Búgingi ozyq tehnologııalar: kompıýterlik, magnıtti-rezonansty tomografııa men angıografııa, mıkrohırýrgııa sekildi tásilder, operasııalyq mıkroskoptar bassúıek, mıdyń zaqymdaný dárejesin anyqtap, buryn qol jetpegen mı isikterin alyp tastaýǵa múmkindik beredi. Der kezinde kómek berilse, naýqastar ınsýlttan keıin burynǵydaı múgedek bolyp qalmaıdy. Sol sııaqty qazir Qazaqstanda epılepsııa, ıaǵnı talma aýrýyna da ota jasalady. Al munyń barlyǵyn da otandyq medısınanyń maıtalmandary atqaryp otyr. Olardyń arasynda myńdaǵan myqty dárigerler ishinen dara shyǵyp, «Qazaqstannyń 100 jańa esimi» jobasynda jeńimpaz atanǵan neırohırýrg Myńjylqy Berdiqojaev ta bar.
«Aqyl – jastan» degen osy, Myńjylqy Saılaýuly 34 jasynda halyq aýzynda «SovMınka» atanyp ketken Almatydaǵy Ortalyq klınıkalyq aýrýhanasynyń neırohırýrgııa bóliminiń meńgerýshisi bolyp taǵaıyndaldy.
Joǵary sanattaǵy neırohırýrg, rentgenhırýrgti «Qazaqstannyń 100 jańa esimi» mártebesine jetkizgen jetistik – endevaskýlıarly ádispen mı anevrızmin emdeýde elimizdiń eń úzdik dárigerleriniń biri bolýy deýge bolady.
Myńjylqy Qyzylorda qalasynda dúnıege kelgen. Qaraǵandy memlekettik medısına akademııasynyń túlegi kásibı deńgeıin kóterý maqsatynda «Bolashaq» baǵdarlamasymen Sankt-Peterbýrgtegi S.Kırov atyndaǵy Reseı áskerı-medısınalyq akademııasyndaǵy klınıkada tájirıbeden ótedi. Osydan keıin 2008 jyldan bastap Nur-Sultan qalasyndaǵy Ulttyq neırohırýrgııa ortalyǵynda mı qan tamyrlary bóliminde jumys isteıdi. Sonymen qatar 2014 jyly Almatydaǵy №7 qalalyq aýrýhanada ıntervensııalyq hırýrgııa bólimin ashýǵa muryndyq boldy. Munda alǵashqy 2 jylda-aq ońtústik oblystardaǵy naýqastardyń mı tamyrlaryna 330 ota jasaldy.
Birtindep otandyq endovaskýlıarly neırohırýrgııanyń negizin qalaǵan Myńjylqy Berdiqojaev 2016 jyldyń 1 qańtarynan «Ortalyq klınıkalyq aýrýhanasy» AQ neırohırýrgııa ortalyǵyna shaqyrylyp, jetekshilik qyzmetti bastady.
Jas bolsa da bas bolǵan neırohırýrg 2004 jyldan beri óziniń tikeleı qatysýymen 3200-den astam ota jasady. Onyń ishinde mı tamyrlaryna jasalatyn eń kúrdeli otalar Qazaqstanda 2008 jyly engizile bastasa, aldymen elordadaǵy Ulttyq neırohırýrgııa ortalyǵynda qolǵa alyndy. Al basty ashpaı jasalatyn tamyrishilik otalarǵa kelsek, Myljylqynyń tájirıbesinde mundaı 2700-ge jýyq ota bar.
Eń bastysy, qazir basqa elderden Qazaqstanǵa emdelýge keletin, bizdiń neırohırýgterge senetin adamdar, tájirıbe almasatyn mamandar paıda bolýda.
Aıtqandaı, jýyrda ǵana «Ortalyq klınıkalyq aýrýhanasy» AQ neırohırýgteri halyqaralyq sımpozıým kezinde tamasha dárister júrgizip, «Endovaskýlıarly ádispen mı tamyrlary anevrızmi men moıyn tamyrlarynyń tarylýyn emdeý» sheberlik saǵaty kezinde Myńjylqy Berdiqojaevtyń qatysýymen otanyń birneshe jańa túri jasalǵan bolatyn.
Saýap jınaıtyn mamandyq ıesi Myńjylqy úshin medısına qalaı bastaldy?
– Qandaı isti alǵash bastaǵan kezde kez kelgen adam júreksinedi, qobaljıdy. Al muny naýqasqa bildirýge bolmaıdy. Eń alǵashqy ota sátti aıaqtalǵanda qalaı qýanǵanymdy kórseńiz ǵoı. Quddy kishkentaı bala sııaqty máz bolyp, jeńiske jetken marafonshy sııaqty kúı keshtim. Tipti sol kezdegi sezimdi sózben aıtyp jetkizý múmkin emes. Bul – jumysymdy ári qaraı nyq senimmen jalǵastyrýǵa qulshyndyrdy, kúsh-qýat berdi, – deıdi ol.
Ýaqyt talabyna ilesken altyn qoldy dárigerdiń taǵy bir utqany – Sankt-Peterbýrgte oqyp, kúrdeli otalarǵa qatysa júrip, aǵylshyn tilin óz betinshe meńgerýi.
– Til úırený jańa bilimdi ıgerýdiń qaınar kózi bolatynyn túsindim. Elordaǵa oralǵan soń, til úırený kýrsyn jalǵastyrdym. Kóp uzamaı aǵylshyn tilinde erkin sóıleýdi ǵana emes, kúrdeli kásibı termınderdi meńgerip aldym. Bul meniń óz salamda izdenýge kóp múmkindik berdi. Adam densaýlyǵyn jaqsartýda tehnologııanyń jańa jetistikterin paıdalaný úshin til bilýdiń paıdasy orasan zor, – deıdi úzdik neırohırýrg.
– Bizdiń ortalyqqa Izraılden professor Shımon Maımon tájirıbe bólisýge turaqty túrde kelip turdy. Álemdik deńgeıdegi maman bizge nevrovaskýlıarlyq buzylýdy emdeýdiń jańa ádisi – tamyrishilik hırýrgııany úıretti. Professor Shımon birneshe kúnde 16-18 ota jasady. Bastapqyda biz oǵan járdemdesip, keıin onyń basshylyǵymen ózimiz jasaı bastadyq. 2010 jylǵa deıin shamamen endovaskýlıarly 150 ota jasasam, qazir jylyna kúrdeliligi ártúrli 400-ge jýyq ota jasaımyn, – deıdi ol.
Osylaısha neırohırýrg Myńjylqy Berdiqojaev otandyq medısınaǵa ota jasaýdyń jańa ádisterin engizý maqsatynda 2011 jyly Gannoverdegi Halyqaralyq neıroǵylymdar ınstıtýtynda, 2012 jyly «Adasa Eın-Karem» ızraıldik emhanasynda professor Hose Koenniń jetekshiligimen, sondaı-aq Germanııanyń Essen qalasyndaǵy «Alfried-Krupp Krankenhaus» emhanasynda professor Rene Shaponyń jetekshiligimen myqty mektepterden ótedi. Sol sııaqty Eýropa, Amerıkada halyqaralyq semınarlarǵa da turaqty túrde qatysyp, tájirıbesin baıytyp otyr.
Bul kúnde ózi de tamyrishilik neırohırýrgııa salasy boıynsha sheberlik dáristerin ótkizip, elimizdiń basqa óńirlerinde osy ádisti jolǵa qoıýǵa eren úles qosyp júrgen medısına maıtalmany: «Aldyma kelgen naýqastyń jaǵdaıyn tolyqtaı óz moınyma alsam, onyń ómiri úshin sońyna deıin kúresemin», - deıdi.
ALMATY
