Aýdarma • 29 Qańtar, 2019

Ońtústik Koreıa jańashyl bastamadan qınalyp otyr

528 ret kórsetildi

AQSh Prezıdenti Donald Tramp salyq azaıtyp, naryqty retteýmen kúresse, álemniń taǵy bir alpaýyt ekonomıkasy basqasha baǵyt ustanǵan. 

Fabrıka ıesi Seıýng Mýn Ońtústik Koreıadaǵy tómengi jalaqyny ósirgennen keıin jumysshy jaldaýdy azaıtqanyn aıtady. Fabrıkanyń ishinde. Tım FRANKO, «Nıý-Iork Taıms»

Maıkl ChÝMAN,

«Nıý-Iork Taıms» – Inchhon, Ońtústik Koreıa

Prezıdent Mýn Chje In basqarǵan Ońtústik Koreıa salyqty kóterip, eń tómengi jalaqy mólsherin arttyrýǵa ýáde berdi. Alaıda jospar júzege aspaıtyn túri bar.

Ekonomıkanyń ilgerileýi baıaýlaǵan, jumyssyzdyq ósken. Mýn Sıýng sekildi shaǵyn kásipkerler jıi shaǵym aıtady. Inchhondaǵy avtokólik bólshekterin shyǵaratyn «Dasýng» kompanııasynyń negizin qalaýshy Mýn myrzanyń aıtýynsha, jumysshylarǵa tóleıtin jalaqy mólsheri 3 paıyzǵa ulǵaıǵan. О́ıtkeni byltyr eń tómengi jalaqy mólsheri saǵatyna 7530 koreıalyq vonǵa, ıaǵnı shamamen 2550 teńge deıin ósken. Nátıjesinde Mýnnyń onsyz da az tabysyn tipten tómendetip, jumysshy jaldaýyn toqtatýǵa májbúrledi. «Kópke shamamyz kelmeıdi», deıdi S.Mýn.

Prezıdent Mýn órshil bastamalary arqyly álemniń kóp bóligi, sonyń ishinde AQSh tap bolyp otyrǵan birqatar ekonomıkalyq máselelerdiń sheshimin tabýǵa talpynady. Ekonomıkalyq problemalar qatarynda baı men kedeıdiń aıyrmasy, ósimniń baıaýlaýy jáne jalaqynyń azaıýy bar.

Qabyldanǵan sheshimderdiń alǵashqy nátıjeleri Mýn myrzanyń qateleskenin, D.Tramptyń áreketi durys ekenin bildirmeıdi. AQSh-taǵy jalaqynyń ósimi keıingi aılarda qarqyndy óskenine qaramastan, jalpy alǵanda tómen deńgeıde qalyp otyr. Ári 2019 jyly amerıkalyq ekonomıka baıaýlaıtyny boljanǵan. Al kásipkerlikti qoldaıtyn saıasat ustanatyn Eýropa elderinde keıingi kezde jappaı narazylyq aksııalary ótip jatyr.

Áıtse de, Ońtústik Koreıanyń túıtkilderi ekonomıkalyq qıyndyqtan shyǵar kezde memlekettiń kemshilikterin kórsetip berdi. Ásirese, qurylymdyq ózgeris kezinde qatty baıqalady.

Ońtústikkorıalyqtarǵa qazirgi ekonomıkalyq ahýal ońaıǵa soqpaıdy. El ekonomıkasy 1960-shi jyldardaǵy kedeıshilikten qutylyp, álemdegi alpaýyt ónerkásipke ıe memleket atandy. Smartfondar men televızor jasaý boıynsha jahandyq naryqtyń negizgi kúshine aınaldy.

Avtobólshekter jasaıtyn kompanııanyń negizin qalaýshy Seıýng Mýn tómengi jalaqy mólsherin joǵarylatýǵa razy emes. Tım FRANKO, «Nıý-Iork Taıms»

Ońtústik Koreıanyń jan basyna shaqqandaǵy Ishki jalpy ónim kólemi (30 000 dollar) shamamen Italııa jáne Ispanııamen teń. Sondaı-aq 51 mıllıon halyqty asyrap otyrǵan memleket ósimniń baıaýlaýy, qartaıý jáne Qytaımen básekelestik sekildi damyǵan elder kezdesetin qıyndyqtarǵa tap kelip otyr.

2017 jylǵy mamyrdaǵy saılaýdan keıin Mýn myrza ekonomıkalyq saıasatyn kúrt ózgertti. Ol jalaqynyń ósýin, jumys ýaqytyna qoıylatyn talapty kúsheıtýdi, áleýmettik máselege bólinetin qarjyny ulǵaıtýdy kózdeıdi. Esesine, kompanııalar men tabysy kópterge salynatyn salyq kólemi ósti.

Mýn myrza eldegi qarapaıym otbasy tabysyn ulǵaıtýdy kózdeıdi. Onyń maqsaty – turǵyndardyń satyp alý qabiletin ulǵaıtý arqyly eksportqa táýeldilikti azaıtyp, jahandyq ekonomıkanyń tıgizer áserin tómendetý.

Byltyr tamyzda tómengi jalaqy mólsheri qabyldanǵannan keıin jumyssyzdyq deńgeıi segiz jylda bolmaǵan deńgeıge jetip, 4,2 paıyzdy quraıdy. Alaıda qazir bul kórsetkish jaqsaryp keledi. О́sim kólemi úshinshi toqsanda aldyńǵy jylmen salystyrǵanda 2 paıyzǵa ósken. Biraq ekinshi toqsanda ósim 2,8 paıyzdy quraǵan edi.

Eń úlken qıyndyq shaǵyn kásipkerlikke túsip otyr. 2017 jyly shaǵyn bıznes ókilderi arasynda júrgizilgen saýalnamada olardyń 42 paıyzy jalaqy óskendikten jumysshylaryn qysqartqanyn málimdegen.

Alaıda keıbir uıymdardyń basshylary tómengi jalaqy birden óspegenin aıtyp otyr. Osyǵan baılanysty byltyr 21 qarashada 160 000 qyzmetker narazylyqqa shyqty.

«Úkimetten kúterimiz kóp. Biraq qazirgi tańda olar buǵan deıin ustanǵan saıasatynan bas tartyp, keri sharalar qabyldaı bastaýy yqtımal» deıdi Saýda uıymy boıynsha Koreıa konfederasııasynyń ókili Lı Djo-Ho.

Mýn myrza ustanǵan baǵytyn júzege asyrý barysynda saıası turǵyda utyldy. Gallup saýalnamasynyń derekteri boıynsha, ony qoldaıtyndar sany 2017 jylǵy 84 paıyzdyq kórsetkishten 45 paıyzǵa deıin túsip ketken.

Al Seıýng Mýn el prezıdentin koreıalyq kásipkerler kezdesip otyrǵan túıtkildi sheship, tepe-teńdik ustaýǵa shaqyrady. «Meniń aıtarym asyqpaý kerek», deıdi ol.

Sońǵy jańalyqtar

Elordadaǵy JEO-3 bıyl iske qosylady

Elorda • Búgin, 11:10

Almatyda epıdahýal kúrdelenip barady

Koronavırýs • Búgin, 11:00

«Omıkronnyń» bastapqy belgileri qandaı?

Koronavırýs • Búgin, 10:50

Dúısenbige arnalǵan aýa raıy boljamy

Aýa raıy • Búgin, 09:25

«Sary» aımaqta Túrkistan oblysy tur

Koronavırýs • Búgin, 09:10

Oıyn-saýyq ortalyqtary jumysyn toqtatty

Koronavırýs • Búgin, 09:00

Jetisýda juqpaly indettiń ekpini qatty

Koronavırýs • Búgin, 08:57

Koronavırýs qaıta kúsheıdi

Koronavırýs • Búgin, 08:54

Ońtaılysy – onlaın oqý

Aımaqtar • Búgin, 08:53

Qyzmet túrleriniń tizbesin keńeıtti

Ekonomıka • Búgin, 08:50

Sapa artpaıynsha, sýbsıdııa joq

Aımaqtar • Búgin, 08:45

Koronavırýs qaıta órshidi

Álem • Búgin, 08:42

Antıbıotıkti orynsyz qoldaný qaýipti

Medısına • Búgin, 08:35

Vırýs juqtyrý azaımaı tur

Koronavırýs • Búgin, 08:30

Asyǵys sheshim

Qazaqstan • Búgin, 08:15

Kómek kórsetiledi

Qoǵam • Búgin, 08:10

Qor strategııasy ázirlenedi

Qazaqstan • Búgin, 08:00

Uqsas jańalyqtar