Osy kúnge deıin Qazaqstanda donorlyq baýyrdan 282 naýqas qalypty ómirge qaıta oralsa, onyń ishinde donorlyq aǵzanyń 47-si máıitten alynǵan. Baýyr transplantasııalaýda 120-ǵa jýyq ota Almatydaǵy A.N.Syzǵanov atyndaǵy hırýrgııa ortalyǵyna tıesili. Sol sııaqty bul jerde 23 balaǵa donordyń baýyry salyndy.
Oraıy kelip turǵanda atap ótken jón, atalǵan hırýrgııalyq ortalyq kerekti aǵzanyń 10 paıyzyn máıitten alady. Alaıda mamandar 15 jyldan beri máıittiń baýyryn týysqandarynyń ruqsatynsyz-aq paıdalanýǵa bolatyn zań áreket etip otyrǵanyna qaramastan, máıittiń baýyryn alýǵa bara bermeıdi. Bul másele zań júzinde rettelgenine qaramastan, onyń daý-damaıy men mashaqaty áli de jetkilikti.
Al tiri donorǵa keletin bolsaq, elimizde birinshi bolyp, eki týysqanynan baýyr alyp otyrǵan 37 jastaǵy Nurken Seıitqulovqa 8 birdeı et jaqyny baýyryn berýge ázir bolǵan eken. Biraq bárinde de ózinde qalatyn sol jaq bóligi 30 paıyzdan az bolyp shyqqan. Áıtpese, úsh balanyń ákesi Nurkenniń sheshesi 9 apaly-sińlili eken, tek bóleleriniń sany 54-ke jetipti.
Azııalyqtardyń anatomııalyq ereksheligi sonda, týysqanyna baýyryn bólip beretin donorlar tez tabylǵanymen, kóp jaǵdaıda onyń ózinde qalatyn sol jaq bóligi 30 paıyzdan kem bolyp shyǵady eken. Bul erekshelik adamnyń dene salmaǵy, jegen tamaǵy men ómir saltyna da baılanysty kórinedi.
Qazirgi tańda Dual graft tehnologııasymen baýyr almastyrýda Ońtústik Koreıa kósh bastap tur. О́ıtkeni joǵaryda atap ótkendeı, bul elde de azııalyqtarǵa tán erekshelikpen, kóp jaǵdaıda tabylǵan donorlardyń ózinde qalatyn bóligi 30 paıyzdan kem bolyp shyǵady. Sondyqtan da koreıler 2000 jyly bir naýqasqa eki birdeı donordyń baýyryn salý táýekeline barady.
– Bizdiń budan ári donor izdeı beretin ýaqytymyz da qalmady. Baýyr termınaldy aýrýyna shaldyqqandar úshin transplantasııa – tyǵyryqtan shyǵatyn jalǵyz jol. Perishtesi jebep, aýyr naýqastan keıin qatarǵa qosylǵan Nurken dál osyndaı erekshe otaǵa kelispegende, aınalasy bir jyldyń ishinde kóz jumatyn edi, – deıdi mamandar.
Degenmen, Qazaqstanda alǵash ret jasalǵan Dual graft otasy asa sátti ótti deýge bolady. Naýqas pen donorlardyń jaǵdaıy qalypqa kelgennen keıin A.Syzǵanov atyndaǵy UǴHO AQ basqarma tóraǵasy Bolatbek Baımahanov jýrnalısterdiń saýaldaryna jaýap berip, elimizdegi baýyr almastyrýǵa qatysty jan-jaqty baıandady. Al áriptesterimizge resıpıentpen ǵana emes, eki donormen de tikeleı júzdesip, suhbattasýdyń sáti tústi.
«Bul ota tehnıkalyq turǵydan óte kúrdeli. Alǵashqy ota 15 saǵatqa sozyldy. Baqytymyzǵa oraı bári de sátti ótti. Qazir eki donor otbasyna oraldy. Al baýyr salynǵan azamat qazir aýrýhanada jatyr. Jaǵdaıy birqalypty», dedi B.Baımahanov.
A.N.Syzǵanov atyndaǵy hırýrgııa ortalyǵy 15 saǵatqa sozylǵan otany Ońtústik Koreıadaǵy «Asan» medısınalyq ortalyǵynyń professory Sung-Gyu Lee myrzamen birigip jasady.
Qysqasy, 37 jastaǵy Nurken Seıitqulovqa «baýyr sırrozy» dıagnozy qoıylǵannan keıin, sońǵy jyldary aýrýy asqynyp, transplantasııaǵa muqtajdyq týǵan. «Men ózimniń aýrýym jaıly 3 jyl buryn bildim. Tolyq tekserýden ótken soń maǵan baýyr aýystyrý qajettigi aıtyldy. Úlken áýletten shyqqanbyz. Anamnyń 9 sińlisi bar. Olardan 54 bóle taraımyz. Týystarymyzdyń kópshiligi donor bolýǵa kelisti. Biraq olardyń ishinde sońynda osy eki týysqanymnyń ǵana baýyrlary sáıkes keldi. Aldymen – Allaǵa, ekinshi dárigerlerge alǵysymdy aıtamyn. El qatarly ómir súretin boldym. Operasııadan keıin jaǵdaıym jaqsardy», deıdi 37 jastaǵy Nurken Seıitqulov.
«Týysqandar arasynda, otbasymyzda bul jaǵdaı árıne talqylandy. Biraq donorlyqtan bas tartqan joqpyz. Eń bastysy aǵamyz qasymyzda. Jany aman qalǵanyna qýanamyz», deıdi bólesi Orazbek О́dikeı men naǵashysy Madııar Ospan.
Al A.N.Syzǵanov atyndaǵy hırýrgııa ortalyǵy tek ótken jyly 22 naýqasqa tiri donordyń baýyryn salǵan. Bul kúnderi Transplantasııalaý jónindegi respýblıkalyq úılestirý ortalyǵynyń málimetterine sáıkes 332 naýqas baýyr almastyrý kezeginde tur.
«Egemen Qazaqstan»
ALMATY
