Sport – el namysy

Búginde Qazaqstan bylǵary qolǵap sheberleriniń álemdik deńgeıdegi barlyq jarystardan júldemen oralyp júrgenin bilemiz. Bul rette bokstyń tek joǵary sheberlik deńgeıin ǵana ósirip qoımaı, búkil el boıynsha damýyna jan-jaqty jaǵdaı jasap otyrǵan Qazaqstan Boks federasııasyna alǵys aıtý oryndy dep sanaımyz. Biz jańa jyl qarsańynda Qazaqstannyń memlekettik jat­tyq­tyrýshysy, AIBA-nyń tehnıkalyq delegaty Bolat ABDRAHMANOVPEN áńgimeni oqyrman nazaryna usynyp otyrmyz. – Bolat Úkibaıuly, qaı salada bolsa da jyl sońynda bir esep jasaıtyn sát bo­la­dy. Osy oraıda Qazaqstan boksynyń jalpy jaǵdaıyna toqtalyp ótseńiz. – Qazirgi kezde, ózderińiz de biletin shyǵarsyzdar, búkil álem boıynsha boks óte damyp barady. Máselen, osydan 5-6 jyl buryn Qytaı, Mońǵolııa, Ir­landııa, Ázerbaıjan, Úndi­s­tan sııaqty elderde boksqa sonshalyqty mán berilmeıtin edi. Al búgin she?! Jaǵdaı, kóz­qaras múldem ózgergen. Demek, kóptegen elderde boks kópshilik sportqa aınalyp otyr. Qazaqstan Boks federasııasy da osy jaǵdaıdy eskerip, búkil respýblıka boıynsha boksty da­mytýdyń jańa jobalaryn iske asyra bastady. Boksty al­dymen el óńirlerinde durystap damytý qolǵa alyndy. Bul isti jergilikti mekemeler men kásip­kerler qaýymy qoldaı tústi. Sonyń nátıjesinde elimizdiń kóptegen qalalarynda, keıbir aýdandarynda arnaıy boks mektepteri men keshenderi iske qosyldy. Taǵy bir aıtarym, ár is ná­tıjesine qarap baǵalanady. Bul oraıda eki jyldan beri ótki­zi­lip kele jatqan Qazaqstan Boks federasııasynyń kýbogi úshin jarys el sportyndaǵy utymdy jobalardyń biri boldy dep aıtýǵa bolady. Federasııa ký­bo­gi óńirlerdegi bokstyń qan­sha­lyqty damyp otyrǵanyn ań­ǵartady. Máselen, byltyr Astana quramasy jeńimpaz atansa, bıyl Qaraǵandy oblysynyń qu­ramasy jeńiske jetti. Bıyl ótken jyly jartylaı fınalǵa shyqqan komandalardyń biri de oǵan jete almady. Bul degenimiz, naǵyz básekeni kórsetedi emes pe?! Boks osylaısha ishten jan­danyp, ishten jetilgeni óte durys dep oılaımyn. Sonda negizgi qu­ramalarǵa naǵyz myqtylardy irikteý-tańdaýǵa jol ashylady. – Halyqaralyq jarystarda el namysyn qorǵap júrgen boksshylarymyzdyń kórset­kish­terin qalaı baǵalaısyz? – Jasyratyny joq, eldik tur­ǵy­dan qaraǵanda, iri resmı ja­rys­tardyń kórsetkishin alǵa tar­ta­myz. Meniń oıymsha, ótken jyl men bıylǵy jyldyń sońyn alyp qarasaq, eki boksshymyz Azııa oıyndarynda chempıon atandy, bıyl Astanada ótken jasóspi­rim­der arasyndaǵy álem birinshiliginde de chempıon shyqty. Azııa chempıonatynan da eki altyn ákel­dik, tek bir ókinishtisi – Bakýde ótken álem chempıonatynda al­tyn júldege jetpeı qaldyq. – Jaqyndap qalǵan jańa jyl sport álemi úshin erekshe bol­maq. Jazda London alań­darynda Olımpııa oıyndary ótkeli tur, osy oraıda jan­kú­ıerler Qazaqstan boksshy­lary­na ádettegideı úlken úmit artatyny belgili... –  Oıyńyzdy túsindim. Olımpııa oıyndary, bul – sporttyń eń bıik shyńy. Olımpıada chem­pıo­ny – máńgilik ataq. Tek qana sportshynyń ataǵy emes, mem­le­kettiń mereıi, ulttyń abyroıy. Sondyqtan da Qazaqstan Boks federasııasy úshin London oıyn­darynda bıik kórsetkishke qol jetkizý – aǵymdaǵy eń basty maq­sat. Osy oraıda QBF prezıdenti Tımýr Qulybaev barlyq ma­man­darǵa joǵary talap qoıyp otyr. Biz qalaı da Qazaqstannyń kók týyn bıikte jelbiretip, qa­sıetti Ánuranymyzdy áýeletýimiz kerek. Al boksshylar týraly aıtsam, ázirge kózdegen mejemiz túgel sııaqty. Álem chempıonatynan 5 lı­senzııa alyndy, Qanat Ábý­tálipov AIBA-nyń WSB tujy­ry­my boıynsha ótken chempıo­nat­tyń jeńimpazy retinde taǵy bir joldamaǵa ıe bolǵan. Endi úsh salmaq boıynsha lısenzııa úshin aıqasatyn jigitterimiz bar. Bul jarys aldaǵy jyldyń naýryz aıynda Astanada ótetin bolady. – AIBA týraly aıtyp qal­dyńyz, osy álemdik bokstyń basqarýshy organymen qarym-qatynastaryńyz qalaı? – О́te jaqsy. Qazaqstan Boks federasııasynyń prezıdenti Tı­mýr Qulybaev AIBA-men ara­da­ǵy qatynasqa erekshe mańyz berip otyr. Sonyń arqasynda óz elimizde iri halyqaralyq jarystar ót­kizýge múmkindik alýda. Bıyl jasóspirimder arasyndaǵy álem chempıonaty, áıelder boksynan Azııa chempıonaty ótti. 2013 jylǵy eresekter arasyndaǵy álem chempıonaty Astanada óte­tin boldy. Bul úlken jetistik dep oılaımyn. Sonymen qatar, Tımýr Asqaruly AIBA bas­shy­larymen birlesip, elimizde halyqaralyq deńgeıdegi boks akademııasyn salýdy da oılas­tyryp qoıdy. Osyndaı belsendilik pen bedeldiń arqasynda Qazaqstannyń birneshe ókili AIBA-nyń qurylymyna múshe boldy. Máselen, men ózim birinshi bolyp osy uıymnyń tehnı­kalyq delegaty bolyp saılan­ǵan edim. S.Qonaqbaev pen B.Myr­jyqbaev tehnıkalyq, Iý.Shaı jattyqtyrýshylyq, I.Satov me­­dısınalyq, A.Satqalıev áıel­der boksy, M.Nı jáne A.Igýbaev ITO komıssııalaryna múshe bo­lyp qabyldandy. Bul da Qa­zaq­stan Boks federasııasyna kór­setilip otyrǵan senimdi bildiredi. – Ulttyq quramanyń bas­ty maqsatyn bildik, al jastar men jasóspirimder, ıaǵnı Qazaqstan boksynyń rezervine kóńil bólý jaǵy qalaı? –  Bul jerde, birinshiden, my­na jaǵdaıdy aıtyp ótsem. Qazir elimiz boıynsha uıym­das­tyrylatyn barlyq jarys­tar halyqaralyq talaptarǵa saı ót­kiziledi. Ekinshiden, sport­shy­larǵa medısınalyq qyzmet kór­setýge erekshe talap qoıylǵan. Jastar men jasóspirimder ko­mandalaryn da túrli jarys­tarǵa qatystyrý júıesi qalyp­tasty. Bapkerler men tóreshi­lerdiń sheberligin jetildirý de nazarda ustalady. Osynyń bári Qazaqstan Boks federasııa­sy­nyń rezervti aldyn ala tár­bıe­leýge baǵyttap jasap jatqan jumystary. Mundaı maqsatty jumystardyń nátıjesi bola­tyny sózsiz.

 Áńgimelesken Dastan KENJALIN.