Alty joldama qolda

Senbi, 23 maýsym 2012 7:26

Dúbir

Olımpıadaǵa 34 kún qaldy

Kendi Altaıdyń sporty qaı deńgeıde degen saýal kópshilikti tolǵandyrary sózsiz. Qazaqtyń mańdaıyna bitken jaryq juldyzdary: KSRO-nyń jeti, eki Olımpıada oıyndarynyń júldegeri, dańqty balýan Dáýlet Turlyhanov, jelaıaq Ǵusman Qosanov, sambodan álem chempıony Talǵat Aqtaev, úsh qarǵyp sekirýden álem chempıony Olga Rypakova,

Senbi, 23 maýsym 2012 7:26

Dúbir

Olımpıadaǵa 34 kún qaldy

Kendi Altaıdyń sporty qaı deńgeıde degen saýal kópshilikti tolǵandyrary sózsiz. Qazaqtyń mańdaıyna bitken jaryq juldyzdary: KSRO-nyń jeti, eki Olımpıada oıyndarynyń júldegeri, dańqty balýan Dáýlet Turlyhanov, jelaıaq Ǵusman Qosanov, sambodan álem chempıony Talǵat Aqtaev, úsh qarǵyp sekirýden álem chempıony Olga Rypakova, boksshy Danabek Sýjanov, grek-rım kúresinen halyqaralyq dárejedegi sport sheberi Darhan Baıahmetov, taǵy basqalar el maqtanyshy. Aıta ketý kerek, budan tórt-bes jyl buryn Taraz ben Astanada ótken aýyl sportshylarynyń arasyndaǵy respýblıkalyq dúbirli jarysta Kendi Altaı órenderiniń kósh bastaǵany kópshiliktiń esinde qalǵan shyǵar?

О́kinishke qaraı, shyraıly Shyǵys sportshylarynyń Olımpııa oıyndarynda baǵy janbaı keledi. Nege? Atlantadaǵy Olımpıadada birde-bir medalǵa qol jetki­ze almady. Oǵan Shyǵystan úsh sańlaq qatysqan edi. Olar –dzıýdoshy Rýslan Seıilhanov, aýyr atlet Aleksandr Ohrımenko, kanoe esýshi Dmıtrıı Torlopov. Alaıda, jigitterimiz namysty janyp, kók baıraǵymyzdy aspandatýdyń ornyna, jigerimizdi qum qyldy. Seıilhanov 32-shi orynǵa, Ohrımenko 16-shy, al Torlopov 20-shy orynǵa áýpirimmen ilikti. Kemshilikti kelesi synaq – Sıdneıdegi Olımpııa oıyndarynda túzeıtin shyǵar­myz degen úkili úmit te aqtalmady. Onda­ǵy alamanǵa jankúıer retinde qatysý baqytyna ıe bolǵanymyz bar. Sonda nege kóz jetkizdik deısizder ǵoı. Jasyl qurlyqqa attanǵan belgili balýanymyz, dzıýdoshy, álem kýbogynyń ıegeri Rýslan Seıilhanov syn sátte jerlesterin jerge qaratty. Onyń nátıjesi 9-shy oryn. Sıdneıge kendi Altaıdan 2 sportshy bardy. Ekinshisi – jeńil atlet Irına Naýmenko ol 24-shi oryndy qanaǵat tutty.

Osy oraıda myna bir shyndyqty aıta ketý kerek. О́skemendik dańqty bapker, soń­ǵy shırek ǵasyrda 100-den astam ha­lyq­aralyq dárejedegi sheberlerdi, Álem jáne Azııa oıyndarynyń chempıondaryn ázirle­gen Janádil Ataevtyń shákirti Aıdyn Sma­ǵulov kórshi el – qyrǵyzdardyń aty­nan synǵa túsip, aıyr qalpaqty aǵaı­yn­darǵa qola medaldy syıǵa tartty. Qazaqstan atynan synǵa qatysa almaǵan kezde belgili bapker qatty ókinip, jattyq­tyrýshy­lar­dyń bul «qateligine» qatty kúıingen edi.

Sonymen Atlanta men Sıdneıden qorjynymyz bos oraldy. Qazaqstan Afına Olımpıadasynda ala-qula óner kór­setti. Boksshy Baqtııar Artaevtyń jalǵyz altyny bolmaǵan kezde jerge qarar edik. Jalpy komandalyq esepte 8 medalmen 40-shy orynǵa iliktik. Al munyń aldynda Sıdneıde 3 altyn, 4 kúmispen 22-shi orynǵa qol jetken edi.

Afınada da shyǵysqazaqstandyqtar jarys joldarynan shyǵyp qalyp jatty. Ony kózben kórip, kýá bolǵan soń aıtyp otyrmyz. Irına Naýmenko men Mıhaıl Kolganovtan jaqsy nátıje kútkenbiz. Sebebi, Irına el ishindegi kúshti jeti­saı­ys­shy dep esepteletin. Oblys basshylary men joǵary jaq barlyq jaǵdaıdy jasady. Bapkeri Iý.Golovchenko ekeýine oblys­tyq sport jáne týrızm basqarmasy tórt jylda 3 mıllıon teńge qarjy bóldi. Olar senimdi aqtamady. Dúbirli jarys kezinde qalyń shańnyń ishinde qalyp qoıdy.

Beıjińdegi Jazǵy Olımpııa oıyndary kúni keshe ǵana aıaqtalǵan sııaqty edi. Salyp uryp Londondaǵy dúbir de taıap qaldy. Beıjińde de shyǵys­qazaq­stan­dyq­tar jaqsy nátıjege qol jetkize almady. Tek Olga qyzymyzdyń jarq ete qalýy kóńilge qýanysh uıalatty. Londonda odan medal kútemiz. Medal bolǵanda da altyn bolsa degen nıettemiz. Kókeıdi tes­ken osy saýaldy munyń aldynda sport salasynda nebir jaýapty qyzmetterdi at­qarǵan, tipti Týrızm jáne sport mınıstr­liginde qyzmet etip shyńdalǵan, oblystyq týrızm, dene tárbıesi jáne sport basqarmasynyń bastyǵy Ábil Dóńbaevqa qoıǵan edik.

– Táýelsizdik alǵan 20 jylda Qazaq­stan besinshi ret Jazǵy Olımpııa oıyndarynda baǵyn synaǵaly otyr. Shyǵys Qazaqstannyń sportshylary búginge deıin Olımpııa oıyndarynda medalǵa ıe bolmapty. Buǵan eńse túsirýdiń qajeti joq dep esepteımin. Sport ta kartanyń oıyny sııaqty, aıaq astynan aýytqyp kete beredi. Áıtpese Shyǵysta sporttyń tamasha dástúri qalyptasqan. Osy joly bes sportshyny báıgege qosyp otyrmyz. Olga Rypakova, Darhan Baıahmetov, Danabek Sýjanov, Erkebulan Qosaev, Sergeı Cherkasov lısenzııaǵa ıe boldy. Taǵy bir sport­shymyz júzýshi Roman Trýsovtyń da lısenzııa alýǵa múmkindigi bar. Sport jáne dene tárbıesi agenttiginiń tóraǵasy Talǵat Ermegııav bizdiń aldymyzǵa qalaı­da bir medal alý mindetin qoıyp otyr. Oǵan múmkindik bar. Úsh qarǵyp sekirýden Olga Rypakova qazir babynda. Sońǵy bir-eki aıdaǵy onyń kórsetkishteri qýan­ta­dy. Til aýzymyz tasqa, altyn qy­zy­myz­ǵa kóz tımesin delik. Jaqynda sporttyń úlken janashyry, oblys ákimi Berdibek Saparbaev Londonǵa baratyn sańlaqtarǵa sát sapar tilep, el namysyn qorǵaıtyn­dardyń jerge qaratpaıtynyna senimin bildirdi. Top jarǵan saıypqy­ran­dardyń marapattan qur qalmaıtynyn da eskertti. Jerlesimiz, belgili grek-rım kúresiniń she­beri Darhan Baıahmetov babynda. Ol beldi bekem býyp, medal úshin janyn salatynyn aıtty. Olımpıadaǵa boksshy Danabek Sýjanovtyń, dzıýdoshy Erkebulan Qosaevtyń bapkerleri Vladımır Rechıskıı men Aman Sharıpovty syn sátte jan­darynan tabylyp, olarǵa rýh pen qoldaý kórsetsin degen nıetpen óńir basshysy Berdibek Máshbekuly demeýshi­ler taýyp, Olımpıadaǵa jibergeli otyr. Báre­keldi! Slalomda qaıyq esýshi Sergeı Cherkasovtan ázirshe medal kúte qoımaı­myz, sebebi ol jas, tájirıbesin shyńdaı tús­sin. Qalaı degende de, shyraıly Shy­ǵys sańlaqtary dál osy joly namysty janyp, eline jeńis syılaıdy degen nıet­temiz, – dep basqarma bastyǵy aǵynan jaryldy.

Nesi bar, oryndy pikir. Shyǵystyń túlegi, úlken sporttyń órkendeýine úles qosyp júrgen Ábil inimizdiń ıgi tilegi oryndala bergeı!

Ońdasyn ELÝBAI,

«Egemen Qazaqstan».

Shyǵys Qazaqstan oblysy.

Sýretterde: Darhan Baıahmetovtiń ke­zekti jeńisi; jarysta Sergeı Cherkasov; qurmet tuǵyrynda Olga Rypakova.

Ulttyq quramanyń ustazdary

London Olımpıadasynda shákirtterinen Qazaqstan jurtshylyǵy kóp úmit kútip otyrǵan ulttyq qurama ustazdary arasynda elimizdiń bokstan bas jattyqtyrýshysy Myrzaǵalı Aıtjanov ta bar.

Boks: Myrzaǵalı Aıtjanov

Myrzaǵalı Qulanuly Aıtjanov 1970 jyly Ońtústik Qazaqstan oblysynyń Saıram aýdanyndaǵy Qarabastaý aýylynda týǵan. Bokstan KSRO-nyń halyqaralyq dárejedegi sport sheberi.

Aǵalaryna erip boks seksııasyna barǵan Myrzaǵalı sporttyń bul túrimen 1983 jyly 13 jasynan bastap shyndap shuǵyldana bas­tady. Bala jasynan shymyr, myǵym, judyryǵy tastaı bolyp ósken ol tabysqa da tez jetti. Bilikti bapker Nurǵalı Safıýllınniń qaraýyna túsken órshil óren qysqa merzim aralyǵynda aýdan men oblystan asyp, respýblıkanyń myqtysyna aınaldy. 1987 jyly ol KSRO-nyń jasóspirimder arasyndaǵy chempıony boldy. Kelesi, 1988 jyly jasóspirimder arasynda Eýropanyń chempıony atandy. Ol osy týrnırde kezdesken tórt qarsylasyn da aıqyn basymdyqpen jeńip shyqty. Qazaqstannyń eresekter arasyndaǵy birneshe dúrkin chempıony.

Myrzaǵalı Aıtjanov 1996 jyldan jattyqtyrýshylyq ju­mysyn bastady. Al 2000 jyly ol Ońtústik Qazaqstan oblysynyń aǵa jattyqtyrýshysy bolyp bekitildi. Bul qyzmetti tabany kúrekteı toǵyz jyl atqarǵan Myrzaǵalı Qulanuly osy aralyqta oblys quramasyn eki ret (2001, 2007) Qazaqstan halyqtary Spartakıadasynda jeńiske jetkizdi. Sol tusta onyń shákirtteri Azııanyń, Shyǵys Azııa oıyndarynyń, Azııa oıyndarynyń, basqa da iri jarystardyń júldegerleri men fınalısteri boldy. О́zi jeke jattyqtyratyn boksshylar arasynan 2005 jyly Birjan Jaqypov, 2007 jyly Erkebulan Shynálıev álem birinshi­lik­te­riniń qola júldegerleri atandy. Erkebulan sondaı-aq, 2008 jyly Beıjiń Olımpıadasynyń qola medalin aldy. Al Birjan 2010 jyly Azııa oıyndarynyń fınalynda shaıqasty.

Elimiz quramasy tizginin Myrzaǵalı Aıtjanov 2009 jylǵy qyrkúıekte qabyldap aldy. Buǵan qurama boksshylarynyń Mılanda ótken álem chempıonatynda sátsizdeý óner kórsetkeni sebep boldy. Sodan bergi úsh jyl ishinde bas jattyqtyrýshy ázirge álem chempıonyn shyǵara alǵan joq. Degenmen, úlken alqaly jarystarda alyp jatqan júldeler sany barshylyq. Qurama jigitteriniń London Olımpıadasyna 9 lısenzııa jeńip alǵanynyń ózi bas jattyqtyrýshynyń aıtýly tabystarynyń biri bolsa kerek. Bul jaǵynan irikteý saıysy óte ońaıǵa túsip, 10 joldamany túgel alǵan Avstralııadan ózge, bizdiń aldymyzǵa túsetin el joq.

Myrzaǵalı Aıtjanov 2011 jyldyń qorytyndysy boıynsha qurama komandalar bas jattyqtyrýshylary arasynda úshinshi bolyp ataldy. Al Londonnan keıin birinshi bolyp shyǵa keletin shyǵar degen úmit bar. О́ziniń birinshi Olımpıadasynda bas bapkerdiń de, onyń tálimin alǵan terme jamaǵat tálipteriniń de aıanyp qalmasyna sengimiz keledi.

Rýslan IGILIK.