Parlament Senatynyń depýtaty Qaırat Qojamjarovtyń ant berý saltanaty boldy. Senator Q.Qojamjarov Halyqaralyq qatynastar, qorǵanys jáne qaýipsizdik komıtetiniń quramyna endi.
Parlament Senaty Halyqaralyq qatynastar, qorǵanys jáne qaýipsizdik komıtetiniń tóraǵasy bolyp depýtat Muhtar Qul-Muhammed saılandy.
Otyrysta О́zbekstandaǵy Tótenshe jáne О́kiletti elshi bolyp taǵaıyndalýyna baılanysty Darhan Satybaldynyń Senat depýtaty retindegi ókilettigi toqtatyldy.
Senat otyrysynda «Arnaıy ekonomıkalyq jáne ındýstrııalyq aımaqtar týraly» zańdy qabyldady. Bul qujatpen arnaıy ekonomıkalyq jáne ındýstrııalyq aımaqtardy qurý, olardyń jumys isteýi jáne olardy taratý tártibi retteldi. Úkimettiń, ýákiletti organnyń, ózge de ortalyq jáne jergilikti atqarýshy organdardyń quzyreti belgilendi. Zańnamalyq turǵydan ındýstrııalyq aımaqtardyń túrleri, sondaı-aq, arnaıy ekonomıkalyq jáne ındýstrııalyq aımaqtardyń qatysýshylarynyń quqyqtary men mindetteri bekitildi.
Zań arnaıy ekonomıkalyq jáne ındýstrııalyq aımaqtardyń basqarýshy kompanııalarynyń fýnksııalaryn, mártebesin, olardy qarjylandyrý jáne taratý tártibin aıqyndaıdy. Sonymen qatar biryńǵaı úılestirý ortalyǵyn qurý kózdelgen, onyń mindetteri arnaıy ekonomıkalyq jáne ındýstrııalyq aımaqtardy damytý, ilgerletý jáne olardyń ınvestısııalyq tartymdylyǵyn arttyrý bolyp tabylady. Zańmen arnaıy ekonomıkalyq aımaqtyń arnaıy quqyqtyq tártibi men salyq salýdy, kedendik retteýdi, memlekettik-jekeshelik áriptestikti jáne qatysýshylardy quqyqtyq qorǵaýdyń kepildigin qosa alǵanda, arnaıy ekonomıkalyq jáne ındýstrııalyq aımaqtardyń jumys isteý sharttary retteledi.
Depýtattar «Qazaqstan Respýblıkasynyń keıbir zańnamalyq aktilerine arnaıy ekonomıkalyq jáne ındýstrııalyq aımaqtar, ınvestısııalardy tartý, eksportty damytý jáne ilgeriletý, sondaı-aq áleýmettik qamsyzdandyrý máseleleri boıynsha ózgerister men tolyqtyrýlar engizý týraly» zańdy eki oqylymda qarap, qabyldady. Bul zańmen Jer, Bıýdjet, Kásipkerlik, Keden jáne Salyq kodeksteri men 23 zańǵa túzetýler engiziledi.
Zań arnaıy ekonomıkalyq aımaqtar qyzmetinde jańa tásilderdi iske asyrýǵa jáne ındýstrııalyq aımaqtardyń jumys isteýin retteýge baǵyttalǵan.
Basqarýshy kompanııalardan arnaıy ekonomıkalyq jáne ındýstrııalyq aımaqtardyń qatysýshylaryna jer ýchaskelerin berýdiń jańa tetigi engiziledi. Arnaıy ekonomıkalyq jáne ındýstrııalyq aımaqtardyń qyzmet kórsetýi úshin basqarýshy kompanııalarǵa jer salyǵynyń, múlik salyǵynyń jáne jer ýchaskelerin paıdalanǵany úshin tólemaqynyń somalaryn aıqyndaý kezinde eseptelgen salyq pen tólemaqy somalary 100 paıyzǵa azaıtylatyn bolady. «Innovasııalyq tehnologııalar parki», «Astana – jańa qala», «Qorǵas» halyqaralyq shekara mańy yntymaqtastyǵy ortalyǵy» arnaıy ekonomıkalyq aımaqtarynyń jumys isteýin retteıtin erejeler de ózgeretin bolady.
Osy zańnyń aıasynda az qamtamasyz etilgen jáne kóp balaly otbasylardy áleýmettik qoldaý sharalary da qarastyrylyp otyr. Ataýly kómek kórsetý shamasyn eń tómen kúnkóris deńgeıiniń 70 paıyzyna deıin ulǵaıady. Az qamtylǵan otbasylardaǵy árbir balaǵa arnalǵan eń tómen tólem 20 789 teńge somasynda belgilenedi. Sondaı-aq múgedek balany tárbıelep otyrǵan ata-analarǵa arnalǵan aı saıynǵy memlekettik járdemaqynyń jáne bala kezinen birinshi toptaǵy múgedekti kútip baǵýshy adamdarǵa aı saıynǵy memlekettik járdemaqynyń mólsherin 30 paıyzǵa ulǵaıtý arqyly az qamtylǵan azamattar men kóp balaly otbasylardy áleýmettik qoldaý sharalary kózdeledi. Zań ataýly áleýmettik kómekti taǵaıyndaý men tóleminiń durystyǵyn baqylaý sharalaryn kúsheıtýdi kózdeıdi.
Sonymen qatar zań aıasynda bilikti pedagogtar, dárigerler, polıseıler jáne basqa da mamandar úshin «7-20-25» baǵdarlamasy sheńberinde jeńildikti ıpoteka boıynsha bastapqy jarnalardy jergilikti bıýdjetten ishinara sýbsıdııalaý tetigi engiziledi.
Palata Qazaqstan men Vetnam arasyndaǵy qylmystyq ister boıynsha ózara quqyqtyq kómek týraly shartty ratıfıkasııalady. 2017 jylǵy 15 maýsymda Hanoı qalasynda qol qoıylǵan sharttyń negizgi maqsaty qylmyspen tıimdi kúresý úshin ózara yntymaqtastyqty nyǵaıtý bolyp tabylady. Shartta kómek kórsetý tártibi jáne kómek kórsetýden bas tartý nemese ony keıinge qaldyrýdyń tártibi men sharttary belgilengen. Atap aıtqanda, quqyqtyq kómek kórsetýdiń mynandaı túrleri: qujattardy tabys etý; kýáni, sarapshyny shaqyrý; dáleldemeler men aıǵaqtar alý jáne berý, onyń ishinde beınekonferensııa nemese televızııa baılanysy arqyly dáleldemeler alý jáne aıǵaqtar berý; tergep-tekserýge nemese aıǵaqtar berýge kómek kórsetý úshin adamdardy suraý salýshy tarapqa ýaqytsha berý; qylmystyń kiristerin jáne/nemese quraldaryn anyqtaý, buǵattaý, tyıym salý nemese tárkileý jóninde sharalar qabyldaý; aqparat almasý, osy Sharttyń maqsattaryna sáıkes keletin kómektiń kez kelgen ózge de nysandary kózdeledi.
Otyrys barysynda birqatar depýtattyq saýaldar jarııa etildi. 26 naýryzda 2 adam qaza taýyp, 23 jolaýshy aýrýhanaǵa túsken jáne 17 adam túrli jaraqat alǵan astanadaǵy iri jol-kólik oqıǵasy senator Georgıı Kımniń saýalyna sebep boldy. Parlamentshi osy qaıǵyly oqıǵada qaza bolǵandardyń otbasylaryna kóńil aıtty. Jolaýshylar tasymaly kóptegen adamdarǵa qatysty bolatynyn jáne qaýipsizdikti talap etetinin eskere otyryp, G. Kım Úkimetti tehnıkalyq jáne medısınalyq tekserýdi júzege asyratyn zańdy tulǵalar men jeke kásipkerlerdiń qyzmetine baqylaýdy jáne jaýapkershilikti kúsheıtýge shaqyrdy.
Sondaı-aq senatorlar Tóleýbek Muqashevtyń «Qalamqas» kenishindegi órtti sóndirý; Rysqalı Ábdikerovtiń jumysshylarǵa eńbekaqysyn tólemegeni úshin jaýaptylyq týraly, Sáýle Aıtpaevanyń qorshaǵan ortany jáne balalardyń densaýlyǵyn qorǵaý, Álimjan Qurtaevtyń kıikterdi saqtaý týraly depýtattyq saýaldary jarııa etildi.
Otyrysty qorytyndylaı kelip, Senat Tóraǵasy Darıǵa Nazarbaeva depýtattar kótergen ekologııalyq máselelerdiń erekshe mańyzyna Úkimettiń nazaryn aýdardy. D. Nazarbaeva taıaýda Jaıyq ózeninde balyqtyń jappaı qyrylǵanyn eske saldy. Senat Tóraǵasy atap ótkendeı, balyqtyń qyrylý sebebi men osy tótenshe jaǵdaıdyń zardaptaryn joıý jónindegi júrgizilgen jumystar týraly jurtshylyq habardar bolýy kerek.
D. Nazarbaeva sondaı-aq Mańǵystaý oblysyndaǵy «Qalamqas» kenishinde bolǵan oqıǵaǵa da toqtaldy. Onyń aıtýynsha, uńǵydaǵy órttiń qorshaǵan orta men halyqqa eleýli zııany bolmaǵany týraly resmı organdardyń málimdemelerine qaramastan bolǵan jaǵdaı jan-jaqty baǵa berýdi talap etedi. Tóraǵanyń aıtýynsha, bul másele Memleket basshysynyń jeke baqylaýyna alyndy. Odan basqa, D.Nazarbaeva kıikterdiń saqtaý máseleleri erekshe sıpatqa ıe bolyp otyr.
Senat Tóraǵasy qorshaǵan ortany qorǵaý máselelerin depýtattar tarapynan birneshe márte, onyń ishinde Qasym-Jomart Toqaevtyń tóraǵalyq etýimen ótken parlamenttik tyńdaýda da kóterilgenin eske saldy. D. Nazarbaevanyń pikirinshe, osynaý ózekti máseleni senatorlar qaıtadan qaraýy kerek.
