Jumys sapary Komsomol aýylynda salynyp jatqan ákimshilik ǵımaratyn qaraýdan bastaldy. Ol jerde aýdandyq sot pen prokýratýra ornalasady dep josparlanyp otyr. Ǵımarattyń jalpy alańy 1,1 myń sharshy metrdi quraıdy. Qurylysy osy jyly aıaqtalmaq.
Bıyl aýdan ortalyǵynda sondaı-aq, zamanaýı dene shynyqtyrý-saýyqtyrý kesheni paıdalanýǵa beriledi. Alǵashqy kelýshilerdi tamyz aıynda qabyldaıdy dep kútilýde. Eki qabatty ǵımaratta sporttyq jáne jattyǵý zaldary jumys jasaıtyn bolady, ortalyq zalda 160 kórermenge arnalǵan trıbýna ornatady. Jobany júzege asyrýǵa shamamen 289 mln teńge bólinedi.
Ońdasyn Orazalın aýdandyq ákimdik pen qurylys basqarmasyna: «Sapasy joǵary deńgeıde bolý kerek. Osyny qatań qadaǵalańyzdar, óıtkeni munda negizinen jasóspirimder men jastar shuǵyldanatyn bolady ǵoı»,- dep tapsyrdy.
Oblys ákimi basty nazardy ortalyq aýdandyq aýrýhananyń materıaldyq-tehnıkalyq jaraqtandyrylýymen tanysýǵa aýdardy. О́ńir basshysy mekemeniń barlyq bólimderine baryp, medısınalyq elektrondyq aqparattyq júıelerdiń engizilýimen tanysty, belgili bir sala mamandarynyń avtokólikpen qamtylý jaǵyna kóńil qoıdy, emdelýshilermen áńgimelesip, olardyń aýrýhana jumysyna shaǵymdary bar-joǵyn bildi.
Ǵımaratty qaraý kezinde densaýlyq saqtaý basqarmasynyń basshysy Áset Qalıev Áıteke bı aýdanyndaǵy densaýlyq saqtaý salasynyń damýy jaıly baıandady, sonymen qatar, hırýrgııalyq ota jasaý kezinde naýqastardy tasý úshin ortalyq aýdandyq aýrýhanaǵa júk jedelsatysy jáne aýdanǵa kelgen dárigerlerdi baspanamen qamtý úshin bos turǵan eki qabatty ǵımaratty qalpyna keltirýge qarjylaı kómek qajettigin aıtty. 123 mln teńgeni qajet etetin qalpyna keltirýden soń dárigerlerge 16 páter beriledi. Sol kezde qazirgi tańda medısına salasynyń mamandary turyp jatqan kommýnaldyq úıler bosatylatyn bolady. Ol úılerge aýyldaǵy apatty jaǵdaıda turǵan eki qabatty kóppáterli úıde turatyn segiz otbasy kóship keledi. Ońdasyn Orazalın atalmysh joba qoldaý tabatynyna sendirdi.
Halyqpen eseptik kezdesý aýdan ákimi Málimbet Ibrashovtyń 2018 jylǵy áleýmettik-ekonomıkalyq damý qorytyndylary men 2019 jylǵa arnalǵan josparlar týraly baıandamasynan bastaldy.
Baıandamany tyńdap shyqqan oblys ákimi aýdanda halyqtyń ál-aýqatyn kóterý jumystaryn kúsheıtý qajettigin atap ótti.
«Aýdanda ortasha jalaqy – 85 myń teńge, bul ortasha respýblıkalyq deńgeıden eki ese az. Azamattardyń tabysyn kóbeıtý – Tuńǵysh Prezıdenttiń tapsyrmasy. Bul ınvestısııa tartý, ShOB-ti damytý máselelerine degen júıeli kózqarasty talap etedi. Aýdanda iri óndiris oryndary joq, aýyl sharýashylyǵy – halyqtyń negizgi tabys kózi, biraq búginde bir turǵynǵa kem degende 1,5 bas iri qara maldan keledi. Bul, jaıylym jáne shabyndyq jerlerdiń baryn eskergende qanaǵattanarlyqsyz kórsetkish degen sóz. Bıznesti, aýyl sharýashylyǵyn damytýdyń kóptegen memlekettik baǵdarlamalary bar. Bul maqsatqa memleket qarjylyq qoldaý usynady. Osymen jumystaný kerek, sonda aýyl sharýashylyǵy úlken tabys kózine aınala alady. О́kinishke qaraı, byltyr aýdandaǵy toǵyz kásipker «Bıznestiń jol kartasy» aıasynda memlekettik qoldaý sharalarymen qamtyldy. Sizdiń aýdan bıznesti júrgizý jeńildigi reıtınginde ózge aýdandar arasynda toǵyzynshy orynda. Osynyń bári kásipkerlikti damytý jáne qoldaý jumystary durys qoıylmaǵandyǵyn aıtady», - dedi Ońdasyn Orazalın.
Oblys ákimi: «Bizge barlyq jaǵdaıdy jasaý úshin syrttan eshkim kelmeıdi. Árıne, Elbasy tapsyrmasymen memleket az qamtylǵan, kópbalaly otbasylarǵa kómektesedi. 1 sáýirden bastap jańa formattaǵy ataýly áleýmettik járdemaqy, áleýmettik kómektiń basqa da túrleri berile bastaıdy. Ataýly áleýmettik járdemaqyny oblysta 25 myń dama alatyn bolady, al halqy 40 myńnan sál asatyn Áıteke bı aýdanynda ataýly áleýmettik járdemaqyny 2,5 myń adam alatyn bolady. О́kinishke qaraı, bul joǵary kórsetkish. Ataýly áleýmettik járdemaqy mólsheriniń kóbeıgenine qaramastan eshkim qol qýsyryp otyrmaýy tıis. Memleket tek rasymen muqtaj jandarǵa ǵana beretinin túsindirýimiz qajet, bul tek kómek qana, al negizgi tabys kózi adal eńbekpen tapqan aqsha bolý kerek. Adamdarǵa bıznespen, sharýa qojalyǵymen aınalysqysy keletinderge memleket tarapynan kórsetiletin qoldaý sharalary týraly túsindirgen jón. О́ziniń kásipkerlik salasyndaǵy kúshin synaǵysy keletinderge jan-jaqty qoldaý kórsetilsin»,- dep sózin jalǵastyrdy.
Sondaı-aq, óńir basshysy eldi mekenderdi abattandyrý jáne sýarmaly jerler alańyn ulǵaıtý boıynsha birqatar tapsyrmalar berdi.
Kezdesý kezinde aýdan turǵyndary aýyl halqyn uıaly baılanyspen qamtý, joldardy jóndeý, Komsomol aýylyndaǵy ortalyq káriz júıesin salý, aýdan negizi qalanǵanyna 350 jyl tolýyna oraı T.Júrgenov pen Áıteke bı eskertkishterin ornatý jáne t.b. máselelerdi aıtty.
Aýyl turǵyny Jambyl Muhambetqalıev aýyldastarynyń atynan oblys ákiminen aýyldyń bes jyl boıy kútip otyrǵan gazdandyrý jobasyn aıaqtaýǵa járdemdesýdi surady.
Oblys ákimi aýyl turǵynana: «Bastalǵan isti aıaqtaımyz. Sizderden kishkene shydaýlaryńyzdy suraımyn, kelesi jyly biz jobany aıaqtaımyz, gaz bolday»,- dep ýáde berdi.
Turǵyndarmen kezdesý Tuńǵysh Prezıdenttiń az qamtylǵan jáne kópbalaly otbasylardy qoldaý týraly tapsyrmasyn oryndaý aıasyndaǵy qaıyrymdylyq aksııasymen jalǵasty. Atap aıtqanda, eki otbasyǵa baspana satyp alýǵa sertıfıkat berilse, taǵy segiz otbasy turaqty tabys kózi bolatyn qus pen mal satyp alý úshin 100 000 - 250 000 teńge kólemindegi sertıfıkatqa ıe boldy. Bul óz kezeginde paıyzsyz taýar nesıesi.
Ońdasyn Orazalın aksııany ótkizýge qoldaý kórsetken demeýshilerge alǵysyn bildirdi.
«Kez kelgen úlken is kishkentaıdan bastalady. Osyndaı qaıyrymdylyqpen aınalysýǵa múmkindigi bar bárińizdi de ıgi is jasaýǵa shaqyramyn»,- dedi oblys ákimi.
О́ńir basshysynyń aýdanǵa jumys sapary azamattardy jeke qabyldaýmen aıaqtaldy.
О́ńir basshysy kúnniń ekinshi jartysynda Hromtaý aýdanyna jumys saparymen baryp, aýdannyń áleýmettik-ekonomıkalyq damýymen tanysty.
Jumys sapary barysynda Ońdasyn Orazalın Hromtaý qalasyndaǵy «Qazhrom» TUK» AQ fılıaly – Dóń ken baıytý kombınatynyń «Molodejnaıa» shahtasyn aralap, jasalyp jatqan jumystarǵa qatysty óz pikirin bildirdi.
Sodan keıin aımaq basshysy Hromtaý qalasyndaǵy «Agrofırma TAÝ» JShS jumysymen jete tanysyp, óndirilip jatqan aıran, maı, súzbe sekildi sút ónimderiniń sapasyna qatysty óz oıyn aıtty.
Sharýashylyqtan soń oblys ákimi Hromtaý qalasynyń 22 shaǵyn aýdanyndaǵy 600 oryndyqqa arnalǵan 100 oryndyq ınternaty bar mekteptiń qurylysyn qarap, merdiger kompanııa basshylyǵyna bilim ordasyn sapaly ári ýaqytynda paıdalanýǵa berýdi tapsyrdy.
«Oqý jyly bastalǵanda bul mektep tıisti qural-jabdyqtarymen, kabınetterimen tolyq tapsyrylýy tıis», - dedi aımaq basshysy.
Ońdasyn Orazalın MJÁ aıasynda 320 orynǵa arnalyp salynyp jatqan balabaqshanyń qurylysymen tanysty. Aýdan ákimdiginiń jańa ǵımaratynda aımaq basshysyna jumys jasap jatqan jáne endi ashylaıyn dep jatqan kásiporyndardyń jumysy tanystyryldy.
Oblys basshysy Hromtaý qalasynyń turǵyndarymen kezdesý ótkizip, aýdan basshysynyń qańtar-aqpan aılaryndaǵy jumys qorytyndylary men 2019 jylǵa arnalǵan josparlary týraly esebin tyńdady.
Aýdan ákiminiń baıandamasyn tyńdaǵan oblys ákimi aýdan ekonomıkasyn damytýdy jáne jergilikti halyqtyń ál-aýqatyn kóterý jolynda tynbaı jumys jasaýdy tapsyrdy.
«Salyqtan jınalǵan qarjyny tıimdi jumsaý qajet. Qazirgi tańda aımaqtaǵy iri kásiporyndar jergilikti atqarýshy organdardyń, ákimdikterdiń qoldaýymen jumys jasap óz nátıjelerin kórsetip jatyr. Aýdanda ortasha aılyq mólsheri 173 myń teńge, ol respýblıkalyq kórsetkishpen birdeı. Bul óte jaqsy kórsetkish. Biraq taldaý jasasaq iri kásiporyndarda jumys istep júrgender joǵary deńgeıde alady. Al aýyldaǵylar az alady, aıyrmashylyq kóp. Biz eldiń turmys jaǵdaıyn jaqsartamyz, aýyl turǵyndaryn kóteremiz desek shaǵyn jáne orta bızneske, kásipkerlerge kómek berýimiz qajet» - dedi oblys basshysy.
Aımaq basshysy turǵyndardan túsken suraqtarǵa jaýap berip, jurtshylyqty aýdan basshylyǵymen birlese jumys jasaýǵa shaqyrdy.
«Úkimet muqtaj adamdarǵa, el azamattaryna ataýly kómekti beredi. Degenmen árbir adam tabysty óz eńbegimen tabýy qajet. Úkimetke qol jaıyp, qaraı bermeı óz betterimen tirlik etip, masyldyq pıǵyldan arylý kerek. Halyq aýyldyq jerde mal jáne aýyl sharýashylyǵymen aınalysýy tıis. Elimizde bıznesti qoldaý týraly reıtıng bekitilgen. Jalpy aýdanda kásipkerlik deńgeıi tómen. Oblys ortalyǵy men aýdandar arasynda Hromtaý aýdany 11-orynda tur. Atqarýshy organdardyń shaǵyn jáne orta bıznesti damytýǵa tıisti jaǵdaı jasamaǵany degen sóz. Degenmen jasalyp jatqan ońdy jumystardy joqqa shyǵarmaımyn»,- dedi oblys ákimi.
Oblys ákimi O.Orazalın aýdan ákimdigi men jergilikti kásipkerlerdiń qoldaýymen «Júrekten júrekke» atty qaıyrymdylyq aksııasyna qatysyp, áleýmettik jaǵynan az qamtylǵan 10 shaqty otbasylarǵa úı satyp alý jáne gaz qondyrý úshin 250 myńnan 3,5 mln teńge aralyǵyndaǵy qarjylaı sertıfıkattar tapsyrdy. О́ńir basshysy osy aksııada belsendilik tanytyp, turǵyndarǵa qarjylaı qoldaý kórsetken kásipkerlerge óz alǵysyn bildirdi.
«Árıne, kásipker birinshiden óz jaǵdaıyn kóterý úshin kún-túni tynbaı jumys jasap eńbektenedi, tabys tabady. Bul zańdylyq. Sonymen qatar osyndaı aksııalardan tys qalmaı, mańdaı terimen tapqan qarjysynan qoǵamymyzdaǵy qıyn jaǵdaıǵa dýshar bolǵan jandarǵa kómek qolyn sozyp jatýy bul memleket turǵysynan oılanatyn jomart júrekti azamattardyń isi dep bilemin. Sol úshin atalǵan kásipkerlerge shyn júrekten rızashylyǵymdy bildiremin» - dedi aımaq basshysy.
Budan keıin óńir basshysy aýdan turǵyndarynyń saýaldaryna jaýap berip, jıynnan soń hromtaýlyqtardy jeke suraqtary boıynsha qabyldady.
Jeke qabyldaýda turǵyndar tarapynan túsken suraqtardyń basyp kópshiligi gaz ornatý máselesi boldy. Oblys ákimi sol arada aýdan basshysyna tapsyrma berip, máseleni ońtaıly sheshýdi tapsyrdy.
