Aımaqtar • 21 Mamyr, 2019

Balama qýat kózi – aýylda

1590 ret
kórsetildi
4 mın
oqý úshin

Aqmola oblysy balama energetıka kózderin damytýda táp-táýir tabystarǵa qol jetkizýde. Bul kúnde tańsyq bolýdan qalǵan talpynys keńinen qanat jaıyp keledi.

Balama qýat kózi – aýylda

Elimizdegi eń alǵashqy jel elektr stansasynyń jobasy Ereı­men aýdanynda júzege asy­rylǵanyn aıta keteıik. Qazir oblysta balama energııa kózderin damytýda birneshe joba júzege asyrylyp jatyr. Ereımennen bastaý alǵan jaqsy jańalyq Selınograd aýdanynda jalǵasyn taýyp, Arshaly aýdanyna qarasty Bulaq­saı aýyldyq okrýginde de qolǵa alyna bastady. Stansanyń árqaısysy 50 MVt elektr qýatyn óndi­retin eki bóligi bıyl jáne 2020 jyly iske qosylady dep otyr.

Jel elektr stansasyn tolyq paıdalanýǵa bergende aýaǵa parnık gazdardyń bólinýi jylyna 230 myń tonnaǵa azaıady. Stansanyń ózi 10 myńnan astam otbasynyń elektr qýatyna degen qajetin ótep, ony óndirýge jumsalatyn shyǵyndy birneshe ese azaıtýǵa múmkindik berýge tıis. Jergilikti mamandardyń biliktiligin kóterý shetelde iske asyrylmaqshy.

«VetroInvest Kokshetaý» JShS Kókshetaý qalasynyń irgesindegi Krasnoıar aýyldyq okrýginiń aýmaǵynda irge tepken. Jel elektr stansasy «NEG Mison» kompanııasynyń bes generatorynan turady. Sóz arasynda bul qurylǵylar álemdegi elektrmen jabdyq­taýshy qurylǵylar arasynda eń senimdisi bolyp esepteletinin aıta ketken lázim. Astana qala­synda ótken EHRO halyqaralyq kórmesine osy úlgi qoıylǵan bolatyn. Jel elektr stansasynyń qýaty 3,5 MVt jasyl energııa óndirýge jetedi. Máselen, oqyrmannyń kóz aldyna elestetý úshin 12300 turǵyny bar Krasnoıar aýylyna 2 MVt ábden jetkilikti ekenin aıta ketelik.

– Jel energııasynyń ekolo­gııalyq jáne ekonomıkalyq artyqshylyqtary kóp, – deıdi qurylys ýchaskesiniń basshysy Ashat Jaqsybergenov. – Halyqqa óte tıimdi jobany ústimizdegi jyldyń mamyr aıynda tolyq aıaqtap, elektr qýatyn bere bastaımyz. Jo­banyń quny 1,7 mıllıard teńgeni quraıdy.

Ýchaske basshysynyń aıtýyna qaraǵanda, jel elektr stansasy salynatyn jer aldyn ala muqııat zerttelgen eken. Bul jerde qys aılarynda jel qýaty kúshti, jazda sál-pál azaıýy múmkin. Biraq odan eshqandaı qaýip joq. О́ıtkeni generatorlarda jeldi kúnderi jınaqtalatyn elektr qýatyn jınaıtyn qurylǵy bar.

Jaqsy jańalyq el qulaǵyn eleń etkizip, úmittendirip otyr.

– Eń bastysy, halyqqa tıimdi bolýy, – deıdi Krasnoıar aýyldyq okrýginiń ákimi Nur­lan Aısın. – Selolyq okrýgte áleýmettik jaǵynan az qam­tylǵan kóptegen otbasy bar. Onyń ústine shaǵyn jáne orta bıznes ókilderine de elektr qýatynyń arzan bolǵany tıimdi. Buryn-sońdy bolmaǵan jaqsy jańalyq qarapaıym halyq úshin tıimdi bolǵany durys qoı.

Stansanyń aýyl shetinde ornalasý sebebi de mamandardyń aıtýyna qaraǵanda, belgili bir talaptarǵa sáıkes eken. Máselen, qalaqshalardyń úzdik­siz aınalyp turýy tym qatty bolmaǵanymen, báribir dybys shyǵarady. Son­dyqtan da jel qondyrǵylary bir-bir­imen munara bıiktigimen salystyrǵanda on ese qa­shyq­tyqta ornalasýy tıis. Onyń ús­tine bul mańda eshqandaı ǵıma­rat, orman bolmaýǵa tıisti. Ádette ashyq landshaftaǵy tóbe, taý jotalaryna jel elektr stan­salaryn ornatý tıimdi bolyp esepteledi. Krasnoıar aýy­lynyń irgesindegi jańa stan­sanyń qonysy da tym bıik bolma­ǵa­nymen, ózge óńirden bıikteý, qoıan­jondanyp jatqan jota ispetti. Jel qondyrǵysyn ornatý úshin oryn izdegen mamandar osy jerde soǵatyn jeldiń ortasha jyl­damdyǵyn aldyn ala eseptegen.

Jańa joba iske asyrylǵan kezde qazirgi on shaqty jumys orny saqtalady, oǵan qosa elektr energııasy birshama arzandaıdy. Jyl saıyn qymbattaıtyn elektr qýatynyń aqysynan áb­den zárezap bolǵan turǵyndar ja­ńa jobaǵa úmitpen qarap otyr.


Aqmola oblysy