Qazaqstan qarjygerleri qaýymdastyǵynyń (QQQ) taldaýshysy Mereı Isabekov jýrnalıstermen onlaın jıynda respondentterdiń kópshiliginde (44%) nesıelik qaryzdary joq ekenin atap ótti. Sonymen birge, 32% bankterden turmystyq tehnıkany jáne basqa taýarlardy satyp alý úshin tutynýshylyq nesıe alǵan.
17% - shuǵyl qajettilikterge (úılený toılary, jol júrý, emdeý jáne t.b.), 6% -y ıpotekalyq nesıe aldy, 4% -y avtomobıl satyp alýǵa nesıe aldy.
Barlyq respondentterdiń tek 3% -y nesıe alýǵa mıkroqarjy uıymdaryna (MQU) júgindi.
Isabekov korporatıvti bıznestiń qysqarýy jaǵdaıynda kepilsiz nesıeler segmenti bankter úshin óte tartymdy orynǵa aınalatynyn aıtyp ótti.
Sebebi joǵary paıyzdyq mólsherlemeler olardyń kiristiligin saqtaýǵa jáne arttyrýǵa múmkindik beredi. Alaıda, sarapshynyń pikirinshe, «Kovıd-19» pandemııasymen, munaı baǵasynyń sońǵy 17 jyldaǵy eń tómengi deńgeıge deıin tómendeýi jáne ulttyq valıýtanyń odan ári qunsyzdanýy qyzmet kórsetý sektorynda da, ónerkásip segmentinde de halyqtyń kirisi men belsendiliginiń deńgeıiniń tómendeýine ákelýi múmkin.
«Bul jaǵdaıda korporatıvtik nesıe berý naryǵy odan ári turaqtanýdy jáne tipti qysqarýdy kútedi, al halyqtyń tanys ómir súrý deńgeıin saqtaýǵa degen talpynysymen tutynýshylyq sektor ósedi. Mundaı jaǵdaıda bólshek qaryz alý segmentindegi tólem qabiletti klıentter úshin básekelestik kúsheıe túsedi.
Bul kúreste bankter básekelestik artyqshylyqqa ıe, óıtkeni olardyń salystyrmaly túrde arzan quny boıynsha qarjylandyrý tartý múmkindigi keń. Sonymen qatar, sıfrlandyrýdyń jalǵasyp jatqan prosesi olarǵa MQU-men básekege túsýge múmkindik beredi, olardyń «órisinde», ıaǵnı elimizdiń ortalyqtary men halqy az aýdandarynda ornalasqan. Osy jaǵdaılarda MQU-nyń naryqtaǵy úlesin (5% -dan az) ustap qalý kóbinese olardyń bıznesti júrgizýdiń jańa jaǵdaılaryna beıimdelýine jáne klıentterdiń adaldyǵyn kúsheıtýge baılanysty bolady», - dep atap ótti Isabekov.
Sonymen birge, mıkroqarjy uıymdary nesıe alý maqsatynda uıymnyń klıentteri arasynda júrgizilgen saýalnamanyń nátıjelerin usyndy. Olardyń aıtýynsha, kóbinese kirisi 80 myńnan 150 myń teńgege 20-dan 30 jasqa deıingi respondentterdiń 52 paıyzy noýtbýk pen kompıýterdi nesıe arqyly alady. Shamamen 36%-y smartfondardy, al qalǵan 12% -y planshetterdi nesıege alady.
Sonymen qatar, 80 myńnan 250 myń teńge kirisi bar 31-den 63 jasqa deıingilerdiń 35 paıyzy úı qaryzdaryn, vıdeo jabdyqtardy - 20% nesıe arqyly alǵysy keledi. О́z bıznesterin damytý úshin olar kóbinese tutynýshylyq nesıe alady. Bul túrdi respondentterdiń 21%-y qoldanady. Respondentterdiń 9% -y medısınalyq qyzmetterge nesıe suraıdy, shetelde nemese joǵary bilim alýda - 8,5%, demalys úshin - 4%, kıim men kerek-jaraqtarǵa - 2,5%. 150 myńnan 500 myń teńgege deıingi kirisi bar klıentter bankterdi tańdaıtynyn eske saldy. Sebebi bul uıymdar iri satyp alý úshin túrli baǵdarlamalar usynady (avtomobıl, turǵyn úı). Sonymen qatar, mundaı nesıeler qarjy ınstıtýttarynyń bólshek portfeliniń negizgi bóligin quraıdy (44%). Bul rette kirisi 60 myńnan 150 myń teńgege deıingi azamattar MQU-ǵa júginedi.«Mundaı uıymdar bergen mıkrokredıtterdiń mólsheri aımaqqa baılanysty 300 myńnan 500 myńǵa deıin ózgeredi. Máselen, Almaty men Almaty oblysynda orta eseppen nesıe alý mólsheri 500 myń, Soltústik Qazaqstan oblysynda bul kórsetkish 100 myń teńgeden az», - dep túsindirdi Mıkro qarjy uıymdarynyń ókilderi.
Uıym ókilderi mundaı nesıeler kóbinese túrli qural-jabdyqtar satyp alýǵa, otbasylyq is-sharalardy ótkizýge, basqa da shuǵyl qajettilikterge beriletinin jáne úsh jyl ishinde óteletinin aıtady.
Berilgen nesıeler sany boıynsha Nur-Sultan men Almaty kóshbasshy bolyp tabylady. Odan keıingi orynda Qaraǵandy, Shyǵys Qazaqstan jáne Túrkistan oblystary. QQQ nesıe alýshylar kóbinese nesıeni qandaı maqsatpen uıymdastyratynyn saýalnama júrgizý arqyly anyqtapty.
