Rýhanııat • 29 Aqpan, 2020

«Mehanıka týraly ǵylym: ál-Farabıden búginge deıin» respýblıkalyq ǵylymı semınary ótti

300 ret
kórsetildi
3 mın
oqý úshin

«Ǵylym ordasy»  ǵımaratynda  Alǵys aıtý kúni jáne kórnekti  ǵalym-mehanık, QR UǴA akademıgi О́mirbek Joldasbekovtyń týǵanyna 89 jyl tolýyna oraı QR UIA jáne  akademık О́.A.Joldasbekov atyndaǵy  mehanıka jáne mashınataný ınstıtýtynyń uıymdastyrýymen «Mehanıka týraly ǵylym: ál-Farabıden búginge deıin» respýblıkalyq ǵylymı semınary ótti.

«Mehanıka týraly ǵylym: ál-Farabıden búginge deıin» respýblıkalyq ǵylymı semınary  ótti

Ǵylymı semınar moderatory QR Parlament Senatynyń depýtaty, QR UǴA akademıgi, QR  UIA  Prezıdenti Baqytjan Jumaǵulov  sharanyń mańyzdylyǵyna toqtalyp,  «Ábý Nasyr ál-Farabıdeı uly danyshpannyń baı murasyn jan-jaqty taldap, sarqa taný qıyn. О́ıtkeni, onyń shyǵarmashylyǵy san-salaly. О́zin ataqty fılosof, daryndy matematık, kemeńger oıshyl retinde tanyta bilgen jerlesimiz ǵylymǵa shyn berilip, asqan jigeri men kúsh-qaıratyn jumsap, eńbektengeni belgili. Al ál-Farabıdińdaryndy izbasarlarynyń birden-biri, joǵary klassty mashınalar men mehanızmder teorııasynyń negizin qalaýshy О́mirbek Joldasbekovtyń ǵalymnyń mehanıka salasyndaǵy murasy álemdik deńgeıde balamasy joq júk kótergish jáne manıpýlıatorlyq qurylǵylar jobalaýǵa negiz boldy» dep atap ótti. B.Jumaǵulovsonymen qatar mehanık ǵalym, professor QR Ulttyq ınjenerlik akademııanyń akademıgi jáne Halyqaralyq ınjenerlik akademııanyń akdemıgi, 1995-1997, 2010-2016 jyldarda Mehanıka jáne mashınataný ınstıtýtynyń bas dırektory bolǵan Skandarbek Joldasbekovtyń ǵylymǵa qosqan eseli eńbegi jaıynda keńinen baıandady.

«Ábý Nasyr ál-Farabı – óz ýaqytynyń bilimin júıeleýge umtylǵan, álemge tanymal tulǵa, ǵylym reformatory. «Matematıkalyq traktattary» kitábi matematıkalyq ǵylymdy damytýǵa  úlken áser etti. Bul  ál-Farabı shyǵarmashylyǵyn keńinen  ashyp,  onyń óz dáýiriniń iri matematıgi beınesin somdaıdy. Bul traktatta ál-Farabı sol ýaqyttaǵy ǵylymdardyń retin kórsetken, olardyń zertteý mánderin anyqtaǵan jáne mehanıka týraly ǵylymnyń  ál-Farabı óziniń ustazy retinde sanaǵan Arhımed dáýirinen bastap týyndaǵanyn aıtady.

Atalǵan uly ǵalymdardyń ǵylymı muralaryn saqtaý barysynda, búginde qatty deneler jáne tutas ortalar mehanıkasy, dirilmensoqqylaý  jáne  jańa beıimdelgish mashınalar jasaý, robototehnıkalyq jáne  zııatkerlik júıeler, SAPR júıesi, mehanızmderdi taldaý jáne sıntezdeýdiń baǵdarlamalyq kompleksteri boıynsha Qazaqstan ekonomıkasy ǵylymı-praktıkalyq máselelerin iske asyrýda birshama jumystar atqarylýda. О́ndiristi avtomattandyrý jáne  sıfralyq tehnologııalardyń ozyq jetistikterin ıgerý jáne  iske asyrýda mashına jasaýshy kásiporyndarmen birge jumys atqarylýda. Akademık О́.A.Joldasbekovtyń eńbekterin damytý negizinde kótergishi bar shaǵyn robottar,  jańa úlgidegi  baspaq-avtomattar, ıintirekti dirilsoqqyshtar, shaǵyn  qadamdaýshy robot jáne ekzoskeletter, retntgenoflýoressentti energodıspesıondy aspap,  kóldeneń ınnovasııalyq elevator jáne t.b. jasaldy. Bul jasamalar Qazaqstan Respýblıkasy  energetıka, mashınaqurýshy salalar, medısına, robototehnıka, otyn ónerkásibinde jáne  basqada salalarda suranysta.

Semınarda sonymen qatar hımııa ǵylymdarynyń doktory, professor, akademık N.Nadırov, tehnıka ǵylymdarynyń doktory, pofessor, akademık G.Ýalıev, QR UIA jáne HIA akademıgi, Akademık О́.A.Joldasbekov atyndaǵy mehanıka jáne mashınataný ınstıtýtynyń bas dırektory  A.Tóleshov,QR  SDQAО́M mınıstr keńesshisi,  QR UǴA akademıgi M.Moldabekov, QR ÚIA korrespondet múshesi A.Jomartov, professor A.Seıdahmet, t.ǵ.d.,professor S.Ibraev, t.ǵ.d.,professor E.Temirbekov, t.ǵ.k. dosent N.Jamalov, t.ǵ.d., t.b. akademık О́.A.Joldasbekovtyń  tanymal shákirtteri baıandama jasap, ǵalymnyń izgi isteri jaıynda pikirlerin bildirdi.