Aımaqtar • 20 Aqpan, 2019

Kókirek kóziniń qudireti

857 ret
kórsetildi
6 mın
oqý úshin

Aınalamyzdaǵy álemdi bar ásemdigimen taný qaı-qaısymyzǵa da tańsyq. Alaıda kúndelikti qym-qýyt tirliktiń qursaýynda jan-jaǵymyzǵa jan jylýymen qaraýǵa murshamyz bola bermeıtinin moıyndaımyz. Al bizdiń keıipkerimiz úshin álemdi taný, onyń árbir sátimen qýanýdyń ózi baqyt. Jaqynda ǵana «Qazaqstannyń 100 jańa esimi» jobasynda esimi atalǵan Ǵalym Nurlanov adamzat álemi úshin meıirbandyq pen keńpeıildiliktiń orny oısyrap tur deıdi. On jasynan bastap janary jasyǵan jas daryn ómirden qaǵajý kórip, muqalǵanyna qaramastan, armandaryna qaraı adymdaı basyp keledi. 

Kókirek kóziniń qudireti

On jasy­nan bas­­tap ja­narynyń durys kór­meı­tinin ańǵarǵan Ǵal­ymnyń ata-anasy dári­gerlerdiń kó­me­gine jú­gin­­geni­men, jasalǵan em-dom­­nyń da jaqsy nátıjesi bola qoımaıdy. 

Alaıda bala kóńil jasymady. Segi­zin­shi synyptan bastap zaǵıp jáne kózi nashar kóretin balalarǵa arnal­ǵan Jam­byl oblystyq «Bolashaq» mek­tep-ın­ter­natynda oqýyn jalǵastyr­dy. «Meniń ar­man­darymnyń irgetasy osy mek­tep­­te qalandy», deıdi Ǵalym Adaıuly. 

Mektepti aıaqtaǵannan keıin ata-anasymen birge Almatyǵa qonys aýdar­ǵan Ǵalymnyń densaýlyǵyna oraı­ joǵary oqý ornyna test tapsyrýǵa da múmkindigi shekteldi. Kóńili qulazy­ǵany­men de ońtústik astananyń jaı­ma-shýaq kúnderi ony barynsha meıi­rim qushaǵyna tartyp áketkendeı áser­lendirdi. Osylaısha qala ómirine bir­te-birte boıy úırene bastaǵan ol qarap otyrmaı, kúzetshi bolyp ju­mysqa ornalasty. Qoly qalt etkende ­barar jeri – kitaphana. Sonda óte­tin tegin kýrstardyń birde-birin qal­dyr­maıdy. Endigi ómirdiń máni osy kitap áleminiń ishinde buǵyp jat­qandaı kórinetin. Kóp uzamaı ju­mys­pen qamtý ortalyǵy arqyly rýhanı ortanyń bir múshesine aınaldy. Ǵalym­nyń kitaphanadaǵy eńbek jolynda Gúlbarshyn Rahymberdiqyzyndaı bilikti basshynyń eńbegi zor. Mundaǵy jumystyń barlyǵyn da ynta-jigerimen atqaratyn eńbekqorlyǵyna oraı Ǵalymǵa Res­­pýb­­lıkalyq zaǵıp jáne kórý qabileti tómen azamattarǵa arnal­­ǵan kitaphanadan shyǵatyn «RBNSG-Vestı» gazetin shyǵarý jaýap­­kershiligi júk­teldi. Osy­laı­sha janaryn jas jýǵan sátter janyna jylylyq uıalat­qan ujymnyń ómirimen astasyp ketti. 

Isker mamanǵa qashanda sura­nys joǵary emes pe? Kelisim­sharty aıaq­tal­ǵan soń, súıik­ti isin Astanadaǵy «Or­­ta­­lyq­­tan­dy­­ryl­ǵan kitaphanalar jú­­ıesi» kom­­mýnal­dyq memlekettik me­ke­­mesi­ne qarasty kózi kórmeıtin jáne nashar kóretin azamattarǵa ar­nal­ǵan arnaıy kitap­hanasynyń «Dybys jazý stý­dııasy jáne braıl» ki­tap­­taryn shyǵarý bóli­minde ki­tap­hanashy bolyp jal­ǵas­­tyr­ǵan jas maman kómekke muq­­t­aj bala­lar­dy nazarynan tys qal­dyr­maýdy ómi­ri­niń bir ból­shegi­ne aınaldyrdy. Salaǵa qatys­ty bilimin jetildirip, Kókshetaý qala­­syn­daǵy Aqan seri atyn­daǵy máde­nıet kol­ledjin, odan keıin Sh.Ýá­lı­hanov atyn­daǵy Kókshetaý mem­­le­­­ket­tik ýnı­ver­sıtetin «Kitap­hana isi» ma­man­dyǵy boıynsha támamdap shyǵady. 

Úlken izdenis pen qajyrly eńbegi­men alǵa jyljyǵan Ǵalym Adaıuly Astana qalasyndaǵy №10 gımnazııada zaǵıp jáne kózi nashar kóretin balalardy braıl qar­pine úırete bastady. Eki baǵan­ǵa ornalasqan núktelerdi saý­saq­pen ǵana sezinip, álemniń bar qımylyn taný úshin úlken erik-jigerdi talap etetin braıl álipbıin meńgerý ońaı emes-ti. Osy­dan keıin arnaıy úıirme uıym­dastyryp, sabaqtardy tegin ótkizý týraly oı keldi. 

Búginde kózi kórmeıtin jáne nashar kóretin azamattarǵa arnalǵan arnaıy kitaphananyń basshysy Ǵalym Nurlanov kómekke muqtaj jandar úshin qazaq tilindegi basylymdardyń tap­shylyǵyna qynjylady. Osy oraıda braıl qarpimen basýǵa mamandanǵan arnaıy baspahana ashyp, qazaq tildi kitap­tardyń jaryqqa shyǵýyna qol­daý bolsa degen usynysyn El­ba­sy­nyń aldynda da jetkizgen jas basshy zaǵıptarǵa arnalǵan ki­tap­­tardyń basym kópshiligi Reseı­­den ákelinetindi­gin jetkizdi. «Braıl qarpin úıretý bo­ıynsha qazaq tilindegi kitaptar qory az. Oqyr­mandar tarapynan qazaqtyń jas aqyn-jazýshylarynyń shyǵar­ma­­lary­na degen suranys joǵa­ry. Osy baǵyt­t­a elimizge belgili jas qa­lam­gerler­men, sondaı-aq Qazaq­stan Jazýshylar odaǵymen de kelis­sózder júrgizý jolǵa qoıy­lyp kele­di», – deıdi Ǵalym Adaı­uly. Bú­gin­de myńnan astam oqyrma­ny bar kitaphana oqyr­mandarynyń deni 18 jastan jo­ǵary bolsa, aldaǵy ýaqytta jas­ós­pirimder men balalardy da qamtý josparla­nyp otyr. Sebe­bi zamanaýı tehnologııa­lar qarysh­tap damyp kele jat­qanymen de, jas býynnyń kitap­qa degen qyzy­ǵý­shylyǵy joǵary. 

Osylaısha jas maman álemniń ásem­digin tanýǵa umtylǵan kómekke muqtaj jandarǵa braıl qarpiniń oqý ádistemesin úıretip, «Saýsaq ushyn­daǵy álem» úıirmesinde arnaıy sıntezator arqyly kompıý­terlik saýattaryn arttyrýǵa yqpal etip keledi. 

«Bolashaq» korporatıvtik qorynyń qoldaýymen ashylǵan dybys jazý stý­dııasynda búginde júzden astam kitap jazylǵan. Osy qarqynnan tan­basaq, oqyr­man­darymyzdyń bar­lyq suranysyn qanaǵattandyratyn dáre­jege jetemiz. Aldaǵy ýaqytta elek­trondy jýrnaldardy zamanaýı tásil­­der arqyly meńgerý de josparlanyp otyr. Bul baǵytta memlekettik qol­daý­­dyń yqpaly zor. Qazirgi kezde kitap­­hana oqyrmandarynyń sońǵy úl­gi­­­degi kompıýterlermen ózderine qa­­jet kitap­tardy braıl qarpine aýys­ty­­ryp, prınter arqyly qoldaryna us­­tap, sezi­nip oqı alatyn múmkindigi bar. Al­daǵy ýaqytta «Youtube» derbes ka­nalyn ashyp, ónerge jaqyn jan­dar­­dyń shyǵarmalaryn dybys jazý stý­dııa­sy arqyly óńdep, ınternetke salý, mýzy­kalyq baǵytta tegin sabaq ótkizý de josparda bar», dep jige­r­lenedi Ǵalym.

Kómekke muqtaj jandarǵa kómek­tesip júrgen Ǵalym Adaı­uly­nyń búgin­de jetken jetis­tik­teri az emes. «Aq taıaq» festı­vali­niń braıl júıe­si bo­ıyn­sha «Oqý men jazý» ataly­myn­da Gran-prı ıegeri bolsa, jeńil at­le­­tı­kadan múmkindigi shek­teý­li jan­dar arasynda ótken «Úmit» spartakıadasynyń kúmis júl­degeri. Eńbek jolyn­da aqpa­rat­tyq tehnologııa salasyn­daǵy jetis­tikteri úshin alǵan ma­ra­pat­taryna qaraı otyryp, jany darhan, júregi jomart, eń bas­tysy, kókirek kóziniń qudireti arqa­synda aınalasyna shýaq syılap júrgen Ǵalymdy qajymas qaırattyń ıesi degen bolar edik.

Elvıra Serikqyzy,

«Egemen Qazaqstan» 

ALMATY