Qujat týraly Joǵarǵy Sot azamattyq ister jónindegi sot alqasynyń tóraǵasy Meırambek Taımerdenov baıandady. Azamattardyń sot júıesine degen senim deńgeıin arttyrý qazirgi zamannyń bolmysyn eskere otyryp, prosestik zańnamany udaıy jetildirý men damytý qajettigin talap etedi.
Osy oraıda, zań jobasyna túzetýlerdi daıyndaý kezindegi negizgi úsh baǵyt nazarǵa alynǵan:
1) sýdıanyń jáne sot isin júrgizýge basqa da qatysýshylardyń prosestik róline jańa tásilderdi endirý;
2) prosestik áreketterdi ońtaılandyrý;
3) sot isin júrgizýdi odan ári sıfrlandyrý boıynsha túzetýlerdiń negizgi úsh blogyn usynady.
Búgingi tańda sýdıa taraptardyń ustanymdaryna, usynylǵan dáleldemelerge táýeldi. Beıtaraptylyqty jamyla otyryp, is boıynsha shyndyqty anyqtaýdan qashady. Bul jerde shyndyq zardap shegedi. Osylardyń saldarynan sot júıesine, sot tóreligine, memleketke degen senim joǵalady.
Isti tolyq jáne ýaqtyly qaraý úshin sýdıaǵa taraptar dálelderiniń negizdiligin jáne olar usynǵan dáleldemelerdiń durystyǵyn tekserý boıynsha sharalar qabyldaý, taraptarmen (tarappen) istiń mán-jaıyn talqylaý, taraptardyń quqyqtyq ustanymdary men dálelderin naqtylaý, dáleldemelerdi ýaqtyly jáne tolyq jınaýǵa, olardy zertteýge yqpal etý, sottyq tapsyrmalar berý, zań kómegine aqy tóleýden jáne ókildik etýmen baılanysty shyǵystardy óteýden bosatý, isterdiń jekelegen sanattary boıynsha resmı ókil advokatty taǵaıyndaý quqyǵy beriledi.
Sottar jumysynyń jańa formaty sonymen qatar ońaılatylǵan is júrgizýdi qoldaný salasyn keńeıtý (baǵalyq shekterdi jeke tulǵalar úshin 200-den 1000 AEK-ge deıin, zańdy tulǵalar úshin 700-den 2000 AEK-ge deıin ulǵaıtý), jekelegen prosestik aktiler men áreketterdi qysqartý; daýlardy sheshýdiń balamaly tásilderiniń: tatýlastyrý rásimderiniń, májbúrlep oryndatý týraly aryzdy qaraý tártibin ońtaılandyrý arqyly tórelik sheshimniń rólin kúsheıtý; keńesý qupııasy ınstıtýtyn jetildirý; sýdıaǵa jekelegen máselelerdi jeke-dara qaraý quqyǵyn berý jáne basqa da sharalar arqyly sot isin júrgizýdi ońtaılandyrýǵa baılanysty.
Sot isin júrgizýdi odan ári sıfrlandyrý sot tóreliginiń jedeldigin jáne transparenttiligin qamtamasyz etýge múmkindik beredi, prosestik sheshimder qabyldaýdy, sot aktileri men qujattardy resimdeýdi jeńildetedi. Bul úshin zań deńgeıinde elektrondyq sot isin júrgizýdiń jekelegen erekshelikterin reglamentteý talap etiledi.
Zań jobasy basqa da birqatar údemeli jańalyqtardy qamtıdy:
- elektrondy hattama;
- proseske qashyqtyqtan qatysý (2019 jyldyń basynan mobıldi BKB-ny qoldana otyryp 6 myńnan astam sot otyrysy ótkizildi);
- proseske qatysýshylardyń elektrondy gadjetterdi jáne basqa da tehnıkalyq quraldardy qoldanýy jáne t.b.
Tanystyrylym barysynda germanııalyq sarapshy Genrıh Shnıtger, sonymen qatar KazGIýÝ Ýnıversıtetiniń dosenti Shyńǵys Jekebaev sóz sóıledi. Tanystyrylymǵa Májilis depýtattary, Joǵarǵy Sot, Bas prokýratýranyń jáne Ádilet mınıstrliginiń, parlamenttik emes partııalardyń, «Nur Otan» partııasy Quqyqtyq keńesiniń, ÚEU jáne bilim berý uıymdarynyń ókilderi qatysty.
Zań jobasy boıynsha talqylaý odan ári Zańnama jáne sot-quqyqtyq reforma komıtetiniń Hatshysy Svetlana Bychkova basqaratyn jumys tobynda jalǵasady.
