Zıra Naýryzbaeva: Kúdik pen úmit arpalysqan kúıdemin

«Rýhtan» júlde almaǵan áńgime

– Zıra Jetibaıqyzy, kezinde «Qazaqtyń máńgilik aspany» at­ty kitabyńyz jarq etip shy­ǵyp, oqyrman qaýym erekshe yqy­laspen qabyldaǵan edi. Keıingi ýaqytta sizdi balalar ále­­minen de jıi baıqap júrmiz. Bú­gingi shyǵarmashylyǵyńyz qalaı órbip jatyr?

– «Qazaqtyń máńgilik aspany» (kitap orys tilinde jazylǵan, ataýy – «Vechnoe nebo kazahov» – red.) kitabyn qaıta basyp shyǵarǵaly ja­tyrmyz, bet­telgen nusqasyn tek­serip bol­dyq. Ekinshisi, ákem­niń aǵasy týraly maqala deıin be, esse deıin be, sondaı bir dúnıeni jazyp bitirdim. Shaǵyn ǵana. Týys ápkemniń qolqa salýy­men qolǵa aldym. Ákemizdiń aǵasy kóp qıyndyq keshken adam. Ashar­shylyq bar, jetimdiktiń taqsi­retin kóp tartqan. Ekinshi dúnıe­júzilik soǵysta qorshaýda qalyp, nemisterdiń tutqyny bol­­ǵan. Stalınniń zamanynda tut­qynǵa túsý qylmys qoı, shah­­taǵa jumysqa aıdaldy. Shah­tadan jumystan bosap, keri qaıtýǵa ruqsat alǵanymen elge ne betimmen baram dese kerek. Sodan az-maz málimet arhıvten shyqty ári ákemizdiń balyqshy atalarymyz jónindegi estelik áńgimeleri bar, sondaı dúnıelerdiń basyn qurastyryp jazǵandaı boldym. Odan bólek, «Batý men onyń dostary» atty bala­larǵa arnalǵan kitaptyń úshin­shi bólimin jazýshy Lılıa Kalaýs­pen birigip oılastyra bas­tap edik, otbasylyq jaǵdaıyna baılanysty jumys toqtap tur. Shynyna keler bolsaq, «Taltús» romanyn aýdarý ke­zinde qatty qınaldym. Maman retinde, aýdarmashy retinde jáne Talasbektiń jary retinde. Kemi eki jyl aýdarylatyn jumysty aınaldyrǵan eki aıda jasap shyq­tym. Ol jerde Talasbektiń bala kezindegi ólim týraly, qınalysy men jal­ǵyzdyǵy týraly oılary bar.

– Degenmen byltyrǵy jyl sizderdiń otbasylyq odaq úshin erekshe boldy. Joldasyńyz Ta­lasbek Ásemqulovtyń «Tal­tús» romany AQSh baspa­sy­nan jaryq kórdi. Oǵan qosa «Toqal» atty áńgimeńiz Azııa­nyń úzdik qysqa áńgimeler jı­­naǵyna endi. Jalpy, Batys bas­pa­larymen qalaı baılanys or­nattyńyz?

– Brıýsselde Záýre Bataeva degen jazýshy, aýdarmashy turady. AQSh-tyń mańdaıaldy oqý oryndarynyń biri Indıana ýnıver­sıtetinde oqyp, sonda qazaq tilinen sabaq berdi. Aǵyl­shyn tildi jurtqa arnap qazaq tiliniń oqýlyǵyn shyǵarǵan. Qazaq ádebıetiniń janashyry. Dıdar Amantaı, Aıgúl Kemelbaevanyń keıbir dúnıelerin jeke qarjy­syna aýdartyp, jınaqtarǵa qos­t­y. Facebook áleýmettik jelisi arqyly tanysyp, áńgimelese kele ekeýmiz qurdas bolyp shyq­tyq. «Kezinde Talasbek aǵaǵa aman­dasýǵa baryp, úıińizden shaı ishkenmin», deıdi. Esimde joq. Shellı Faırýazer-Vega degen amerıkalyq aýdarmashy osy Záýreniń jaqyn tanysy eken. Shellıge ózi qalamaqy tó­lep, keı áńgimelerimdi aýdartyp, Amerıkadaǵy elektrondy jýrnaldarǵa jarııalaǵan edi. Shellımen ómirde kezdespesek te, jaqsy túsinisip kettik. «Taltús» romanyn aǵylshyn tilinde sóı­letip, «Three String Books» baspa úıinen shyǵýyna tikeleı sebepker boldy. Al Azııanyń úzdik qysqa áńgimeleri jınaǵyna Ortalyq Azııadan meniń áńgimem, sosyn Hamıd Ismaıl (О́zbekstan) degen jazýshynyń eńbegi kiripti. Hamıd – 20 jyldan beri Londonda turatyn, Batysta kóptegen romany basylyp shyqqan belgili jazýshy. Qalǵany Fılıppın, Lıvan, Bangladesh, Palestına, Sırııa, Úndistan syndy ózge el­diń jazýshylary. Bylaı qara­sań, eki jyl bu­ryn sol áńgime Qazaqstanda «Rýh» báıgesine qatysty eshqandaı júlde alǵan joq.

– Shyǵarmashylyq jup bo­lyp jumys isteýdiń qazaq áde­­bıe­ti ǵana emes, álem áde­bıe­­tin­de de mysaldary kóp. Shy­ǵar­ma­shylyq jup bolýdyń artyq­shy­­lyqtary men qıyn­dyqtary qan­­daı?

– Talasbek maǵan sóz salarda «О́z ómirińizdiń jaýapkershiligin maǵan senip bere alasyz ba?» dedi. Sózdi osylaı aıtty. Qan­sha aýyryp syrqasa da, kózi kór­­mese de osy sózinde turdy. Ekin­shi­den, Talasbekpen bas qospaǵanymyzda joǵary oqý oryndarynyń birinde qatardaǵy oqytýshy bolyp júre berer me edim. Maqalańdy aqsha tó­lep áldebir ǵylymı jınaqqa en­gizesiń de, soǵan rıza bolyp qana otyrasyń.

– Al Talasbek aǵamen qalaı tanysqan edińizder?

– Bizdiń tanystyǵymyzdyń ózi qyzyq bolyp edi. Bir tany­symyzdyń úıinde bas qosyp, sonda aǵańdy alǵash kórdim. Sol keshte Talasbektiń aıtqan áńgimeleri meniń ishki suraqtaryma jaýap syndy boldy. О́ıtkeni me­niń 2-3 jyl buryn qorǵaǵan dıs­sertasııamnyń taqyryby mı­fologııaǵa qatysty, sonyń ishin­de Qorqyt jaıynda edi. Osy­nyń barlyǵyna men suramastan Talas­bek jaýap berip jatty, meniń aýzym ashylyp qalǵan. Sóıtip bas qostyq. Sol ýaqyttaǵy mańdaıaldy ozyq gazet «Zaman – Qazaqstan» basylymynda ju­mys isteıtin, aıqarma betti toltyrýy kerek. Talasbek kelmeı turǵanda ol betke jemis-jıdek tosabynyń quramy basylyp júr­di. Sodan shaı ústinde bir ıdeıa aıtyp qal­sam, «O, mynaý kúshti! Káne, otyr da maqala jaz», deıdi. Sóı­tip júrip ǵylymı jınaqqa enbeı qalǵan zertteýlerimdi rettep, gazetke jaza bastadym. Birtindep maǵan qalamaqy tóle­nip, jazýǵa qulshynysymdy oıata bastady.

Aıaǵym aýyr bolyp júrgende QazUÝ-da mıssıonerlik jeleý­men tamyryn tereńdete bastaǵan «Krıshna qoǵamyna» qarsy úl­ken maqala jazyp, jumystan shyǵyp qalǵan edim. «Týǵan ýnı­versıtetin satqan satqyn» dep maǵan qarsy maqala jaz­dyrtty. Ýnıversıtetke qaı­taıyn desem, meni eshkim almaıdy. Sodan Talas aıtty: «Basyńdy qatyrma, endi seni kúzge deıin eshkim almaıdy. Ol kezde ishiń de bilinip qalady. Úıde otyryp, jazatynyńdy jaz. Jazyp óz atyńnan shyǵar!». Sonymen úıde otyryp, bir jaǵynan shaı quıamyn, bir jaǵynan jazý jazamyn. Sonda keı adamdardyń qaljyńy ma, joq álde keketkisi kele me, «oı, Zı­ra senen talantty!» degen sóz ázil-shyny aralas aıtyla bastady. Ondaıda Talasbek shyn rıza bolatyn. «Iá, Zıra – genıı», dep meniń basymnan sıpaıdy. Menen bir múshel úl­ken ǵoı. Osylaısha birte-birte jazýshy da, ssenarıst te bolyp shyqtym.

Kóp shara kózboıaýshylyqpen jasalady

– Al bizdegi zııatkerlik eńbek qanshalyqty baǵalanady? Jú­ıe­ni ózgertýge bola ma?

– Eń áýeli mádenıet saıasa­ty ó­zgerýi tıis dep oılaımyn. Men ony talaı aıtyp, talaı jaz­dym. Bir kezderi tipti Par­­lament Májilisinde osy taqy­ryp boıynsha baıandama da jasadym. Bizde ıntellektýaldy eńbektiń nasıhaty kemshin. Qa­zirgi estradanyń jarnamasyna jibergen aqshanyń 10 paıyzyn jazýshy men ǵalymdardy nasıhattaýǵa jumsasaq tamasha emes pe?!

Kezinde toqsanynshy jyldar­dyń basynda Jánibek Súleev degen jýrnalıst «Otkorm ploshadka» degen úlken maqala jaz­dy. Sonda keı ultshyldar sat­qyn dep onyń jer-jebirine jetti. Jánibektiń óz atasy Bilál Sú­leev Alashordanyń bilim mı­nıstri boldy, repressııaǵa ushy­raǵan adam. Ákesi Azat keremet tiltanýshy bolǵan azamat. Son­daı áýletten shyqqan Jánibek qoı. О́te bilimdi. «Úkimet qazaq ti­lin damytýǵa, nasıhattaýǵa kóp aqsha bóledi. Biraq onyń bá­ri zaıa ketedi», dep áý bastan ke­sip aıtty. Rasynda, 30 jylda qazaq tilin nasıhattaýǵa qanshama qarjy bólindi, bizdiń túsimizge de kirmegen aqsha. Ysyrapqa s­alynbaı-aq tildi nasıhattaýdyń zamanaýı tásilderin eskerý kerek qoı. Sol sııaqty kitap óndirisi sala­synda da sheshilýi tıis máse­leler barshylyq. Mádenıet jáne sport mınıstrliginiń jyldar boıy esh ózgerissiz kele jat­qan «Ádebıettiń áleýmettik ma­ńyzdy túrlerin basyp shyǵarý» baǵdarlamasy óte durys. Bir bas­pa tabaqqa 10-15 myń teńge tólenedi. Qalamaqy óte az ári qol jetkizý óte qıyn. Jolymyz bolyp Talasbektiń bes tomdyǵyn shyǵardyq. Qalǵan bes tomy úsh jyldan beri daıyn tur, biraq tenderge ilinbeı-aq qoıdy. О́ıtkeni ana jerdegi kúres sumdyq. «Áde­bıetshilerge kómekteseıik, qol­daıyq» degen Úkimettiń nıeti jaq­­sy, biraq oryndalý júıesi retsiz.

Jýyrda taǵy bir baǵdarlama shyqty, bir baspa tabaqqa 150-200 myń teńge tólenedi eken. Al ol jerdegi tartys tipti sumdyq jáne jazylǵan dúnıe sapasyna qaraı tańdalmaıdy, basqa joldarmen retteledi. Taǵy bir qyzyq tusy, ol baǵdarlamaǵa kelisim berseń, quqyqtar túgel Úkimettiń quzyryna ótedi. Osyny estigende tiksinip qaldym. Alda-jalda she­t­elde basyp shyǵaratyndaı, ıa kıno túsiriletindeı jaǵdaı bolsa, oǵan ruqsat joq. Mundaı baǵdarlamaǵa jazǵanynan esh úmiti joq, bolashaǵy joq dep oıla­ǵan adam ǵana kelisedi. Árı­ne bir aıda onshaqty baspa ta­baq shatpyraqty jaza salyp, pálenbaı mıllıon alyp máz bolyp otyrasyń. Paradoks! Kóp shara esep úshin ǵana, kóz boıaý­shylyqpen jasalady.

 – Álemniń túkpir-túkpirinen aǵylǵan mádenıet tasqynyna tó­tep berýge qazaq mádenıeti qan­shalyqty qaýqarly?

– Bul qıyn suraq, túsinesiń ǵoı. Damyǵan álemdik deńgeıde orny bar mádenıetterdiń ózi ty­ǵyryqta qalyp otyr. Oǵan qara­mastan bizdiń mádenıetimizdiń óziniń bir áleýeti bar. Byltyr meniń ssenarııimmen túsirilgen «Qońyr qaz» anımasııalyq jobasy qorshaǵan orta dúnıesine, kúı tarıhyna arnaldy. Jýyrda astanada ulttyq anımasııa salasyna ólsheýsiz úles qosqan rejısser-anımator Ámen Qaıdarovtyń esimimen atalǵan kınofestıval ótti. Sonda Almatydan kel­gen qonaq Ámen aǵamyzdyń shákirti Galına Dýsenkony ertip júrdim. 85-ke kelgen úlken kisi. Sodan zaldan Galına apamyzdy shyǵara alsaqshy. Basynan aıaǵyna deıin aýzy ashylyp tamashalap, «Ámen aǵamyz beker eńbek etpegen eken. Mynaý ne degen keremet. Al myna tusy jetpeı tur» dep tań-tamasha boldy. Zalda ekeýmiz ǵana otyrmyz, ózgesi usaq balalar.  Bir kezde «Qo­ńyr qazdaǵy» «Aqqý» kúıi bas­taldy. Kóriniste aqqýdyń qanat qaǵatyn tusy bar edi, týra sol sátte ekranǵa arqasyn berip tur­ǵan kishkentaı qyz kádimgideı qos qanatyn qaǵyp, bılep ketti. Kúıdiń áserin qarańyzshy. Búgingi adamzat áreketine jalpy baǵdar beretin arhetıp uǵymy degenimiz osy. Bul General Asqarovtyń sıntezatorsyz tartqan kúıi «Sú­gir» bolatyn. Qarap turyp shú­kirlik aıttym. Reıtıng qýa bermeı, osyndaı sapaly dúnıeler jasalsa deısiń. О́ıtkeni balala­rymyzdyń «Nickelodeon», «Cartoon Network» syndy jat arna­lardyń jetegimen ketip bara jatqany ashy da bolsa shyndyq. Mysaly, Dımash degen ánshi bala shyqty da mıllıard dep aıtpaı-aq qoıaıyn, mıl­lıondaǵan adamdy aýzyna qa­ratty. Myń­daǵan tyńdarman qazaq tilin bir balaǵa bola úı­renip júr.

Kúnkóris úshin kerek emes dúnıeler jasaldy

– Aǵamyz jan qalaýy, kóńil túkpirindegi dúnıelerdi qan­shalyqty jaza aldy? Kúnóris qamyna kóbirek kirisip ketken joq pa?

– Jalpy, tirshilikke onsha qyrym joq, pysyq emespin. Áıtse de «Talas, jazshy. О́z oıyń­­­daǵy dúnıeni jaz» dep baryn­sha demeý kórsetýge tyrys­tym. Ásirese sońǵy jyldary. Keıde «Talas, mynany qaıtesiń, saǵan kerek emes» degenimde ren­jip qalatyn. «Men aqsha tabýym kerek, balalarymdy asyraýym kerek» dep renjıtin. Al shy­ǵarmashylyqtaǵy árqaısy­symyzdyń ornymyz bólek boldy. Muqaǵalıǵa arnalǵan «О́geı» kınossenarııiniń jóni basqa, bitpeı qaldy. «Basymda tolyq daıyn, qaǵazǵa túsiremin» dep «О́geı» ssenarııi boıynsha Alma­tyǵa jumys isteýge ketken edi. Kitaphanada kóp otyrdy. Sol joly aıaq astynan qaıtys bolǵanda keı qoljazbalary joǵalyp ketti, qaıda ketkeni túsi­niksiz. Aqyry ózi aıtyp júr­gen jelisi boıynsha «О́geıdi» jazyp bitirdim. Aqyn myna dú­nıege ógeı degen maǵynada ǵoı. Ol sse­narııde óziniń ómir joly týraly kóp nárse bar sııaqty kórinedi. О́ıtkeni ol muny ólim aldynda jaza bastady. Odan keıin «Táttimbet» serııaly romany bitpeı qaldy. Talasbek qaıtys bolǵan soń ústelindegi qaǵazdardy rettestirip júrip, qatty ókindim.

– «О́kinishti kóp ómir ketken ótip» dep hakim Abaı da ókingen eken. Sizdiń ókinishińiz qandaı?

– Kúnkóris úshin kerek emes dúnıeler jasaldy. Mysaly, qaıbir jyldary «Almaty aq­shamy» gazeti Almatynyń tarıhy týraly maqalalar sıkline tapsyrma bergen ǵoı. Talasqa qaıtesiń dep qansha aıtsam da qoımaı júrip, «Almaty tarıhy qujattarda» degen orys tilindegi kitapty alyp sony aýdardy. Ne kerek ol? Onyń ornyna «Táttimbet» romanyn jazǵanda qalaı bolar edi. Kúndeliginde jazylýy tıis degen jıyrma shaqty kınossenarıı turdy. Sonyń altaýy ǵana jazylypty. «Qunanbaı», «Birjan», «To­mırıs», «Jeztyrnaq», «Aby­laıhan». «О́geıdi» ózińiz bilesiz. Kishi júz hany, Qaıyp hannyń neme­resi Arynǵazy hanǵa ar­nalǵan kúıi boldy. Bir-eki órnegi jetpeıdi dep magnıtofonǵa tú­sir­meı júrgen eken. Sol beti jazylmaı qalǵan. Jas kezinde de jo­ǵalyp ketken dúnıeleri kóp bol­dy. О́kinesiń.

– Joǵalyp ketti me, álde qoldy boldy ma?

– Ártúrli. Ásirese 80 jyl­dar­dyń basynda jarqyrap shyq­ty. Ol tustaǵy maqalalaryn orys tilinde jazdy. Qazir men ony «Kazahskıı epos: chelovecheskıı dýh v poıskah ıznachalnogo smysla» degen ataý­men shyǵaryp júr­min. Negizi «Edınaıa tıýrkskaıa mıfologıches­kaıa sıstema» dep atalady. Kóne qazaq romandarynyń estetı­kasy, sondaı-aq qazaqtyń ba­ıyrǵy mýzykalyq termınolo­gııasy haqynda jazylǵan zertteý maqalalary óte joǵary deń­geıde jazylǵan. Kúpirlik aıtpaıyn, bul paıǵambarlyq deńgeıde jazylǵan maqalalar. Biraq Talasbek muny toqtatady da, jalpyǵa túsinikti tilmen Táttimbettiń Shyǵys Túr­kistanǵa saparyn baıandap jaza bastaıdy. Aqyr sońynda jazǵan dúnıeleri basylmaı qala beredi. Osydan soń Talasbek kópke deıin jazbaı ketti. Talasbek Almatyǵa 17 jasynda keldi. 46 jasynda úıli boldy. Sóıtip júrip stýdent kezinde bir orys kempirdiń úıinde turǵan. Qora-qopsysy bar jer úı. Fol­klorıst bolam dep armandap júr­gen ýa­ǵy. Qazaq folklorynda kóp kezdesetin Eskendir Zulqarnaıyn jaıynda zerttep, jazyp júrgen eki chemodan qoljazbasy sol úıdiń saraıynda saqtaýly tursa kerek. Oqýdan kelse, qyzyl jalyn bolyp ór­tenip jatqan qoranyń ústinen túsedi. Chemodandy alyp shyqpaq bolyp tura júgirgen Talasbekti jigitter ustap, jibermeı qoıǵan eken. Kezinde Kobo Abeniń «Jat álpet» romanyn aýdaryp, bas­paǵa ótkizgen. 80-jyldardyń aıa­ǵyna taman bolsa kerek, baspalar toqyrap, jabylyp jatqan kezi, arhıvtegi qoljazbalardy jertólege shetinen tastaı bergen. Artynan surap barsa, «óziń izde» dep qaıtaryp jiberipti. Sonymen qalǵan. Bir kúni oıda-joqta «Balaýsa» baspasynan bireý habarlasyp tur. «Osyndaı aýdar­mańyz bar eken, basyp shy­ǵarýǵa ruqsat beresiz be?», dedi. «Apyraı, 20 jyldan keıin de qoljazba tabylady eken-aý», dep Talasbek qatty qýandy. Sol sııaqty kim biledi, tabyla jatar. «Úmitsiz shaıtan» degen...

– Talasbek aǵamyzdyń óne­riniń de, ómiriniń de altyn ózegi bolarlyqtaı azamattyq bol­mysyndaǵy basty qasıet­teri qandaı edi? Jalpy kimderdi kóp oqydy?

– О́ziniń aıtýynsha, qazaq jazý­shylaryn jata-jastana kóp oqyǵan. 10-11 jasynda Zolıa­ny oqydy, odan Mopassandy. Aýdan, mektep kitaphanalarynda jaramdy ne bar, sony túk qal­dyrmaı oqyǵan. Táýelsizdik úshin kúres júrgizgen alashorda ádebıeti keıin jaryq kóre bastady ǵoı. «Biz muny bala kezimizde oqýymyz qajet bolatyn. О́risimizdi keńeıter edi. Al qazir álem ádebıetiniń jaýhar shyǵarmalaryn oqyp alǵannan keıin keremetteı áser ete almaıdy. Qalaı desek te qazaq jazba ádebıetiniń alǵashqy satysy», dep aıtatyn. Al ózimizdiń jazýshylardan Tólen Ábdikti aıryqsha qurmettedi. «Oń qol» degen áńgimesine kıno túsiremin dep kóp áýrelendi. Bir rejıssermen de kelisip qoıǵan edi, Qudaı urǵanda onymen Tólen til tabysa almady ǵoı. Aıaqsyz qaldy. Adamnyń ishki jan dúnıesine tereń boılaıtyn shyǵarmalarǵa den qoıatyn. Ábish Kekilbaıuly jaıynda jazǵysy da keldi, jaza almaı ketti. Al Asqar Sú­leı­menov týraly kóp jazdy. Súleımenov – fılo­sofııalyq irgetasy myqty sýretker, ıntellektýal adam. As­qar otyrǵan jerde Máskeýde bedeli bar degen fılosoftar, áde­bıettanýshylar men kınotanýshylar aýzyn asha almaıtyn. Odan keıin shynyn aıtý kerek, óziniń ustazy bolǵan – Muhtar Maǵaýın.

– Talasbek aǵany sońǵy sátterinde ne tolǵandyrdy?

– Talasbek jumyssyz qalǵan kezde bala-shaǵamdy asyraı alamyn ba dep qatty qoryqty. Jarty jyldaı tósekke jata almady, jatsa dem jetpeı qysy­latyn. Úıdegi jumys ústeline qus jastyqty qoıyp, soǵan mańdaıyn súıep qana uıyqtap júrdi. Túptep kelgende onyń barlyǵy psıhologııadan. «Dú­nıe meni qabyldamaıdy» degen úreıden. Sońǵy jyldary tek jastarmen aralasqysy keldi. О́zimen qatar jazýshylar shaqyrsa, irgesin aýlaq salyp, barýdan qashady. Anamdy qolyma alsam dep kóp armandady. Sheshesi alty balamen jesir qalyp, kóp qıynshylyq kórgen jan. Sheshesi ómirden qaıtarda: «Talasbekke habar ber­meńder. Tek mine, emtıhan bitti degende aıtyńdar», depti. Sodan sheshesiniń jetisine ǵana bardy. Osy ókinish ómir boıy júreginde ketti. Sol úshin de bolar áıeldiń orny bólek dep qyz balalardy kóp kótermeleıtin.

– Bolashaqtan ne kútesiz degen jalpy suraqpen áńgimemizdi qorytyndylasaq.

– Qoǵamnyń búgingi betalysyna qarap kúızelesiń. Alla bizdi umytpaǵan shyǵar, bir sanatynda bar bolarmyz dep te oılaısyń. Úmittenemiz. Syıy­nasyń. Qazir jolaıryqta tur­ǵandaımyn. Mıfologııa – bar ǵumyrymdy arnaǵan, jaqsy kór­gen isim. Biraq bul saladan kók tıyn alǵan emespin. Biz­diń qoǵamǵa mıfologııanyń keregi de joq sııaqty. Buryn asyraıtyn adamym bar degen senimmen qara keshke deıin mıfologııany zertteýshi edim. Sóıtip júrgende 700 bettik kitap jazylyp qalǵanyn ózim de baıqamaı qalyppyn. Jol taba bilmeseń, jazýshylyqpen bala-shaǵańdy asyraýǵa da jaǵdaı joq. «Basqa salaǵa ketip qalsam qaıtedi osy» degen ekiudaı oıda júremin. Qarap tursam, balalarǵa arnalǵan kitabymyzǵa suranys bar sııaqty. О́ıtkeni qazaq tiliniń mádenıetine qurmetpen qaraıtyn, qazaq tili­niń ǵajaıybyna sene bastaǵan jas býyn ósip keledi. О́mirdegi bir boryshym dep osy nárseni sezinemin. Kóp ýaqytymdy aýdarmamen de ótkizdim. Qazir aýdarma jasaǵym kelmeıdi, sharshadym. Bir jaǵynan shákirtaqy alyp, shetelge ketip qalamyn ba dep oılap qoıamyn (uly Jansúgirdi kórsetip). Myna balany alyp ketemin. High school-da júresiń sosyn. (Kúlip).

– Áńgimeńizge rahmet.

Áńgimelesken

Aıa О́MIRTAI,

«Egemen Qazaqstan»