Onyń 213,4 mlrd teńgesi jumys berýshilerdiń aýdarymdary bolsa, qalǵan 8,9 mlrd teńgesi – jeke kásipkerler men azamattyq-quqyqtyq kelisimshart negizinde eńbek etetin tulǵalarǵa tıesili. Bul kórsetkish jınaqtalǵan somanyń besten bir bóligin quraıdy. Qor málimetterine súıensek, 2017 jyldyń shildesinen 2019 jyldyń 25 qazanyna deıingi aralyqta Almaty qalasynan Qorǵa 45,9 mlrd teńge jarna aýdarylǵan. Onyń 43,4 mlrd teńgesin jumys berýshilerdiń aýdarymdary quraıdy.
Tileýhan Ábildaev atap ótkendeı, 2020 jyly ońtústik astanalyqtarǵa arnalǵan medısınalyq kómekke bólinetin qarjy bir jarym ese nemese 45,5 mlrd teńgege artady. Bıyl qala boıynsha tegin medısınalyq kómekke bıýdjetten 116,8 mlrd teńge bólingen. Al 2020 jylǵa qaraı 160,4 mlrd teńge jumsaý josparlanyp otyr. Saqtandyrý júıesin engizýge daıyndyq baǵytynda normatıvtik-quqyqtyq baza jasalyp, úsh deńgeıli medısınalyq kómek júıesi bekitildi, sondaı-aq qajetti aqparattyq júıeler iske qosylǵan. Sonymen qatar daıyndyq barysynda ózin ózi jumyspen qamtyǵan turǵyndardy saqtandyrý júıesine tartý jumystary da júrgizilýde. Qazirdiń ózinde Qor kelisimsharttar men qosymsha kelisimderdi jedel atqarý qyzmetterin iske qosqan. Bıylǵy tamyz aıynan bastap jekelegen qujattar ESQ arqyly jasalýda. Ondaǵy maqsat – medısınalyq qyzmetterdi satyp alý jumystarynyń tıimdiligi men ashyqtyǵyn qamtamasyz etý jáne de jemqorlyqtyń aldyn alý. Sonymen qatar búginde saqtandyrý tólemderi turaqty aýdarylmaǵandyqtan, halyqtyń 7 paıyzǵa jýyǵy saqtandyrylmaǵan bolyp sanalady. Derekter elimizde ózin ózi jumyspen qamtyǵan 1,1 mln adamnyń bar ekenin kórsetedi. Naqty aıtqanda, resmı jumys istemeıtin, jeke kásipker retinde tirkelmegen, azamattyq-quqyqtyq kelisimshart negizinde qyzmet kórsetpeıtin tulǵalar. Desek te, olar óz betinshe jarna aýdarý quqyǵyna ıe. Jarna mólsheri eń tómengi jalaqynyń 5 paıyzyn quraıdy. Sondaı-aq biryńǵaı jıyntyq tólem arqyly tóleýge bolady.
Biryńǵaı jıyntyq tólem (BJT) elimizde 2019 jyldyń 1 qańtarynan bastap engizildi. Jıyntyq tólemniń ishinde ózge de áleýmettik tólemderge qosa saqtandyrý jarnasy da bar. Bul jalpy somanyń 40 paıyzyn quraıdy. BJT – respýblıkalyq mańyzy bar qalalar úshin bir aılyq eseptik kórsetkish (AEK) nemese 2525 teńge, aýyldyq jerler úshin – 0,5 AEK nemese 1263 teńge kóleminde belgilengen. Tólemniń bul túrin frılanserler, santehnıkter, qurylysshylar, taksı júrgizýshileri, t.b. tóleı alady. Almaty qalasy Áleýmettik ál-aýqat basqarmasy jetekshisiniń orynbasary Danııar Álkebaıuly atap ótkendeı, qalada mártebesi anyqtalmaǵan 55 myńnan astam azamat turady. Onyń 12 myńy – jaldamaly jumyskerler bolsa, 15,6 myńy – ózin ózi jumyspen qamtyǵandar, al 8,8 myńy – resmı tirkelmegen jumyssyzdar. Búginge deıin biryńǵaı jıyntyq tólem tólegender sany 5,9 myńdy quraıdy. Biryńǵaı jıyntyq tólemdi egov.kz portaly arqyly onlaın rejimde, sondaı-aq kez kelgen ekinshi deńgeıli bankter men «Qazposhta» bólimsheleri arqyly tóleýge bolady. Jyl basynda engizilgen jıyntyq tólem atalǵan sanattaǵy azamattardyń bárine MÁMS júıesine qatysyp, tolyqqandy kómek alýǵa múmkindik beredi. Mindetti áleýmettik medısınalyq saqtandyrý 2020 jyldyń 1 qańtarynan bastap tolyqqandy iske qosylady.
ALMATY
