Rýhanııat • 08 Sáýir, 2019

Tekemetti tepkeni tegin tepkeni emes pe?!.

1412 ret
kórsetildi
3 mın
oqý úshin
Tekemetti tepkeni tegin tepkeni emes pe?!.
Jıen aǵam jaqsy habar jetkizgen. Álpeshtep baqqan jal­ǵyz qyzyn uzatpaq. Osy qazaq­tyń «otyrǵan qyzyn ornyn tabar» degen sózi yp-ras. Qaryndasymyz joǵa­ry oqý ornyn bitirip, oblys ortalyǵyndaǵy dókeı bir mekemede jumys istep júrgen. Jıen aǵamnyń aıtýyna qaraǵanda, jumysy balanyń kóńilinen shy­ǵady, jalaqysy tolymdy. Tek ýaqyttyń ótip bara jatqa­ny janyna batyp júrgen. Jat jurttyq perzenttiń ornyn tap­qany kez kelgen ata-ana úshin arman emes pe? 


Aq túıeniń qarny jarylǵan qýanyshqa biz de qýandyq. Ornyn tapqanda qandaı, ot jaǵatyn jeri kúlli Kókshetaýǵa belgili otbasy. Árıne, baılyǵymen. Qaıyn enesi keshegi keńes zama­nynda saýda salasynda iste­gen. Tórt uly qazirgi kúni kásip­kerliktiń kórigin qyzdyryp-aq tur. Kádimgi qazaqtyń jalpaq tilimen aıtqanda, ıtiniń basyna irkit tógilgen áýlet. Bizdiń qyz úlde men búldege oranyp shyǵa kelmek, tek eki jas jarasyp ketse bolǵany. Jaratqan ıeden odan artyq ne tilersiń. 

Belgilengen kúni barymyzdy kıip, baılaýyshymyzdy baılap bardyq. Eptep keýde kóterińki. Terezemiz teń kelip jatpasa da qudamyz ǵoı. Shyǵar aldynda jıen jeńgemiz qyzynyń jasaýyn kórsetken. Erkek kindiktiler temeki tartyp, jaıaý áńgimeni jeldirip turǵanymen, kózderiniń qıyǵy qyz jasaýynda. Jalǵyz qyzdan nesin aıasyn, janyn salypty. Jıhaz ataýlynyń bári bir deńgeıde ǵoı, jalǵyz ereksheligi tekemet eken. Qoshqarmúıiz oıý salǵan, jıekteri qyzǵyltym túspen boıaǵan, bul kúnde qala­lyq­tardyń kózinen tasa bolǵan tekemet. Jıen jeńgem túsindirip aıtyp jatyr, ájesi marqum osy bala ómirge kelgende, osydan otyz jyl buryn ádeıilep bastyryp edi. Amanat etken. 


– Amanatqa qııanat jasamaıyn dep apara jatyrmyn, – dep qoıady qýanyshtan óńi bal-bul janǵan jeńgem, – áıtpese, qazirgi jastar tekemettiń qadirin qaıdan bilsin?! Arabtyń, parsynyń, beri qoıǵanda qytaıdyń jibek kilemderi tekemetti tórden yǵys­tyryp, bosaǵaǵa shyǵaryp tastady ǵoı. Ájesiniń kózindeı kórip ustasa eken qaraǵym. 

Tosyrqap qalǵan ba, toıshyl qaýym tekemetke eleń etken joq. Sút pisirim ýaqytta bolashaq qudalardyń bosaǵasyn attadyq. Amandyq-saýlyqtan soń kólikke tıep ákelgen júk túsirildi. Áıelder jaǵy jańa ǵana úıden alyp shyqqan qyz jasaýyn kórsetip, kórimdikterin alyp jatyr. Kezek tekemetke kelgen. Otyz jyldan beri búktetilip jatqan soń boıaýy óńip ketpese de, sánine selkeý túsken eken. О́zi de aýyldan shyqsa da, te­kemetti tuńǵysh kórip tur­ǵan­daı tańdanǵan baı qudaǵı jyl­tyraǵan ádemi týflıiniń ushymen teýip kórip, «bul ne?!» dep sura­dy. Jıen jeńgem túsindirip jatyr. Ájesiniń amanaty. 
– Qoraǵa aparyp tastańdar!–dedi baı qudaǵı, – osy tekemetke úıde oryn joq shyǵar. 


Bizdiń kóńil sý sepkendeı basyldy. Alaýlaǵan ádemi sezim, amanat degen qasterli uǵym tekemetpen birge qoranyń ishinde eleýsiz qalyp bara jatqandaı...