Adamdardy ózińnen qorǵa. О́zińniń qyzyǵýshylyǵyńnan. Jer betinde eki-aq adam bar sekildi qorǵa. Sony oılaǵanda, jer betine alǵash túsken Adam men Haýany da oılaısyń. Adam atany kóne túrkiler Ialynuq degen. Oǵan áli oralamyz.
Jasyrynǵan kóktem ǵana emes, adamdar arasynda, olardan da bir nárseni jasyryp júrgendeı kúdik te bar. Bir aqparatty búrkep otyrǵandaı. Álemde bir alpaýyt kúsh óz qolymen osynyń bárin jasap turǵandaı. Vırýstyń qaıdan shyqqanynan bastap, qashan tyıylatynyna deıin. Streızand effektisi degen áleýmettik fenomen bar eken. Belgili bir aqparatty jasyrǵan saıyn onyń taralýy ulǵaıa túsedi. Adamdardyń yntyzarlyǵy arta beredi. Sol baıaǵy tyıym salynǵan jemistiń dámi tildi kúıdirip barady.
Ádebıette Jorj Poltıdiń 36 sıýjeti ıaǵnı dramalyq sıtýasııasy degen uǵym bar. Jer jaralǵaly 80 mıllıard adam ómir súrse, sonyń 8 mıllıony jazýshy bolsa da, bar jazary – osy 36 sıtýasııaǵa qurylady. Munyń kóbisi dinı kitaptarda tur. Mahabba men naraha, izgilik pen zulymdyq, adaldyq pen aramdyq, sert pen satqyndyq, kek pen ketisý degendeı. Kanondyq sıtýasııalar, sıýjetter.
Sonyń biri – tyıym salynǵan dúnıege qumarlyq, qyzyǵýshylyq. «Gilgámeshtegi» Enkıdýdy sulýdyń arbaýy, Zevstiń syılaǵan qutysyn Pandoranyń ashýy, Adam men Haýanyń tyıym salynǵan jemisti jeýi. Osy jerde erekshe atap ótetin nárse bar, ol – qasıetti kitaptarǵa ortaq bir sıýjettiń mánindegi eki bólektik. Bıblııada, Evany jylan beınesindegi ázázil arbap, tanym daraǵyndaǵy tyıym salynǵan jemisti (alma, júzim, t.b.) jegizip, keıin ony Eva Adamǵa usynsa (osydan áıel obrazyndaǵy ázázildik sıpat, keri túsinikter qalyptasqan), Quranda Adam men Haýa jemisti birge jeıdi. Biri ekinshisin arbamaıdy. Kúná – ortaq.
Al grek mıfologııasy jaıyna kelsek, Pandora – Zevstiń jaratyp, jer betine jibergen alǵashqy adam sıpatyndaǵy áıel obrazy. Pandora qutysy nemese jáshigi – ashýǵa tyıym salynǵan buıym. Alaıda, Pandora qyzyǵýshylyqpen osy qutyna ashyp jiberedi. Qutynyń ishindegi barlyq náýbet – aýrý men dert, qaıǵy men qasiret, ashtyq pen qýańshylyq, zobalań men zarlyq, ashkózdik pen zalymdyq qutydan shyǵyp, jer betine taralyp ketedi. Qutynyń ishinde jalǵyz úmit qana qalady.
Jıyrma birinshi ǵasyrdyń Pandora qutysy qalaı ashyldy? Kim ashty? Jeýge tyıym salynǵandy kim jedi? Aty jaman indet jarqanat etin jegen adamnan taraldy degen aqparat bar. Demek, bizdiń zamanda ashylǵan Pandora qutysy sol bolǵany ma?..
Betperde kıgen kóktem. О́z qalaýymyz ben qyzyǵýshylyǵymyzdan qorǵanaıyq. Árbir adamnyń qolynda Pandora qutysy bar.
