Asa qupııa jaǵdaıda qyr asqaly turǵan altynnyń BAQ arqyly taralyp ketýine quny 58 mln rýbl bolatyn 25,5 tonna altyn quımalarynyń konteınerden túsip qalýi sebep bolypty. Keıin ol áýejaıdyń qaýipsizdik qyzmetkerleri taýyp alyp, ıesine qaıtaryp bergen.
«Júk salynǵan SU2580 ushaq Máskeýden ushyp shyǵyp, Londonǵa baryp qondy. Eksportqa ketken baǵaly metal quny konteınerlermen qosa eseptegende 2 319 000 000 rýbl» dep habarlaıdy REN TV.
Osydan sál ǵana buryn Reseı prezıdenti Vladımır Pýtın koronavırýstyq pandemııa, májbúrli karantın jáne kóptegen kásiporyndar men mekemelerdiń toqtap qalýy jaǵdaıynda bıznes pen azamattardy qoldaý boıynsha daǵdarysqa qarsy sharalar keshenin jarııalady. Arada 1 kún ótkende altyn tıelgen ushaq Londonǵa attandy.
Reseı Ortalyq bankiniń málimetinshe, 13-20 naýryz aralyǵyndaǵy altyn qory rezervteri 5% -ǵa tómendedi, bul faktorǵa AQSh dollarynyń qymbattaýy men ıntervensııa sebep bolypty.
«Reseıdiń Ortalyq bankiniń altyn-valıýta rezervteriniń (altyn qorlarynyń) apta saıynǵy tómendeýi 2008 jylǵy qazan men 2009 jylǵy qańtardaǵy kórsetkishke jetip qaldy» deıdi sarapshylar.
Jalpy, Reseıdiń Ortalyq bankiniń altyn qorynyń tómendeýi jalǵasa beretini jáne onyń bıyl emes, ótken 2019 jyldyń qazan aıynan bastap tómendeı bastaǵany qazir eshkimge qupııa emes. «Reseı 2019 jyly Ulybrıtanııaǵa 5,33 mıllıard dollarǵa altyn satty. Bul 2018 jylǵy kórsetkishten 12 ese artyq (433 mln AQSh dollarǵa kóp)» , dep habarlaıdy RBK Federaldy keden qyzmeti.
Sarapshylar Ulybrıtanııanyń rekordtyq altyn satyp alýy Brexit jáne altynǵa degen suranystyń álemdik tendensııalarymen baılanysty dep sanaıdy. Sonymen qatar, London altyndy saýdanyń jáne saqtaýdyń ortalyǵy retinde Úndistan nemese Qytaı sııaqty sońǵy tutynýshylarǵa keıingi eksporttaý úshin deldal bola alady.
«London - bul álemdik altyn saýdasynyń ortalyǵy jáne altyn qorlary naqty saqtalatyn oryn, bul ETF-tiń kóptegen halyqaralyq ónimderin (atap aıtqanda Londonda ǵana emes) altyn qorlarymen qamtamasyz etedi», - dep túsindirdi RBK áleminiń dırektory. Altyn Keńes (WGC) Basqarma múshesi Djon Mýllıgan.
Onyń túsindirýinshe, Reseıden eksporttalǵan altynnyń Ulybrıtanııada qalatyny nemese úshinshi elderge eksportalatyny mańyzdy emes. Mańyzdysy –Ulybrıtanııada da, shetelde de ınstıtýsıonaldy ınvestorlardyń altynǵa suranysynyń joǵary ekeni. Muny eki tarapta óz múddesine paıdalanyp otyr.
Esterińizge sala keteıik, 2019 jyldyń kúzinde RF saýda mınıstrligi altyn óndirýshi kompanııalar men munaı óńdeý zaýyttary bir rettik emes, altyn men kúmis quımalaryn eksporttaýǵa ruhsat berdi. Sarapshylar Reseıdiń altyn eksportyn kóbeıtýǵa osy faktor sebep bolǵanyn aıtady.
2019 jyly Reseıdegi barlyq altyn eksportynyń 93% Ulybrıtanııanyń enshisinde eken. Basqa 12 memleket, sonyń ishinde Qazaqstan men Shveısarııa bul elden bar bolǵany 409 mıllıon dollarǵa satyp alypty. «Ulybrıtanııa úshin Reseı altyny nege tartymdy?» degen suraqqa sarapshylar bas qatyryp kelgen bolatyn. Keıin belgili bolǵanyndaı, bul el tek Reseıdiń ǵana emes, altyn satamyn dep nıettengen barlyq elderdiń altynyn satyp alýǵa erekshe yqylas tanyta bastaǵan.
Ulybrıtanııanyń kedendik statıstıkasy Reseıdiń altyn eksportynyń kúrt óskenin rastaıdy.
Reseıden qaı el altyn satyp alady?
Tizimdi odan ary jalǵastyrsaq, Qazaqstannyń Reseıden 2019 jyly 247 mln AQSh dollaryna satyp alǵan. Ulttyq banktiń halyqaralyq rezervi 2019 jyldyń alǵashqy jartysynda 28,8 mlrd dollar boldy. Onyń 63 paıyzy altynmen, 37 paıyzy sheteldik valıýtamen saqtalǵan. Demek, halyqaralyq rezervtegi 28,8 mlrd dollardyń 63 paıyzyn quraıtyn altynnyń qandaı formamen saqtalǵanyn biz bilmeımiz. Bul kórstekish 2018 jylmen salystyrǵanda 28 esege ósken.
Qazirgi ýaqytta álemniń qymbat metaldar rezervi boıynsha 100 eldiń ishinde Qazaqstan 18-shi oryndy saqtap tur.Jalpy alǵanda, osy jyldyń eseptik aıynyń basynda AQSh eń úlken altyn qory bar (8133,5 tonna) memleket boldy. Reseı 6-orynda, onyń qorynda 1857,7 tonna metall nemese 17,9% halyqaralyq rezervteri bar. Al, Qytaıdyń rezertik qory - 1842,6 tonna, biraq elde bar halyqaralyq rezervter qurylymynda altyn 2,4 % ǵana alady. Osylaısha, Reseıdiń altyn qory Qytaıdan asyp tústi.
Sondaı-aq, 2019 jyly Reseı altynynyń basty eksporterleriniń qatarynda Reseıdiń Ortalyq banktiń de aty atalady. 2019 jyly Ortalyq banktiń qoımasyndaǵy altyn qory 86,9 mlrd. AQSh dollarynan 110,4 mlrd AQSh dollaryna deıin ósti.
Reseıdiń Ortalyq banktiń ókili Sergeı Shıbanov munyń sebebin altyn satyp alý kezinde belgilegen jeńildikpen baılanystyrady. Mundaı altyndy Reseı Federasııasyna satý baǵasynyń sharttaryn ony eksportqa satý sharttarymen sáıkestendirý týraly sheshimdi 2019 jyldyń mamyr aıynda qabyldanǵan. Dúnıejúzilik altyn keńesiniń bas sarapshysy Djon Mýllıgan bul sheshimge Reseıden altyn eksportyn yntalandyratyn qosymsha faktor dep baǵa beripti.
