etilgen memleket qurý. Elimizdiń basty partııasy aldymyzǵa qoıǵan osy maqsattardy júzege asyrý úshin, praktık retinde jáne joǵary bilikti medısına qyzmetkeri jáne sharýashylyq júrgizýshi retinde Janat Qasymjanova jyldar boıy densaýlyq saqtaý júıesinde jıǵan bar tájirıbesin qoldanýdy kózdep otyr.
– Meniń tańdaýym sanaly túrde qabyldanyp jatsa, kásibı biligim men azamattyq kózqarasymmen azamattardyń ómirin jaqsartýǵa, densaýlyqtaryn saqtaýǵa jáne salamatty qoǵam qurýǵa sebepshi bolsam, – deıdi qalalyq máslıhattyń depýtattyǵyna úmitker Janat Kákimseıitqyzy. - О́ıtkeni, áleýmettik saıasattyń maqsaty – joǵary tabystar, yńǵaıly turǵyn úıler, belsendi eńbektik qyzmet dep sanaımyn. О́z negizinde myqty ekonomıka ár jeke otbasy ekonomıkasymen, ár úıdiń berekesimen anyqtalady. Osy maqsattarǵa jetýge kómektesý – qalalyq máslıhat depýtatynyń basty maqsaty. Ákimdik pen qalalyq máslıhat depýtattarynyń kúsh-jigerin biriktirip, shahar ekonomıkasyn kóterýde, adamdardyń aýqattylyǵyn arttyrýda kóptegen isterdi atqarýǵa bolady.
Eger Janat Kákimseıitqyzy qalalyq máslıhatqa depýtat bolyp saılanǵan jaǵdaıda kásipkerlerdi qoldaý jáne taýarlardy, jumys pen qyzmetterdi, memlekettik satyp alý boıynsha tenderler ótkizýdi ári qaraı jetildirýge bar kúsh-jigerin jumsaıdy. Bul jerde densaýlyq saqtaý júıesiniń satyp alý formalaryn aýystyrýǵa erekshe kóńil qoıyp, qalalyqtardyń densaýlyǵyn saqtaý isinde jalǵan jáne sapasy tómen arzan dári-dármekterdi satyp alýdyń jolyn kesýge atsalysady. Al praktıkalyq tájirıbesi mol dáriger retinde aýrýlarǵa baǵasy qoljetimdi, eń sapaly zamanaýı medısınalyq qural-jabdyqtar men dári-dármektermen qamtamasyz etýimiz kerek dep sanaıdy. «Arzan preparattardan kóbirek» ustanymynan, olardy qoldanǵanda «joǵary sapa jáne tıimdilik» ustanymyna aýysý qajet.
Osy maqsatta aqparattar jınaý úshin emhanalarda turǵyndarǵa arnalǵan «jedel jeli» uıymdastyrylǵan. Sondaı-aq ol turǵyndardyń talaptary men narazylyqtary boıynsha sheshim qabyldaý úshin QR DSM-in aqparattandyryp, naqty dárilik quraldarǵa jáne jeńildikpen, ári tegin preparattarǵa muqtaj turǵyndardyń sany týraly málimet berýge múmkindik beredi.
Janat Kákimseıitqyzy salamatty ómir salty jáne adamdardyń óz densaýlyǵyna ortaq jaýapkershilik ustanymy – memlekettik saıasattyń densaýlyq saqtaý aıasyndaǵy jáne turǵyndardyń kúndelikti ómirindegi basty máselesi bolýy tıis dep esepteıdi. Dáriger retinde aýmaqtyq emhanalarda egde adamdarǵa arnalǵan «Densaýlyq mektebi» profılaktıkalyq is-sharalaryn belsendi túrde engizbek. Munda suhbattar, sonymen qatar, jalǵyz basty adamdarǵa qarym-qatynas jasaýǵa múmkindik beredi, olar qamqorlyq, qoldaýdy sezine alady. Dıabet, gıpertonııaǵa shaldyqqan naýqastarǵa arnalǵan mektepter ashyp, emhanalyq qyzmettiń bul baǵytyn ári qaraı keńeıtýge qajetti, barlyq emhanalyq shtattarǵa engizilgen áleýmettik qyzmetkerlerdi jáne psıhologtardy tartady. Tek Medeý aýdanynda 70 jastan asqan 18 myń adam turady, árıne, olardyń barlyǵy sapaly medısınalyq tekserýler men emdeýge muqtaj.
Kandıdat memlekettiń bilim berý, ǵylym, mádenıet, áleýmettik qorǵaý, densaýlyq saqtaý salalaryna jumsalatyn shyǵystaryn ári qaraı arttyrýyn jaqtap: «Jastardyń bilim alýyna búgin qarjy salǵan saıyn, bizdiń bolashaǵymyzǵa baǵa jetpes salym jasaımyz, tek kásibı daıyndyqtan ótken adam óz eliniń ıgiligine eńbek etip, paıdasyn tıgize alady» degendi alǵa tartady. Sonymen qatar, medısınalyq mekemelerde mamandar jetispeýshiligin eskere otyryp, stýdentterdi naqty bir medısınalyq uıymǵa bekitip, jeńildik sharttarymen jalǵa beriletin turǵyn úımen qamtamasyz etý kerektigin aıtady.
Jas mamandarǵa, medısına qyzmetkerlerine, muǵalimderge jáne memlekettik qyzmetshilerge arnalǵan jataqhanalar, jalǵa beriletin páterlerdiń qurylysy olardyń eńbek ónimdiligin jáne materıaldyq aýqattylyǵyn arttyrýǵa yntalandyrý bolyp tabylady. Tıisinshe, osy otbasylar óz balalarynyń tárbıesi men bilim alýyna kóp nazar aýdaryp, kóńil bóledi.
Turmys jaǵdaılaryn jaqsartý – ulttyń densaýlyǵyn saqtaýdaǵy mańyzy zor faktor bolyp tabylady. Bıýdjettik uıymdardyń qyzmetkerleri 5-10 jyldan kezekte turady. Turǵyn úı máselesin sheshý jáne turǵyn úımen qamtamasyz etýde kezektiń qatań saqtalýyna barynsha atsalysady.
Eń bastysy, J.Qasymjanovanyń Almaty qalasy ákimdigimen birlese otyryp belsendi qyzmetiniń nátıjesinde 2012 jyldan bastap №5 QKA aýmaǵynda estý qabileti tómen jáne múgedekterge arnalǵan saýyqtyrý ortalyǵy salyna bastaıdy. Bul ortalyq múgedekterdiń barlyǵyna qoljetimdi bolady. Yńǵaıly podezder men pandýstardyń uıymdastyrylýy josparlanǵan.
Bolashaqpen ómir súrý qajettilik. Sondyqtan Almaty qalasy máslıhatynyń depýtattyǵyna kandıdat Janat Kákimseıitqyzy Qasymjanovaǵa senim bildirýimiz kerek. Sapaly jáne qoljetimdi bilim alýǵa, medısınalyq kómekke, turǵyn úı men turmystyń abattylyǵyna, qorshaǵan ortanyń tazalyǵyna, kóshelerimizdiń tártibi men tynyshtyǵyna «ıá» dep daýys bereıik, aǵaıyn!
Gúlzeınep SÁDIRQYZY.
_____________________
Materıal aqysy № 29 saılaý okrýginen Almaty qalalyq máslıhatynyń depýtattyǵyna kandıdat Janat Qasymjanovanyń qory esebinen tólendi.
