Teatr dırektory Saltanat Ábilǵazıevanyń aıtýynsha, belgili dramatýrgtiń shyǵarmasy qazaq tilinde tuńǵysh ret qoıylyp otyr. Pesany qazaq tiline aýdarǵan Qujyrǵalı Tóleýishov – buǵan deıin de kóptegen shyǵarmany tárjimelegen tájirıbeli maman. Qoıylymdy sahnalaýǵa Almaty qalasynan Ǵabıt Músirepov atyndaǵy akademııalyq balalar jáne jasóspirimder teatrynyń rejısseri, tanymal akter Danııar Bazarqulov tartylsa, sýretshi Tamara Ohıkıan Grýzııa elinen arnaıy kelgen.
- Biz osy shyǵarmada teatr ónerinde burynnan qalyptasqan steorotıpterdi buzýǵa tyrystyq. Bizdiń maqsatymyz – festıvalge qatysatyn, óner mamandarynyń nazaryn aýdaratyn qoıylym qoıý, – degen edi premera aldynda Saltanat Maqsotqyzy.
Aıta keteıik, «Men» - Oral teatrynyń tizginin ustaǵanyna kóp ýaqyt ótpegen Saltanat Ábilǵazıevanyń tusynda sahnalanyp otyrǵan ekinshi qoıylym. Budan buryn jas aqyn Márlen Ǵılymhannyń qalamynan shyqqan tuńǵysh dramatýrgııalyq shyǵarma - «Jýsan» psıhologııalyq dramasy da jańashyldyqqa baǵyt burǵan edi. Jańa basshynyń teatr jumysyn uıymdastyrýdaǵy jańalyǵy, jarnama, menedjment tásilderin jolǵa qoıǵany baıqalady.
- Qoıylymda qoǵamdaǵy, álemdegi jáne otbasy ishindegi máseleler qamtylady. Shaǵyn shańyraqtyń ishindegi tragedııa spektakldiń fınalynda álemdik dárejege kóteriledi. Biz bul shyǵarmamen jańalyq ashqymyz keldi, - dep moıyndaıdy rejısser Danııar Bazarqulov. Danııar Jolamanuly eńbek jolyn dál osy Oral teatrynan bastap, keıin Orta Azııa elderi teatrlar festıvalinde «Eń úzdik er adam beınesi» syılyǵyn, Áshirbek Syǵaıdyń 70 jyldyǵyna arnalǵan Qazaqstan teatrlarynyń XXV respýblıkalyq festıvalinde «Eń úzdik rejısserlik sheshim» syılyǵyn jeńip alyp, tanymal teatr mamanyna aınalyp kele jatqan jas sheber ekeni ras. О́zine etene tanys teatr ujymymen til tabysyp, dittegen oıy men ıdeıasyn akterlar arqyly kórermenge barynsha jetkizýge tyrysqany kórinip tur.
Grýzııadan kelgen qoıýshy sýretshi Tamara Ohıkıan budan buryn da halyqaralyq óner saıystarynda kózge túsip júrgen tanymal sheber eken. Aıta keteıik, «Men» qoıylymynda eń kózge túsken, kórermendi birden ózine tartqan – dál osy sahnalyq kórinis der edik. Qoıylymnyń ón boıynda dekorasııa ózgermeı tursa da, tipti ádettegi ashylyp-jabylatyn dástúrli shymyldyq bolmasa da kórinis jalyqtyrǵan joq.
- Adam bolǵan soń árkimniń ózindik oıy, ózindik pikiri, ózindik keńistigi bolady. Meıli ol aılapat, záýlim saraı ma, qurqyltaıdyń uıasyndaı qujyra ma, lapas pa, burysh pa, tipti keýdeńniń ishindegi, júregińniń túkpirindegi tıtteı qýys pa, áıteýir ózińe qymbat eń-eń degen jan sezimiń, bolmysyń, tıtteı ǵana erkindigiń turatyn pana, uıa bolady. Sol jerde ǵana adam alańsyz tynys alady. Sol kishkentaı ǵana alańshańa eshkimniń qol suqqanyn qalamaısyń. Al bul qoıylymda sol ózegińe, ózindik «MEN»-ińe qol suqpaq túgili basa kóktep kirip, óz úıiń, óleń tósegińe sheıin bılep-tóstep ketken tragedııalyq taǵdyrdy kórdim, - deıdi aqyn, Qazaqstan Jazýshylar odaǵynyń múshesi Darıǵa Mushtanova.
- Qoıylym adamı qundylyqtardyń bastan aıaq aýdarylyp ketkeni týraly dep uqtym. Qundylyqtar joǵalǵan jerde adamnyń ózindik «meni» de, mán de joǵalady. Adamnyń ózi joǵalady. Úı ıesiniń alasurýynyń sebebi de osy. Adam retinde onyń aqylyna qonbaıtyn, múldem olaı bolýy tıis emes oqıǵalar oryn aldy. Bul bas keıipkerdiń sharasyzdyǵy, áleýmettik problema ǵana emes, odan da tereń, ekzıstensııa, metatanym jaqqa qaraı áketetin dúnıe, - deıdi taǵy bir kórermen, pedagogıka ǵylymdarynyń doktory Svetlana Baqysheva. Svetlana Meńdiǵalıqyzy jańa qoıylymnan rejıssýra men ssenografııanyń birtutas garmonııasyn kórgenin aıtyp, teatr ujymyna sáttilik tiledi.
Qoıylymnyń basty rólin somdaǵan Qazaqstannyń eńbek sińirgen qaıratkeri Erbol Esendosov, mádenıet salasynyń úzdikteri Temirjan Mataev pen Elmıra Maqasheva, bas keıipkerdiń áıeli Toǵjan Ǵabdolova, tórt dıplomat, keden qyzmetkerleri – bári-bári kúndelikti aınalamyzda bolyp jatqan oqıǵalardy basqa kózben qaraýǵa májbúr etti.
Jańa qoıylymnyń eki kúndik premerasy anshlagpen ótti. Qoıylymnyń aýdarmashysyn, rejısseri men sýretshisin arnaıy qabyldaǵan Batys Qazaqstan oblysynyń ákimi Ǵalı Esqalıev provınsııalyq teatrdyń elimizdiń tanymal óner ujymdarymen, sheteldik teatrlarmen áriptestik baılanysyna qoldaý bildirdi.
Sýretti túsirgen Vıktor PREDYBAILO
