Memlekettik qyzmetti shıratý jemqorlyqtyń jolyn kesedi

Oblys ákimdigi janyndaǵy ve­domstvoaralyq komıssııanyń otyrysynda oblystaǵy memle­ket­tik organdardaǵy kadr máse­le­lerin sheshýde artyqshy­lyq­tarǵa, búırek burýǵa jol bermeý, merıtokratııa ustanymdaryn saqtaý jónindegi qabyldanǵan sharalar týraly máseleler qaraldy.

Halyqtyń mańdaı teriniń ba­lamasyndaı bıýdjet qarjy­sy­nyń qoldy, talan-taraj bolmaýyna aldymen memlekettik qyzmetkerler, laýazymdy adamdar jaýapty. Memleket pen Otan­ǵa adal qyzmet etýdiń úlgisi de solar bolýy tıis. Memleket­tik qyzmet jáne sybaılas jem­qor­lyqqa qarsy is-qımyl agent­tigi Qostanaı oblysy boıynsha departamentiniń basshysy Salaýat Múksimov memlekettik or­gandarǵa kadrlar irikteýdegi merı­­to­kratııa prınsıpterin qam­­ta­masyz etý jóninde óńirde at­qaryl­ǵan isterdi baıandady. «100 qadam» Ult josparynda qaral­ǵan memlekettik qyzmetke kadr­lar irikteý testileýden bas­talady. Memlekettik qyzmet­ke irik­teý ustanymdary qataıa tústi. Oblysta ótken jyly 2642 adam testileýge qatysqan, so­nyń 1450-i, ıaǵnı 55 paıyzy ǵana tó­mengi shekti kórsetkishke qol jet­kize alǵan, qalǵany óte al­maǵan. Testileý osylaı sa­pa­nyń deń­geıin sıpattady. Tes­­ti­­­­leý aldymen memlekettik qyz­­­met­­shiler úshin asýy qıyn beles­ke, so­ny­men qatar jergilik­ti mem­le­kettik organdar úshin kadr jetim­sizdiginiń negizgi se­­be­­bi­ne aınalǵandyǵynyń kýási edi. Memlekettik qyzmet bo­jy­­ra­ǵanda jemqorlyq basy­nady. Zańnamalardy jetik bile­tin bilimdi, iske bilikti jáne para­sat bıigindegi mamandar tań­dap alyn­ǵanda jemqorlyq, sybaı­las­tyq dertiniń mysy basylady. Ob­lysta memlekettik qyz­metti shı­ratý úshin izdenis bastaldy, sóı­tip «qostanaılyq noý-haý» atal­ǵan jaqsy ister nátıjesin berdi.

– Birqatar quqyqtyq jáne uıymdastyrý sharalary qaıta qaraldy. Mysaly, eger buryn testileýden birinshi ret ótpeı qalǵan qyzmetshi ony tek eki aıdan keıin ǵana qaıtadan tapsyra alatyn. Munan biraz másele­ týyndady. О́tken jyly testi­ni qaıta tapsyrý merzimin 1 aıǵa deıin qysqarttyq, – deı­di Salaýat Syılybaıuly. Depar­ta­ment bas­shysynyń bul aıtyp otyrǵany jer­gilikti memle­ket­tik organdar, ob­lys ortaly­ǵy­nan alys aýdan­dar men qala­larǵa tikeleı qa­tys­­­ty bolatyn. Osy máseleniń sh­e­­shi­min tabý úshin tyǵyryqtan shy­­­ǵar jol ta­byl­ǵandaı boldy. Mem­­­le­ket­tik qyzmet jáne sybaılas jem­­­qor­lyqqa qarsy is-qımyl de­­par­­tamenti basshysynyń bas­ta­ma­­syn oblys ákimi Arhımed Mu­­h­ambetov pen agenttik qoldap, Ar­­qa­­lyq qalasynan taǵy bir testi­leý ortalyǵyn ashý qolǵa alyn­dy. Qazir testileý zalyn jóndeý, jab­dyq­taý jumystary júrip jatyr.

– Ortalyq úsh óńirdi – Aman­geldi, Jangeldın aýdany men Ar­qa­lyq qalasy tóńiregin, Aq­mola oblysynyń Esil, Der­ja­vın, Jaqsy aýdandaryn jáne Qara­ǵandy oblysynyń Ulytaý aýdanyn qamtıtyn bolady. Bul úsh ob­lystyń atalǵan aýdan­dary tes­tileý ortalyǵy orna­las­qan Qostanaı, Qaraǵandy, Kók­she­taý qalalaryna tym shalǵaı­da jatyr. Al test tapsyratyn mem­le­ket­tik qyzmetshiler­ge Ar­qa­lyq qa­la­syna qatynaý asa qıyn­dyq ákel­meıdi, – dedi Salaýat Múksimov.

Komıssııa otyrysynda kadr sapasy týraly da aıtyldy. Oblysta jas memlekettik qyz­­met­shiler mektebi jumysyn bas­­­taǵan edi. Onda joǵary oqý oryn­­­dary­nyń stýdentterin mem­leket­tik qyzmet isine daıar­laý jáne tes­ti­leýden ótkizý uıym­das­ty­ry­­latyn. Sonda jastar bilim ordasynan mamandyq dıplomymen qatar memlekettik qyz­met sertıfıkatyn alyp shy­­ǵat­yn. Alaıda, ýaqyt kór­­set­ken­deı, jastardyń bul iske qy­zy­ǵý­shylyǵy, yntasy tómen, sonymen qatar joǵary oqý oryndary tarapynan da memlekettik qyz­met­shiler daıyndaýǵa bel­sendilik bilinbeıdi. Ynta joq jerde sapa da tómen. Testileýde 10 stý­dent­tiń 2-3 ǵana qajetti bal­dyń tó­mengi shegin zorǵa jınaıdy.

 – Prezıdenttiń mańyzdy tapsyrmasyna oraı, memlekettik qyz­metti pysyqtaý úshin bul jumysqa jastar saıasaty jó­nin­degi jáne bilim berý bas­qar­­malary sekildi qurylym­dar­­dy da tartqan durys dep oılaımyn. Memlekettik iske ádil, elge, jerge, Otanǵa adal qyz­met etetin bilimdi kadrlardy búgingi jastardan daıyndama­saq qaıdan alamyz? Sondyq­tan bul jumys tıisti salalardan bir­lesip, judyryqtaı jumylýdy talap eteri haq, – deıdi Salaýat Syı­lybaıuly.

Byltyrdan bastap oblys ortalyǵynan alys Qamysty, Denısov, Naýyrzym jáne Torǵaı óńirindegi aýdandarda bos orynǵa konkýrsty onlaın júıesi ar­qy­ly ótkizýdi tájirıbege engizdi. Bul birneshe máseleni sheshýge múmkindik berdi. Sıfrlandyrý jetistikterin paıdalaný eń aldymen sybaılas jemqorlyqtyń aldyn kesetin basty quralǵa aınaldy. Mysaly, 400-500 shaqyrym qashyqta jatqan aýdandarda ótetin bos oryn konkýrstaryn baqylaýǵa oblystyq departamentten maman jiberý ýaqyt pen qarjy shyǵynyna jol beretin, kóbine múmkin de bolmaıtyn. Azamattardy memlekettik qyz­metke alý úshin departament bas­shylyǵy barlyq aýdandar men qalalar ákimderimen keńesip, konkýrstar tártibin ózgertýdi usyndy. Mysaly, qazir mamandar issaparǵa shyqpaı-aq, kez kelgen aýdandar men qalalarda ótken konkýrsty skaıp arqyly qarap otyrady. Sondyqtan bos oryn konkýrsyna jergilikti jerde eshkimniń de yqpaly júrmeıdi, ashyqtyq ta osylaı birtin­dep qalyptasady. Ekinshiden, bul ózge aýdandaǵy memlekettik qyz­metshiniń qyzmet mansabyn ósirýine de zor múmkindik jasaıdy. Mysaly, buryn memle­ket­tik qyzmetshi basqa aýdandaǵy, qaladaǵy laýazymdyq bos oryn úshin ótetin konkýrsqa qatysýǵa tartynshaqtaı beretin. О́ıt­keni ol úshin jumystan suraný, shy­ǵyn­danyp jol júrý, ótpeı qal­sa bos áýreshiliginen tartyný sekil­di kedergiler bolatyn. Bıyl aq­pan aıynda Lısakov qalalyq ákim­diginde bas maman bolyp is­teı­tin A.Elemesov Qamysty aýda­ny ákimi apparatyndaǵy bólim bas­tyǵy qyzmetine osylaı onlaın kon­kýrsqa qatysý arqyly qol jetkizdi. Oblystaǵy «qostanaılyq noý-haý» atalyp otyrǵan bul jańa tájirıbe bilikti kadrlardy tańdaý múmkin­digin keńeıte tústi.

Zaman ózgerse de, «bárin de kadrlar sheshedi» degen qaǵı­da­nyń máni qaz-qalpynda qala­tyn syńaıly. Kadr sapasy mem­lekettik zańnamalardy jat­tap alýynda ǵana emes. Oǵan bilik­tiligi men parasaty, adaldyǵy qosyl­masa, memlekettik qyz­met­­shi­niń shynaıy tulǵasy qalyp­­tas­paıdy. Qazir oblysta tómen­gi laýazymda júrip óziniń bilik­ti­ligin kórsetip, joǵary laýa­zymǵa joǵarylaýǵa bolady. Bul joǵary laýazymǵa senim ar­qy­ly kóteretin merıtokratııa prın­sı­pin qorǵaýdyń jańa joly bo­lyp tabylady. Oblysta mem­le­ket­tik qyzmetshilerdiń 70 paıy­zy joǵary laýazymǵa ishki kon­kýrs­tardan, suhbattan ótkizý ar­­qyly taǵaıyndaldy. Ishki rezerv­ter osylaı paıdalanylady. Mysaly Taran, Altynsarın, Áýlıekól, Sarykól, Uzynkól aýdan­darynda osyndaı táji­rı­be nátıjesin berdi. Osy óńir­ler­degi memlekettik qyzmetshiler olarmen suhbat ótkizip, iriktelgenge deıin de bos turǵan laýazymdyq qyzmet jumysyn ýaqytsha qosa at­qaryp otyrǵan bolatyn. Tó­mengi laýazymda júrip iske ysylǵan, tájirıbesi mol, parasat-paıymy ortaǵa belgili kadrlardy kóterý tıimdiligin beredi.

Bıyl Departament bas­ta­masymen ortalyqtan­dyryl­ǵan kadr qyzmeti júzege asa bastady. My­saly, buryn ár basqarma kadr­laryn taǵaıyndaýdy óz­deri she­shetin. Endi barlyq bas­qar­­ma­lardaǵy kadr másele­sin ob­lys ákimdigindegi ortalyq­tan­­dy­ryl­ǵan bir kadr qyzmeti she­shedi. Oblystaǵy 23 basqar­manyń 14-i osyǵan biriktirildi, qalǵany jyldyń ekinshi jarty­synan qosylatyn bolady. Or­talyqtandyrylǵan kadr qyz­metiniń engizilýi ákimshilik qyzmet­terge ketetin bıýdjet shyǵynyn qysqartty jáne basshylardy laýazymdyq qyzmetke alý isine aralasýdan qaqpaılaıdy. Munyń ózi de sybaılas jemqorlyqtyń jolyna tosqaýyl bolary sózsiz. Sońǵy kezdegi eki jylǵa jýyq júrgizilgen osyndaı ıgilikti is­terdiń arqasynda Qostanaı ob­lysynyń ákimdigi birinshi ret «tıimdiliktiń joǵary deńgeıinen» baǵalanyp, elimiz boıynsha eń úzdik úshtikke kirdi.

Oblys ortalyǵyndaǵy Qazaq­standa birinshi ret kórinis tapqan Memlekettik qyzmet gúlzary osy saladaǵy ınnovasııalyq tásildiń biri der edik. Kóriktendirilgen gúl­zarda ilingen stendtegi memle­kettik qyzmettiń tarıhy men baǵdarlamalyq qujattar qala turǵyndary men qonaqtarynyń nazaryn ózine aýdarmaı qoımaı­dy. Gúlzarda memlekettik qyz­met­­­sh­ilerdiń saltanatty ant bere­tin orny da jasalǵan. Aǵash pen gúl kómkergen bul jerde mem­lekettik qyzmetshilerdiń 2050-shi jyldar urpaǵyna arnalǵan joldaýy salynǵan kapsýla kómilgen. Heıtek stılinde júzege asqan osy istiń barlyǵy memleket­tik qyzmettiń bedelin kóterýge ba­­ǵyttaldy. Bilimi de, biligi de jeter­­lik, adaldyqpen sýsyndap, ádil­dikti tý etken memlekettik qyz­metshiniń sybaılastyqpen, jemqorlyqpen joly túıispeı­di, son­dyqtan ol memleketti damytyp, irgesin nyqtaı bermek.

Qostanaı oblysy