Mamandar zańǵa engizilgen túzetýler dárilik zattardyń qoljetimdiligin arttyryp qana qoımaı, dári-dármekpen qamtamasyz etýde memlekettik shyǵyndardyń da azaıatynyn aıtady. Endi dári-dármek baǵasy qańtar jáne shilde aılarynda jylyna eki ret bekitiledi. Osy ýaqyt aralyǵynda dári óndirýshiler men satýshylar óz ónimderin bekitilgen baǵamen tirkep satýǵa múmkindikteri bar. Elimizde 8 myńnan astam dári túri tirkelgen bolyp, búginde onyń 2 myńnan astamynyń baǵasy rettelip bekitilgen. Aldaǵy ýaqytta Qazaqstan terrıtorııasynda tirkelgen barlyq dári-dármektiń baǵasy birkelki bolady. Dári baǵalary týraly aqparat Densaýlyq saqtaý mınıstrliginiń Farmasııa komıteti jáne barlyq oblystyq densaýlyq saqtaý basqarmalarynyń resmı saıttarynda jarııalanyp otyratynyn aıtqan Farmasııa komıtetiniń tóraıymy Lıýdmıla Bıýrabekova baǵany tekserýge arnalǵan mobıldi qosymsha da jasalyp jatqanyn jetkizdi. «Atalǵan zań úsh aıdan soń kúshine enedi. О́ıtkeni osy ýaqyt aralyǵynda mınıstrlik dári-dármektiń baǵasyn retteý erejesin bekitedi. Onda kóterme jáne bólshektep satýdyń normasy men baǵa kórsetkishi naqty kórsetiletin bolady. Dári-dármek jetkizý jáne satýmen aınalysatyn uıymdar sol erejege saı jumys isteýi tıis. Bekitilgen ereje saqtalmaǵan jaǵdaıda, ıaǵnı dári baǵasy zańsyz kóterilgeni anyqtalsa, uıym ákimshilik jaýapkershilikke tartylady nemese lısenzııasynan aıyrylady», deıdi komıtet basshysy.
Osy taqyrypqa baılanysty «Medservıs plıýs» Qazaq farmasevtıkalyq kompanııasynyń sapa boıynsha dırektory Saıda Erdenbekovaǵa habarlasqanymyzda, atalǵan zańǵa saı aldaǵy ýaqytta dıstrıbıýtorlyq kompanııalar jergilikti tasymaldaýshylarǵa basymdyq beretinin aıtady. «Bizdiń kompanııa dıstrıbıýtorlyq baǵytta jáne farmasevtıkalyq óndirýshi retinde jumys isteıdi. Bizde baǵa belgileý degen arnaıy bólim bar. Bul zańǵa sáıkes barlyq dárihanalardaǵy dári-dármekterdiń baǵalaryn baqylap otyrady. Ásirese shetelden keletin dáriler qatań qadaǵalaýda bolady. Qazirgi tańda 300-ge tarta tasymaldaýshymen jumys isteımiz. Onyń teń jartysy sheteldik tasymaldaýshy. Osy ýaqytqa deıin túpnusqalyq dári-dármekterdi tasymaldasaq, endi jergilikti tasymaldaýshylarǵa basymdyq beretin bolamyz», deıdi S.Erdenbekova.
Atap aıtqanda, jańa zańda «SK-Farmasııa» JShS biryńǵaı dıstrıbıýtory men basqa da medısınalyq uıymdar elektrondy satyp alýǵa tolyqtaı kóshýi qarastyrylǵan. «Qazirgi tańda testileý rejiminde 2019 jylǵa biryńǵaı dıstrıbıýtordyń dári-dármekterdi satyp alýyn iske qostyq. Atalǵan qyzmetti Qarjy mınıstrliginiń elektrondy satyp alýlar portaly atqarýda. Bul sybaılas jemqorlyqtyń azaıýyna múmkindik beredi. О́ıtkeni búginde jetkizýshiler men tenderlik komıssııa músheleri arasynda eshqandaı baılanys joq. Barlyq úderis onlaın rejimde, elektrondy formatta ótedi. Úlken qaǵaz paketteri túrindegi qujattamany berý turǵysynan jetkizýshilerdiń júktemesi azaıdy», dedi L.Bıýrabekova.
Buǵan qosa 2019 jylǵa arnalǵan dárimen qamtamasyz etýdi qarjylandyrýdyń jalpy somasynyń 90%-y satyp alynǵan. «SK-Farmasııa» JShS basqarmasy tóraǵasynyń mindetin atqarýshy Berik Sháriptiń aıtýynsha, bul preparattardy dıstrıbıýtordyń qoımalaryna jetkizý jeltoqsan aıynan bastap júrgizilýde, qazir dári-dármektiń basym bóligi búkil Qazaqstan boıynsha tranzıttik qoımalarǵa tasylǵan. Al pasıentterdi tegin dári-dármekpen qamtamasyz etý úshin satyp alynǵan dári-dármekterdiń tizimi 1144-ke jetken. «Medısınalyq uıymdar 203,5 mlrd teńge somasynda aldyn ala ótinim berdi. Dári-dármekterdiń 421 ataýy 45 aýrý boıynsha dıspanserlik esepte turǵan pasıentterdi ambýlatorııalyq emdeý úshin anyqtaldy. Olar úshin 105,1 mlrd teńge somasynda, al 953 ataýy 98,4 mlrd teńge somasynda dári-dármekter stasıonarlyq kómek kórsetý úshin satyp alynýda», dedi B.Shárip.
О́tken jyly tegin dáriler alatyn pasıentter úshin keri baılanys quraly júzege asyrylǵan bolatyn. Sonyń nátıjesinde halyqty tegin dárilermen qamtamasyz etý máseleleri boıynsha 1439 baılanys ortalyǵy jumys isteýde. Onda dári-dármekterdi jetkizý ýaqyty, kólemi jáne josparlanǵan kúni týraly aqparatty usynatyn operatorlar jumys isteıdi. «Budan basqa, dárilerdiń naqty bosatylýyna monıtorıng júrgizý úshin «Dárilik qamtamasyz etý» aqparattyq júıesine sáıkes tegin preparattar alǵan pasıentterge SMS-habarlamalar taratý jalǵasýda.
Maıgúl SULTAN,
«Egemen Qazaqstan»
