Alakól jaǵalaýlaryna ortalyq káriz júıesi kerek

Ilkide Alakólge adam kelse deý­shi edik, endi kóldiń Shyǵys Qa­zaq­stan oblysy men Almaty oblysyn­da ornalasqan qos qaptaldaǵy jaǵa­laýyn­da jazdygúni ıne shanshar oryn joq. Bul – óńir ekonomıkasy úshin, otandyq týrızm úshin jaqsy, árıne. Biraq tabıǵat ana tiksinip turǵandaı. О́ıtkeni tabıǵatty paıdalanýshylardyń tártibi kelispeı tur. Qazir jaǵalaýdaǵy jurt janyna jaıly tynysty izdese, demalýshy qaltasyn saýǵan kásipker isiniń ilgerileı berýin ǵana oılaıdy. Al qyzmet kórsetý, qorshaǵan ortany qorǵaý qaperge kirip shyqpaıdy. Sonyń saldary – jaǵalaýda beı-bereket orna­lasqan qonaq úılerden shyqqan tonnalaǵan qoqys demalys aımaǵynan uzamaı-aq ár jerge tógiledi. Qatań qadaǵalaýdaǵy qoqys polıgondary joq. Qaldyq sýlardy sorýshy-tasýshy tehnıkalar da jetkilikti emes. Kóktemgi qar sýymen quldılap munyń bári kólge quıylady. Sarqyndy sý septıkterge jınalady. Ortalyq káriz qubyry tar­tylmaǵan. Al oblys ákimdikteri kólge jyl saıyn júzdegen myń, tipti mıl­lıon­­ǵa jýyq týrıst kelgenine esep berý­men shekteledi. Al olardyń esebine saı áleýetti ınfraqurylym eń aldymen tazalyq-sanıtarlyq sharalaryna arnalýy tıis qoı. Bul jerdiń topyraq qyrtysynyń ereksheligi – jerasty sýlarynyń jerdiń ústińgi qabatyna tym jaqyn ornalasýy ári kól sýymen baılanysýy. Iаǵnı kólge úlken qater tónip turǵanyn baıqaý qıyn emes.

Taıaýda Almaty oblysynyń Eko­lo­­­­­gııa departamenti sarqyndy sý­lar­­­dy aǵyzý faktisi boıynsha «ALMATRADEGROUP» JShS-na qa­tys­ty jospardan tys tekserý júrgizdi. Sý kól jaǵasynda ornalasqan eki bas­seınge (balalar men eresekterge arnal­ǵan) zańsyz ornatylǵan qubyrlar arqy­ly aǵyzylyp kelipti. Departament ókil­deri kásiporynnyń qujattaryn qarap, sýdyń synamalaryn aldy. Mem­le­kettik ekologııalyq saraptamanyń qory­tyndysy nátıjesinde qorshaǵan orta­ǵa sarqyndy sýdyń ruqsatsyz aǵy­zylǵany anyqtaldy. Ekologııalyq zań­na­ma buzýshylyqtary úshin ákimshilik aıyppul salyndy, sarqyndy sýlardy aǵyzǵan qubyrlardy joıý týraly uı­ǵa­rym berildi. Sondaı-aq qorshaǵan ortaǵa keltirilgen zalal somasy anyq­ta­lýda jáne atalǵan mekemeniń qyzmetin toqtatý týraly sotqa talap aryz be­ril­mek.

Tıisti organdardyń málimetinshe, qazir sý resýrstarynyń sapasy turaqty, qorshaǵan ortaǵa qaýip baıqalmaıdy. Dese de, alańdaýǵa negiz bar. О́tkende ǵana taǵy bir demalys úıinen Alakólge turba arqyly sý aǵyzylǵan bolatyn. Qazir atalǵan jerden alynǵan synamaǵa zerthanalyq zertteý júrgizilip jatyr. Ekologııa, geologııa jəne tabıǵı resýrstar mınıstrligi, Almaty oblysy əkimdigi jəne quqyq qorǵaý organdary mamandarynan turatyn arnaıy komıssııa músheleriniń aralasýymen kól jaǵasynda ornalasqan «Kóktem grand rezort» JShS qonaq úıi qazir kólge sý aǵyzýdy toqtatty. Tekserý sońynda kólge sý aǵyzǵan kásipkerlerge qatysty shara qabyldanbaq.

Osy ispetti keshendi tekserý ju­mys­tary qyzmet kórsetý orta­lyq­taryna qajet. Al osy aralyqta Alakól jaǵalaýyna orta­lyq­tan­dy­ryl­ǵan káriz júıe­si men sý jelisi ınfraqurylymynyń jobasyn oılastyrýdy tezdetken lázim.