Aldyn-ala keliskenimizdeı, quqyq qorǵaý salasy qyzmetkerleriniń jumysymen jaqynyraq tanysý úshin mejeli ýaqytty 18.50-ge belgiledik. Aıtylǵan ýaqyttan týra 30 mınýtqa erte kelgen jol patrýldik polısııasynyń qyzmettik kóligi jaıbaraqat júrisimizge jan bitirgendeı, bir-aq sátte boıymyzdy jınap aldyq.
– «18.50-de kezdesemiz» dep kelisip edik... – dedik amandyqtan soń, keshikpesek te, serigimizdi kúttirip qoıǵanymyzǵa azdap qysylǵandaı.
– Bizdiń jumys osyndaı! Ýaqyt bárinen qymbat! – dedi nyq daýyspen polısııa formasyndaǵy jas jigit.
Kólik tizginindegi polısııa ınspektorynyń ýaqytqa munshalyqty muqııattylyǵynyń, ásirese búgin salmaqty sebebi bar. О́ıtkeni bizdi túngi qyzmettik aýysym jınalysyna úlgertýi tıis. Tapsyrma solaı.
Biz bas shtabqa kelgende saqadaı saı sapqa turǵan tártip saqshylaryna basshylyq tarapynan naqty tapsyrmalar berilip jatyr eken. Ár rota ózine baǵyttalǵan júktemeni qabyldap alyp, shuǵyl qyzmet ornyna attandy. Qazdaı tizile qaqpadan shyqqan birkelki qyzmettik kóliktiń sońyn ala biz de tártip saqshylarynyń túngi jumys tártibimen tanysýǵa jóneldik. Bizdi polısııa leıtenanty Nursultan Estemirov pen kishi serjant Rýslan Qudııarov bastap júrdi.
Áli qas qaraıa qoımaǵandyqtan, rasııa úni ázirge saıabyr tapqan. Osy tynyshtyqty paıdalanyp, qos jigitti áńgimege tarttyq.
– Jumystyń qyzatyn qaýyrt sáti – tún ortasy, shamamen saǵat 23.30 ben tańǵy 3.00-diń arasy. Bul, ásirese jumys aptasynyń sońǵy kúni – jumanyń keshinen bastap jeksenbige deıin tipti údeı túsedi. Adamdardyń kóshede kóp júretin mezgili – jaz biz úshin tynyshsyz maýsym. Osy ýaqytta bizge de, kóligimizge de tynym joq. Bul kúnderi orta eseppen 10-15 quqyq buzýshylyqtyń aldyn alamyz. Solaı júrip, tipti tańnyń qalaı atqanyn da baıqamaı qalamyz, – degen polısııa leıtenanty Nursultan Estemirovtiń sózin ári qaraı kishi serjant Rýslan Qudııarov jalǵady: – Salystyrmaly túrde alǵanda, eń kóp qylmys pen ákimshilik quqyq buzýshylyq búgin biz tártibin birge qadaǵalaıtyn elordanyń Saryarqa aýdanynda tirkeledi. Al eń tynysh aýdan – Esil aýdany, – dedi.
Tártip saqshylarynyń aıtqanyndaı, saǵat tili 23.00-den óte bere-aq ákimshilik quqyq buzýshylyq pen qylmystyq oqıǵalarǵa baılanysty arnaǵa kelip túsken shaǵymdar kúrt kóbeıip, rasııaǵa damyl bolmady. Erli-zaıyptylar ortasyndaǵy otbasylyq kıkiljiń, kóńil kóterý ornyndaǵy ishimdik iship, tártip buzǵan jastardyń janjaly, kóshedegi urlyq-qarlyq, jolda júrý erejesin buzý syndy qala turǵyndarynan tolassyz kelip túsip jatqan shaǵymdar túngi tynyshtyqty kúzetken tártip saqshylaryna tipti oı jınaqtaýǵa mursat bermeıtindeı. Biz kýá bolǵan sondaı bir oqıǵa saǵat tili 02.11-di kórsetkende Nur-Sultan qalasy temir jol vokzaly janynda oryn aldy. Ishimdikti mólsherden tys qabyldaǵan 29-30 jastaǵy boıjetken qurbysy ekeýi kóshede aıqaılap, olardyń bul áreketin toqtatpaq bolyp eskertý jasaǵan polısııa qyzmetkerine qol kóterip, ıyǵyndaǵy pogonyn jyrtýǵa deıin barǵan. Biz otyrǵan kólik Saryarqa aýdanyna qarasty bolǵandyqtan, habarlama túse salysymen dereý sol jaqqa jóneldik. Formasy laı-batpaqqa malshynǵan, qyzmettik kıiminiń julym-julymy shyǵyp, pogony jyrtylǵan polıseı tártip buzýshylyqty toqtata almaı biraz ábigerge túsipti. Aıtqandy tyńdaıtyn boıjetken joq, dóreki sózdi tártip saqshysyna aıamaı tógýde. Al polıseıdiń boıjetkendi tynyshtandyrmaq áreketi sátsiz. Ishimdikke sylqııa toıǵan adamda aıtqanǵa kónip, degenge baǵynatyn sabyr bolmaıtyny anyq. Jan-jaǵyn jaıpap, qolyna túskenniń barlyǵyn syndyryp jatyr. Boıjetkendi amalsyz Nur-Sultan qalasynyń narkologııalyq dıspanserine jetkizýge týra keldi.
Tún aýǵanyna qaramastan, bul jaqtaǵy «tirlik» tipti qyzý eken. Mas kúıde jetkizilgen adam qarasy óte kóp. Tipti birneshe metrge sozylǵan kezek túzilip úlgeripti. Azan-qazan álem. Árkimniń óz ýáji men shyndyǵy bar. Ońaılyqpen tártipke baǵynar emes. Biri «men mas emespin» dep aqtalyp áýrege tússe, kelesisi tártip talap etýshilerdi sózben sybaıdy. Al endi bireýi óziniń qıyndyqqa toly ómirin aıtyp, sher tarqatqysy keledi. Nıet tanytsań, júregin ashyp, syryn ashýǵa daıyn. Qulaq túrseń, árqaısysynyń bir-birine múldem uqsamaıtyn óz dramasy men tragedııasy bar. Mine, túngi tynyshtyqty kúzetken tártip saqshylary osyndaı túrli taǵdyr men san alýan minezdi adamdardyń bar «erkeligin» kóterip, qansha jerden ashý men namysqa tıetin sózder aıtylyp jatsa da túgesilgeli turǵan tózimin ashýǵa berilmeı, salqyn sabyrǵa jeńdirip úırengen. О́ıtkeni qyzmettik etıka sony talap etedi.
– Bul kórgenderińiz aıdyń bergi jaǵy ǵoı. Qyzmette júrip, túrli oqıǵalarmen betpe-bet kelemiz. Qaıǵyly jaǵdaılar jıi bolyp turady. Bizdiń árbir shaqyrýǵa shyǵýymyz táýekel. Aldymyzda ne kútip turǵanyn bilmeımiz. Qyzmette júrip qaza bolǵan áriptesterimizdiń qyrshyn qıylǵan ómiri quqyq qorǵaý salasy qyzmetiniń qanshalyqty aýyrlyǵyn kórsetse kerek. Sondyqtan bul jumysqa jan qalaýymyzben kelgendikten, aldymyzda kezdesetin qandaı jaǵdaıǵa da psıhologııalyq turǵydan daıyn bolýǵa tyrysamyz. Jylyna birneshe márte psıhologtyń qabyldaýynda bolyp, túrli testerden ótip turamyz. Áli esimde, oqý bitire salyp, qyzmetke qabyldanǵan sátte birinshi ret kisi ólimin kórip, birneshe kún óz-ózime kele almaı júrdim. Qarapaıym halyq syrttaı ǵana tanyp, bizdi qatal, meıirimsiz dep oılaıdy. Biraq biz de et pen súıekten jaralǵan pendemiz. Qınalamyz. Biraq qyzmettiń aty – qyzmet, – dep syryn ashty polısııa leıtenanty Nursultan Estemirov.
Rasymen de aqıqatyn aqtarsaq, ár polıseıdiń ómiri táýekelge toly. О́mir men ólim arasyndaǵy kúres. Al biz biletin polıseı kim?! Oǵan Azamat Bıtan esimdi áleýmettik jeli qoldanýshysynyń jelide keń taraǵan myna bir azamattyq pikiri aıqyn baǵa bolatyndaı: «Polıseı – Ekibastuzda oınap júrip qum astynda qalǵan balany qutqaryp qalǵan Tahır Qasymov. Polıseı – Kerekýde úsh balasy bar sýısıd jasamaq bolǵan áıeldi ólimnen arashalaǵan Erbol Aıǵojın. Polıseı – Qaraǵandy óńirinde sýǵa batyp bara jatqan turǵynǵa ekinshi ǵumyr syılaǵan Dastan Azanbaev. Polıseı – ótkende ǵana Atyraýda kópirden sekirgen qyzdy qutqaram dep qaza tapqan Shalqar Aqymǵalıev. Polıseı – jyldyń basynda Almatyda bolǵan órtte 6 adamnyń ómirin saqtap qalǵan Ádilet Álimqydyr. Polıseı – Petropavlda ózin ózi óltirmek bolǵan 22 jastaǵy qyzdyń ómirin arashalap qalǵan Denıs Komarov. Polıseı – Tarazda bolǵan jantúrshigerlik oqıǵada qoǵam úshin janyn qıǵan Ǵazız Baıtasov emes pe?!».
Al bizdiń aramyzda esimderiniń birin bilip, birin bilmeıtin mundaı beıbit kúnniń batyrlary óte kóp. Tipti muny aıtpaǵannyń ózinde, qarapaıym halyq otbasyna arnaıtyn mereke men demalys kúnderinde qyzmettik mindetteri men jaýapkershiligi birneshe ese ulǵaıyp, úı betin kórmeı, táýlik boıy úzilissiz eńbek etetin quqyq qorǵaý salasy qyzmetkerleriniń jumysy shyn máninde erlikpen para-par. Máselen, bizben birge túngi reıdke shyqqan kishi serjant Rýslan Qudııarovtyń otbasyn qurǵanyna kóp bolmapty. Kelinshegi – stýdent. Úıinde kishkentaı qyzy ósip kele jatyr.
– Jumysqa ketkende qyzym uıyqtap jatady. Úıge kelgende taǵy qalyń uıqynyń qushaǵynda jatady. Balama kóńil bólýge keıde tipti ýaqyt jatpeı de qalady. Sondyqtan da demalys kúnderi uıqymdy azaıtyp, kóp ýaqytymdy qyzyma arnaýǵa tyrysamyn. Qarap otyrsam, otbasy, bala-shaǵamyzǵa qaraǵanda, jumystaǵy serigimizdi kóbirek kóredi ekenbiz. Bizdiń aramyzda 4-5 jyl bir kólikte qyzmet atqaryp kele jatqan jigitter bar. Solaı júrip bir-birimizben dostasyp, týǵan baýyrǵa aınalyp kettik, – deıdi Rýslan Nurǵalıuly.
Mine, osylaısha qas qaraıǵan sátten tań atqansha tártip saqshylarymen túngi kezekshilikke birge shyǵyp, olardyń tek kásibı maman retindegi ǵana emes, adamı armandaryna da ortaqtasyp úlgergendeımiz. Janymyzǵa erip, qyzmet tártibimen janyn sala egjeı-tegjeıli tanystyrǵan árbir jastyń janarynan óz isine degen sheksiz súıispenshilikti ańǵarý qıyn emes. Bizdi qýantqany – olardyń jumysy ǵana emes, armandary da ortaq bolyp shyqty. Ol – Otanǵa adal qyzmet etý!
