Osy oraıda «Qazaqstan dintanýshylary kongresi» qoǵamdyq birlestiginiń tóraǵasy retinde azamattyq ustanymymdy ortaǵa salyp, jeke pikirimdi bildirgendi jón kórdim. Árıne, Qazaqstan Respýblıkasyn sońǵy 30 jyl boıy basqarǵan N.Nazarbaevtyń esimi qazaq tarıhynan oıyp turyp oryn alary daýsyz. Keıbir sarapshylardyń jiti baıqaǵanyndaı, Qazaq handyǵynyń tarıhynda «Qasym hannyń qasqa joly», «Esim hannyń eski joly» ortaǵasyrlyq derbes kóshpeli memlekettiń qalyptasýynda qandaı mańyzdy oryn alsa, zamanaýı egemen Qazaqstannyń táýelsiz damýyndaǵy Elbasynyń júrgizgen saıasaty «Nursultannyń nurly joly» degen atpen dál sondaı mán-maǵynaǵa ıe bolýy ábden múmkin.
Dinde, ásirese, ıslam dininde «Patshany Táńiri taǵaıyndaıdy», «О́zderiń qandaı bolsańdar, solaı basqarylasyńdar» degen saryndaǵy támsilder bar. Otarshyldyq pen totalıtarızmniń shyrmaýynan bosap shyqqan qazaq halqynyń mańdaıyna buıyrǵany N.Nazarbaev boldy jáne shırek ǵasyrdan astam bılik etý barysynda ol álem moıyndaǵan aldyńǵy qatarly kánigi saıasatkerdiń birine aınaldy. Ol – bitim-bolmysy kesek, mańdaıy jazyq, jan-jaqty bilimdi ári ónerli, ómir men eńbektiń tezinen shyńdalyp ótken tájirıbeli, alys-jaqyndy boljaı biletin ushqyr oıly, tez sheshim qabyldaı biletin ári qıynnan qıystyryp jol taýyp ketetin tapqyr, patshaǵa tán keń peıili men kóńili bar, ózin ózi ustaý ádebi men birneshe tilde múdirmeıtin, sóıleý mádenıeti joǵary, bir sózben aıtqanda, qazaq halqynyń betke ustaryna laıyqty, «atyna zaty saı» tulǵa.
N.Nazarbaevtyń júrgizgen ishki jáne syrtqy sarabdal saıasaty memleket pen din arasyndaǵy jáne árqıly konfessııalar arasyndaǵy qarym-qatynasqa da qatysty. Tarıhı taǵdyrlarǵa saı ulttyq, mádenı jáne dinı ártektilik oryn alǵan bizdiń elimiz táýelsizdik alǵan tusta onyń derbes damý bolashaǵyna kúmándanatyn pikir men pıǵyl basym boldy. Alaıda, konfessııaaralyq kelisim men tolerantty sana qalyptastyrý negizinde bizdiń elimizde dinaralyq qaqtyǵys oryn alǵan joq. Ádette bir-birine qyryn qaraıtyn ártúrli din ókilderi bir ústel basyna otyrǵyzylyp, suhbat júrgizilip, ár úsh jyl saıyn Astana qalasynda Álemdik jáne dástúrli dinder kóshbasshylarynyń sezi uıymdastyryldy. Munyń ózin álemde uqsasy joq, teńdessiz shara dep qarastyrýǵa bolady. Memleket pen dinı uıymdardyń úılesimdi baılanysyna negizdelgen zaıyrly eldiń qazaqstandyq úlgisi jasaldy jáne ol dinniń qoǵamdaǵy ornynyń qubylýyna qaraı únemi jetildirilý ústinde.
Mine, san-salaly saıasattyń osy bir qyrynyń ózinde Elbasynyń sińirgen eńbegi moıyndaý men madaqtaýǵa turarlyq. Qazirgi ásire dinshildiktiń óz aýmaǵynan shyǵyp, qoǵamdyq jáne memlekettik isterge aralasý qaýpi baıqalǵan tusta, N.Nazarbaevtyń din salasyna qatysty júrgizgen salıqaly saıasaty laıyqty baǵalanyp, bul istegi memleketshildik rýh pen dástúr sabaqtastyǵy saqtalýy tıis degen oıdamyz.
Baqytjan SATERShINOV,
Qazaqstan Dintanýshylary kongresiniń tóraǵasy, fılosofııa ǵylymdarynyń doktory, professor
ALMATY
