Q.Toqaevtyń QR Prezıdenti qyzmetine resmı kirisý rásimindegi sóılegen sózi

Asa qadirli Elbasy!

Qurmetti otandastar!

Eń aldymen, maǵan zor senim ar­typ, qoldaý kórsetken barsha Qa­zaq­stan halqyna alǵys aıtamyn!

Bul saılaý, shyn máninde, demokratııa talaptaryna saı ótti. Saılaý alańynda, naǵyz ashyq básekege túsý múmkindigi boldy. Barlyq saıası kúsh ókilderi qatysty. Saıası baǵdarlamalar saıysqa túsken ádil doda boldy.

«Saılaý – qatysýshy­lar­­dyń pikiri ǵana jeńiske jetetin ja­rys» deıdi. Rasynda, ádil pikir. 

Osy óte mańyzdy saıası básekede bizdiń halqymyzdyń danalyǵy, parasaty jeńdi. Son­dyqtan bul jeńis – halqy­myz­dyń jeńisi! Biz bir el bolyp, halyq bolyp Qazaqstannyń aldaǵy damý jolyn birge aıqyndadyq.

9 maýsymda Qazaqstannyń jarqyn bolashaǵy úshin daýys bergen Árbir azamattyń pikiri – biz úshin óte mańyzdy! О́ıt­keni halqymyzdyń tatýlyǵy, yn­ty­maǵy, birligi – bizdiń eń basty qun­dylyǵymyz. Osy qundylyqty kózdiń qarashyǵyndaı saqtaý – barshamyzǵa ortaq paryz. Son­dyqtan Prezıdent re­tinde halqy­myzǵa mynany aıtqym keledi:

Elimizdiń ár azamatynyń múd­desin qorǵaý – meniń basty maq­­satym. Olardy saıası kóz­qaras­tary men ustanymdaryna qa­raı bólýge jol bermeımin! Túrli saıa­sı jáne qoǵam qaırat­ker­lerinen kelip tús­­ken qundy usy­nys­tardy, bastamalar­dy men óz ju­my­symda mindetti túrde eskeremin.

Ashyq jáne ádil jumys isteı­miz. Biz úshin eń mańyzdy mindet – zańǵa saı adal qyzmet etý. 

Bizdiń bir ǵana Otanymyz bar! Taǵdy­ry­myz – bir! Biz halqy­myzdyń jarqyn bo­la­shaǵy úshin bárimiz birge eńbek etemiz!    

Aqıqatyn aıtýymyz kerek, bul saılaýda bizdiń azamattarymyz  Elbasynyń strategııa­lyq baǵdaryn qoldap daýys berdi! Nursultan Ábishuly Nazarbaev búkil álem moıyndaǵan damý modelin jasady. Qazaqstannyń Kók týyn dúnıe júziniń túkpir-túk­­pirinde jelbiretti.

Osy kúnderi meniń atyma aza­matta­ry­myzdan kóptegen óti­nish-tilek ke­lip túsýde. Olardyń bárine ortaq bir ǵana tilek bar: Elbasymyzdyń jolyn, Stra­tegııasyn saqtaý jáne ony odan ári ny­ǵaıtý. Shyn máninde, halyqtyń dál osyn­daı ótinish-tilek aıtýy – zań­dy, oryn­dy. Sebebi qazirgi damyǵan Qazaq­stan – bul, eń aldymen, Elbasynyń arqasy.

Elbasy – qazaq memleketiniń negizin qalaýshy uly tulǵa. Ol jahandyq deń­geıdegi memleket qaıratkeri. Álem tarıhyna dál osylaı jazyldy.

Elbasynyń halqymyz úshin jáne álemdik qoǵamdastyq úshin sińirgen orasan zor eńbegin árqashan qurmetteý – bárimizge ortaq paryz.

Qurmetti otandastar!

Saılaý naýqany barysynda men eli­miz­diń kóptegen óńirinde boldym. Meniń saıa­sı tuǵyrnamam – bul bizdiń azamat­ta­ry­­myzdyń basty suranys­taryna jaýap.

Birinshi kezekte men Qazaqstannyń úshinshi jańǵyrtylýyn, Bes ınstıtýttyq reforma men memleketimizdiń basqa da asa mańyzdy strategııalyq qujattaryn jú­ze­ge asyrý boıynsha jumys isteıtin bola­myn. Basqasha aıtqanda, men El­basy­nyń stra­tegııalaryn júzege asyrý­ǵa den qoıamyn.

Elimiz ornyqty damýdyń jańa deń­geıine shyǵa alýy úshin jańa qadamdar men jańa sheshimder qajet. Olar taıaý arada jarııa etiletin bolady.

Ekinshiden, ótkir áleýmettik problemalardy sheshýmen naqty aınalysýdy, asa muqtajdarǵa kómek kórsetýdi jos­parlap otyrmyn.

Úkimetke atalǵan salada sezinetindeı nátıjelerge qol jetkizý úshin sharalar daıyndaýdy tapsyramyn.

Úshinshiden, qazaqstandyq kásipker­lerdi qoldaıtyn, ınvestısııalar tartyp, olardy qorǵaıtyn, iskerlik belsendilikti yntalandyratyn, keń kólemdi ortada qalyptastyratyn bolamyn.

Tórtinshiden, meniń maqsatym – qoǵamnyń birligin qamtamasyz etip, ár azamattyń quqyǵyn qorǵaý.

Jáne sońynda eń bastysyna toqta­laıyn. Qashanda jáne qaı jerde de Qazaqstannyń ulttyq múddesin qorǵaı­tyn bolamyn.

Búginde álem jedel ózgerister dáýiri­ne aıaq basty. Tehnologııalar, eko­no­mıka jáne áleýmettik tártip aýysýda. Adam­dardyń, ásirese jastardyń dúnıe­tanymynda ózgerister bar.

Qazaqstannyń aldynda jańa syn-tegeýrinder men qaterler boı kórsetýde. Kóptegen jyl boıy halyqaralyq saıa­sat­pen aınalysyp kelgen men jańa dáýir­diń alǵa umtylysyn aıqyn sezinip otyrmyn.

Saýda soǵystary, halyqaralyq qaty­nastardaǵy qysymdar, qaýipsiz­dik­tiń burynǵy mehanızmderiniń buzylýy, óńirlik janjaldardyń kóbeıýi – osynyń bári jańa geosaıası ómir shyndyǵy.

Aldaǵy birneshe jyl bederinde zamanymyzdyń basty suraǵy: qandaı elder progress sapynan oryn ala alatynyna, qaısysy álemdik damýdyń jıeginde qalatynyna jaýap beriletin bolady.

Ekonomıkalyq, áleýmettik jáne saıası progress – bul bizdiń zamanaýı syn-tegeýrinderge bir­den-bir durys jaýabymyz.

Biz álemge ashyqpyz, úzdik tabys­tarǵa, jetekshi tehnolo­gııalarǵa umty­lyp otyr­myz. Adam­dardyń ıgiligi úshin jasam­paz ózgerister – meniń progresti túsinýim, mine, osyndaı.

Sonymen qatar bılik adam­dardyń talap-tilegine qulaq asý­ǵa, problemalardy jergilikti jer­­de sheshýge, azamattar aldyn­da tu­raq­ty esep berip turýǵa mindetti.

Ýáde bermeı, oryndaý shart! Mundaı erejeni barlyq Úkimet múshesi jáne ákimder ustanýlary tıis.

Prezı­dent retinde men úshin ekonomı­ka­lyq damýdyń jalpy sıfrlary emes, barlyq aza­mat­tarymyzdyń  naqty ál-aýqaty asa mańyzdy bolyp tabylady. Sondyqtan strategııalyq máseleler bo­ıynsha sheshimder qabyldaýda halyqtyń basym bóliginiń ustanymdary qaperge alynatyny sózsiz.

Bizdiń memlekettik bıliktiń formýlasy: kúshti, ókiletti Prezıdent – yq­paldy, jumys isteýge qabiletti Par­lament – halyqqa esep beretin Úkimet. Naq osyndaı saıası júıe kúr­deli geosaıa­sı jaǵdaılarda memleketi­mizdiń talap­taryna barynsha tolyq sáıkes kele­di, aldymyzda turǵan strategııalyq mindet­terdi sheshýge yqpal etedi.

Sonymen qatar qoǵamdy saıa­sı transformasııalaý prosesi jalǵasatyn bolady.

Saıası túzetýler túbegeıli ekono­mı­kalyq qaıta qurylym­daý­larmen sáı­kesýi tıis, olaı bolmaǵan jaǵdaıda re­for­malarda tejelýler oryn alýy yq­tı­mal. Muny álemdik tájirıbeler aıqyn kórsetip otyr.

Memlekettik basqarý júıe­sine merıtokratııa negizinde tek laıyqty, bilimdi adamdar kelý­leri kerek. Kadrlar irikteýde basqa qaǵıdat bolmaýy tıis.

Tutastaı alǵanda, bizge bılik­tiń halyq aldyndaǵy jaýap­ker­shiligin arttyrý qajet. Erekshe nazar azamattyq qoǵamdy damytýǵa aýdarylatyn bolady.

Qadirli qaýym!

Meniń saılaýaldy úgit-nası­hat jumys­tarym – bul úlken mindettiń aldyn­­daǵy halyq­pen keńesý boldy. 2019 jyl­dyń 13 mamyrynda #BIRGE jal­­py­­­halyqtyq aksııasy bas­taldy. Onyń basty maqsaty – el damýyndaǵy eń mańyzdy mindetterdi anyqtaý.

Qazaqstannyń barlyq aıma­ǵy­nan túrli usynystar jınaldy. Búginge deıin 540 myńǵa jýyq usynys-tilek kelip tústi. #BIRGE aksııasyna qatysyp, aza­mat­tyq belsendilik tanytqan  barsha ha­lyq­qa shyn júrekten alǵysymdy bildi­re­min.

Endi biz qoǵamdaǵy ózekti máselelerdi aıqyn kórip otyrmyz. Onyń sheshý joldaryn bilemiz.

Búgin halyqty, eń aldymen, ne maza­laıdy? Eń birinshi – azamattar bar­lyq jerde ádildik ornaýyn qalaıdy. Áleý­mettik saıasattan bastap  memlekettik or­gan­­dardyń halyqqa ádil qyzmet kór­setýin talap etedi.

Halyqty tolǵandyryp otyr­ǵan bas­ty másele – tabys kóle­miniń azaıýy. Halyqaralyq qarjy naryqtarynyń turaqsyzdanýy, teńgeniń devalvasııasy halyq­tyń tabysyna keri áser etti. Mıl­lıonnan astam azamatymyz bankten nesıe alýǵa májbúr boldy.

Tabysy joǵary jáne tómen aza­mat­tar­dyń arasyndaǵy al­shaqtyq – bizdiń qoǵamdy mazalaı­tyn taǵy bir ózekti másele. Árı­ne mundaı qubylystar búkil álemde bar, degenmen, toq­meıil­sip otyra berýge bolmaıdy. Son­dyqtan dál osy ótkir áleý­mettik-ekonomıkalyq já­ne saıası má­seleni sheshý úshin orta mer­zimdi keshendi sharalar qabyldaý qajet.

Qorshaǵan ortanyń qazirgi múshkil háli – kópshiliktiń kókeıin­degi másele. Sondyqtan elimizge biryńǵaı ekolo­gııalyq saıa­sat qajet. Qorshaǵan ortany qorǵaý júıesine serpin bere­tin jańa Ekologııalyq kodeks qabyl­daý kerek.

Kelesi ózekti másele – halyqty sýmen qamtamasyz etý. Taza aýyz sý árbir úıde, árbir otbasynda bolýy mindet.

Taǵy bir mańyzdy, halyqty maza­l­aıtyn másele. Bul – jol­dar­dyń sapasy. Sol sebepti avto­joldardyń jaǵ­daıyn jaqsartý – bizdiń negizgi maqsat­tary­myzdyń biri.

XXI ǵasyr talabyna sáıkes, sıfrlandyrý keń aýqymdy mindet bolyp tabylady. Ol ómirdiń barlyq salasyn: mem­lekettik qyz­met kórsetýlerden bastap, bola­shaq ekonomıkanyń jańa sala­laryn qurýǵa deıingi aralyqty qamtýy tıis.

Saıası progresti qosa alǵanda, eldiń damýy sıfrlandyrýmen tikeleı baı­lanysty. Ol memleket pen qoǵam ara­syndaǵy qa­rym-qatynas mazmunyn sa­pa­­lyq turǵydan ózgertedi. Sondyqtan El­ba­sy bekitken «Sıfr­lyq Qazaq­stan» mem­le­kettik baǵ­dar­lamasy oryndalatyn bolýy tıis.

Bizdiń azamattarymyzdy bılik pen qoǵam dıalogyn damytý máselesi qat­ty tolǵandyrady. Mundaı dıalog pikir alýandyǵyn moıyndaý negizinde qurylýy tıis. Túrli pikirler, biraq birtutas ult. Mine, basty baǵdarymyz. Son­dyqtan men Qoǵamdyq senim­niń ulttyq keńesin qurǵan jón dep sheshtim. Keńeske, jastardy qosa alǵanda, búkil qoǵam ókilderi kiretin bolady. Ulttyq keńestiń alǵashqy keńesi osy jyldyń tamyzynda ótkiziledi.

Bılik óziniń halyq aldyndaǵy ýádesin oryndaýǵa mindetti. Onyń basty mıssııa­sy osyǵan saıady. Tek osylaı ǵana ult birligi men eldegi turaqtylyqty ny­ǵaıtýǵa bolady. Sondyqtan meniń saı­laýaldy tuǵyrnamamdy júzege asyrý­dyń taqyryptyq jospary jasalady. Halyqtyń ozyq ıdeıalary, usy­nystary osy qujatta kórinis tabady.

Kelesi mańyzdy baǵyttarǵa basa mán berýimiz kerek.

Birinshi baǵyt. Halyqtyń tabysyn arttyrý.

Turaqty jáne qarqyndy ekonomı­kalyq ósim arqyly ǵana bul máseleni sheshýge bolady. Eń aldymen, ósim bizge ne úshin qajet ekenin tereń túsi­nýimiz kerek. Azamattarymyz óz elin­de alań­syz ómir súrip, eńbek etip, urpa­ǵyn tár­bıelep, halqymyzdyń jetis­tik­teri­ne birge qýanyp, maqtan tutý úshin ekono­mıkalyq ósim bolýy tıis.

Taıaý arada Úkimettiń keńeı­tilgen otyrysynda biz elimizdiń áleýmettik-ekonomıkalyq damýyna arnalǵan naqty mindetterdi aıqyndaımyz.

Ekinshi baǵyt. Sybaılas jemqor­lyqty joıý.

1 qyrkúıekke deıin jemqor­lyq­tyń deńgeıin meılinshe tómen­detýge baǵyt­talǵan reformalar toptamasy daıyndalady.

Jemqorlyq – memlekettiń damýyn tejeıtin kesel. Bul – qoǵamdaǵy ózara senimge, jalpy memleketimizdiń qaýipsizdigine qater tóndiretin qubylys. Sybaı­las jemqorlyqqa qarsy júıeli ju­mys júrgizemiz.

Úshinshi baǵyt. Sot jáne quqyq qorǵaý júıesin reformalaý.

Sot – zań ústemdiginiń kepili. Son­dyq­tan sýdıalar joǵary kásibı jáne adamgershilik talaptaryna saı bolýy – bul úlken mindet. Sýdıalar men osy qyz­metten úmitkerlerdi baǵalaý jáne irikteý júıesin qatańdatý kerek.

Sot – ádildiktiń sońǵy shegi bolýy tıis. Quqyq qorǵaý júıesiniń basty mindeti – halyq­tyń senimine ıe bolý.

Tórtinshi baǵyt. Jańa jumys oryndaryn ashý jáne halyqty laıyqty jalaqymen qamtý.

Ulttyq tabysty ádil bólý máselesi – bul strategııalyq ma­ńyzdy dúnıe. Mem­lekettik bıýd­jettiń qarajatyn, eń aldymen, keleshegi zor maqsattarǵa jáne jańa jumys oryndaryn ashýǵa bólý qajet.

Besinshi baǵyt. Turǵyn úı máselesin sheshý.

Túrli sanattaǵy azamattardyń qoljetimdi baspanaǵa ıe bolýyna aıryq­sha nazar aýdaramyn. Bizdiń aldymyzda biryńǵaı turǵyn úı saıasatyn jasaqtaý mindeti tur. Úkimet osy baǵytta naqty sharalar qabyldaıdy.

Altynshy baǵyt. Ádiletti áleý­mettik saıasat.

Biz adam kapıtalyn damytý saıasatyn jalǵastyramyz. Bul baǵytta, eń aldymen, ne isteýimiz qajet? 

Jappaı bilim berýdi qoldaý. Barlyq turǵynǵa sapaly medısı­nalyq qyzmet kórsetý. Bul máse­leler boıynsha bizdiń tutas ba­ǵyt-baǵdarymyz bar.

Biz muǵalimderdiń jáne dári­ger­lerdiń mártebesin kótere­tin jańa zańdar qabyldaı­myz. Olardyń quqyǵyn qorǵap, materıaldyq jaǵdaıyn jaqsartý úshin tıisti qoldaý kórsetemiz.

Jetinshi baǵyt. О́ńirlerdi damytý­dyń jańa baǵdary.

Bizdiń qaǵıdamyz barshańyzǵa málim: Qýatty aımaqtar – Qýatty Qazaqstan.

Azamattarymyzdy tolǵandyr­ǵan naqty máseleler jer­gilik­ti deńgeıde sheshilýi tıis. Jer­gi­likti ózin ózi basqarý jú­ıesin nyǵaıtamyz. Aımaqtaǵy qor­da­lanǵan máselelerdi sheshýge halyq belsene aralasatyn bolady.

Segizinshi baǵyt. «Rýhanı jańǵyrý» qundylyqtary bizdiń basty rýhanı baǵdarymyz bolyp qala beredi. Tarıhqa qurmetpen qaraý, Otanǵa adal bolý, ǵylym-bilimge degen umtylys – munyń barlyǵy bizdiń halqymyz­dyń boıyndaǵy asyl qasıetter. Bul qasıetter bizdiń halqymyzdyń birligin jáne ultymyzdyń jasam­pazdyǵyn nyǵaıtady, básekege qabiletti el bolýǵa jol ashady.   

Qazaqstandy bolashaqqa bastaıtyn – jastar. Sondyqtan bul baǵdarlamany jas urpaqty tárbıeleýge baǵyttaýymyz qajet.

Toǵyzynshy baǵyt. Syrtqy saıasat.

Qazaqstan álemde úlken bedelge qol jetkizdi, ózin beıbitsúıgish, ashyq el, halyqaralyq isterde senimdi jáne jaýapkershilikti áriptes retinde tanytty.

Biz konstrýktıvti, teńdes­tirilgen, kópvektorly, syrt­qy saıası baǵytymyzdy jalǵas­tyra­myz. Álemdik arenada ulttyq múd­demizdi nyq ilgeriletetin jáne qor­ǵaıtyn bolamyz. Eli­miz­diń syrtqy saıası qyzmeti Otany­­myzǵa, ulttyq bızneske, ár aza­­mat­qa naqty paıda ákeletin bolady.

Onynshy baǵyt. Jas urpaqqa erekshe qaıyrylǵym keledi.

Sizderdiń aldaryńyzda Qazaq­stan damýynda sheshýshi ról at­qarý, progrestiń qozǵaýshy kúshi bolý mindeti tur. Elbasy 2019 jyldy Jastar jyly dep jarııalady. «Jastar – el tiregi» arnaıy jobasy jumys isteı bastady.

Biz jastardyń «Jas kásip­ker» bıznes-bastamasyn damytý baǵdarlamasyn júzege asyrý­damyz, jastar startaptaryn qoldaıtyn bolamyz. Jastar­dy jumysqa ornalastyrý baǵdar­lamalaryn engizemiz.

Meniń mindetim – sizderge ózderi­ńizdiń eń úlken arman­dary­­ńyzdy júzege asyryp, jeke «tabystar tarıhyn» qalyp­tas­­ty­rý­laryńyzǵa barlyq múmkin­dikti týǵyzý.

Memlekettik qyzmettiń bar­lyq deń­geıine jas talantty basqarýshylardy ilgeriletý úshin «Prezıdenttiń kadrlyq rezervi» qalyptastyrylatyn bolady.

Bizdiń jastarymyz maqsatker, eńbek­súı­gish, kreatıvti, sondyqtan Qazaq­stan­nyń bolashaǵy senimdi qolda.

Qymbatty otandastar!

Aldymyzda aýqymdy jal­py­halyq­tyq mindetter tur. Maqsatymyz – aıqyn, jolymyz – ashyq! Qazaqstan jańa múm­kin­­dikter men perspektıvalar eline aınal­dy. Onyń ıgiligin jastar men keleshek urpaq kóredi.

Biz babalar dástúrin qaster­leıtin, jahannyń ozyq jetis­tikterine umty­latyn halyqpyz. Bul – bizdiń kúsh-qýaty­myzdyń dińgegi.

Biz aldymyzdaǵy barlyq qıyn­­dyqty birge eńseremiz. Biz qýat­ty ári gúldengen Qa­zaq­­­stan­nyń órkendeýi úshin birge eńbek etemiz.  

Antqa adal bolý, sertke berik bolý – meniń halyq aldyndaǵy paryzym. 

Qazaqstannyń jarqyn bola­shaǵy úshin, halyq úshin aıanbaı eńbek etýge sert beremin.

Barshańyzǵa amandyq, qut-bereke tileı­min.

Qasıetti Otanymyz – Qazaqstan Respýb­lıkasy jasaı bersin!