Iаdrolyq qarýsyz álem qurý – adamzattyń asyl muraty

Búginde Qazaqstannyń atalǵan saladaǵy ustanǵan baǵyty, ıaǵnı ıadrolyq qarýsyzdaný úderisin tolyq qýattaıtyny álemdik qoǵamdastyqqa belgili. Elimiz óziniń bul ustanymyn halyqaralyq alqaly jıyndarda únemi málimdep keledi. Máselen, jaqynda Qazaqstan Syrtqy ister mınıstriniń orynbasary Erjan Ashyqbaev 2020 jyly ótetin IаQTSh Sholý konferensııasyna Daıyndyq komıtetiniń úshinshi sessııasyna qatysyp, onda elimizdiń ıadrolyq qarýsyzdaný men taratpaý rejimin nyǵaıtýdyń belsendi jaqtaýshysy retinde IаQTSh erejeleriniń qatań jáne tolyqqandy oryndalýyn qoldaıtynyn atap kórsetti. 

Daıyndyq komıteti ses­sııa­synyń jumysy Qazaqstannyń taǵy bir mańyzdy mereıtoılyq datasymen, atap aıtqanda IаQTSh-ǵa múshe bolǵanyna 25 jyl tolý merekesimen tuspa-tus kelip otyr. Osy oraıda E.Ashyqbaev óziniń ulttyq baıandamasynda Qazaqstannyń sońǵy shırek ǵasyrda atqarǵan qyzmetiniń negizgi kezeńderin aıshyqtap, álemdik qaýipsizdik arhıtektýrasyn nyǵaıtý jónin­degi halyqaralyq kúsh-jiger­lerdegi erekshe tarıhı rólin kórsetip berdi. Aıta keteıik, memlekettiń keńinen tanylǵan jetistikteriniń negizin Qazaqstan Respýblıkasynyń Tuńǵysh Prezıdenti – Elbasy Nursultan Nazarbaevtyń antııadrolyq bas­tamalary quraıtyny sózsiz.

2018 jyldyń 18 qańtarynda ótken BUU Qaýipsizdik Keńesiniń «Jappaı qyryp-joıý qarýyn taratpaý: senimdi nyǵaıtý sharalary» atty taqyryptyq brıfınginde Nursultan Nazarbaev birqatar bastamalardy, atap aıtqanda IаQTSh-tan shyǵýdy qıyndatý boıynsha sharalar ázirleýdi jáne Shart erejelerin buzatyn elderge qatysty jazalaý sharalaryn qoldanýdy usynǵan. Osylaısha, ıadrolyq qarýsyzdanýdyń ózindik dara jolyn qalyptastyrǵan Qa­zaqstan ózara senimdi nyǵaı­tý­dyń eń tıimdi sharasy qarý­syzdaný ekenin naqtylaı tústi. 

Sonymen qatar Qazaq­stannyń atom energııasyn beıbit maqsattarda qaýipsiz jáne senimdi paıdalaný jolyndaǵy eleýli úlesi retinde, 2017 jyly tusaýy kesilgen jáne bıyl saqtaý materıalyn qabyldaǵaly otyrǵan Atom energııasy jónindegi halyqaralyq agenttiktiń (MAGATE) tómen baıytylǵan ýran banki atalyp ótti. Bul saıası sıpattaǵy kedergiler týyndaǵan jaǵdaıda atom elektr stansalaryna qajetti otyndy úzdiksiz jetkizýdi qamtamasyz etýge arnalǵan teńdesi joq tetiktiń iske qosylatynyn bildiredi.

Qazaqstannyń IаQTSh-ǵa qo­sylýy jáne onyń jumy­sy­na belsene aralasýy ıadro­lyq qa­rý­dan azat álemge qol jet­kizý­diń izgilikti umtylystaryna ne­giz­­delgen. Qazaqstan tarapy IаQTSh-tyń ıadrolyq qarýdyń tara­lýyna jol bermeýge jáne ýaqyty kelgende onyń tolyq joıy­lýyna, sondaı-aq atom energııa­syn beı­bit maqsatqa paı­dala­nýǵa jár­demdesýge baǵyt­tal­ǵan halyq­aralyq kúsh-jiger­diń bastaý kózi ekenin tolyq túsi­­nedi. О́ıtkeni ıadro­lyq qa­rýy bar jáne ıadro­lyq qa­rýsyz mem­leketter ara­syn­da­ǵy kelisim­di nyǵaıtýǵa ne­giz­delgen ózge ha­lyq­aralyq kelisim bolmaǵandyqtan, IаQTSh biregeı qujat sanalady.

Qoryta aıtqanda, Qazaqstan BUU-nyń 2045 jyly bolatyn júzjyldyq mereıtoıyna oraı ıadrolyq qaýip-qaterden azat álemge qol jetkizýge baǵyttalǵan Elbasynyń bastamalaryn iske asyrýdy jalǵastyrýǵa nıetti.