Daǵdarysqa úkimet tarapynan qolǵa alynyp jatqan sharalar, Ulttyq qordan halyqty jáne bıznesti qoldaýǵa 5,9 trln teńge bólý buryn-sońdy bolmaǵan faktor ekenin jýrnalısterdiń qaperine salyp ótýdi umytpady.
«Daǵdarystyń qansha ýaqytsha sozylatynyn bilmeımiz. Halyqaralyq valıýta qory qazirgi jaǵdaıdy 2008-2009 jyldardaǵy daǵdarystan aýyr bolady dep baǵa berdi. Sońǵy on jyldyqtardaǵy jaǵdaımen salystyrar bolsam,álemniń jetekshi elderiniń ortalyq bankteri qabyldaǵan sharalar, daǵdarys paketiniń qarjylyq qory burynǵy jyldarmen salystyrǵanda kóp» dedi Elena Bahmýtova.
Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev osyǵan deıin Qazaqstanda birde-bir adam memlekettiń baqylaýynsyz, qamqorlyǵynsyz qalmaıtynyn aıtty. Sol sııaqty tótenshe jaǵdaıdan zardap shekkender bızneske, ShOB ókilderine salyq jeńildikteri, nesıe demalystary berildi. «Biraq el arasynda nesıege jeńildik berýdi nesıeniń keshirilýimen baılanystyratyndar bar. Bul durys emes. Qazaqstandyq bankter qazirgi qıyn jaǵdaılarǵa tótep berýi bank klıentteriniń qarjylyq saýattylyǵyna baılanysty. Bankter, retteletin sýbektiler bolǵandyqtan, olardyń retteýshi qadaǵalaıtyn standarttary bar» dep atap ótti E. Bahmýtova.
Qazaqstan Qarjygerleri qaýymdastyǵynyń tóraǵasy bıznestiń jaı-kúıine alańdaıtynyn aıtty. Sebebi qazaqstandyq kásiporyndar shetel valıýtasymen nesıe berýden uzaq ýaqyt boıyna aýlaq bolǵanyna qaramastan, sheteldik valıýtadaǵy birqatar mindettemelerge ıe. «Bul bıznestiń nesıelik qabiletin nasharlatyp, nesıe portfolıosynyń sapasyna áser etýi múmkin» deıdi ol.
Qazaqstan qarjygerleri qaýymdastyǵynyń tóraǵasy «bıylǵy jyly ekonomıkany nesıeleýdiń ósýin kútýge bola ma?» degen suraqqa ol «bul másele karantınniń qanshalyqty tez aıaqtalatyndyǵyna jáne halyqtyń jumys oryndaryna qanshalyqty tez oralýyna, ShOB jumys isteıtinine baılanysty bolady» dep jaýap berdi.
Biraq, tóraǵanyń paıymdaýynsha, «Bıznestiń jol kartasy-2020» jáne «Qarapaıym zattar ekonomıkasy» baǵdarlamalarynyń keńeıýi, sondaı-aq Ulttyq banktiń aınalym kapıtalyn 8% mólsherlememen nesıeleý baǵdarlamasyn júzege asyrýy IJО́-ge de, ekonomıkanyń qalpyna kelýine de oń áser etýi kerek.
Sondaı-aq «Kýrerlerde zeınetkerlerge banktik kartalardy jetkizýde qıyndyqtar týyndap jatyr» degen suraqqa Elena Bahmýtova, «Shot ashylsa, karta kýrer arqyly qajetti núktege jetkiziledi. Mundaı qyzmetter barlyq derlik bankterde jumys isteıdi. Bul kartalardy tasymaldaıtyn kýrerlerdiń qala ishinde júrýine kedergi joq. Barlyq bankterde plastıkalyq kartalardy jetkizetin kýrerlik qyzmet bar », dep jaýap berdi.
Elena Bahmýtova bank klıentteriniń shaǵyn qarjy uıymdary (MQU) sektoryna ketý yqtımaldyǵy týraly týraly da aıtyp ótti.
«16 naýryzda elde tótenshe jaǵdaı engizildi, klıentterdiń bankterden onlaın-nesıelik kompanııaǵa aýysqanyn anyqtaý úshin bizge bir aı boıy jaǵdaıdy baqylaýymyz kerek. Alǵashqy aıda bul qubylys baıqalmady. MQU-nyń qorjyny 350 mlrd. teńge, al bankterdiń qarjylyq qorjyny 14,5 trln teńge» deıdi E. Bahmýtova.
Sońǵy aptalarda buqaralyq aqparat quraldarynda «paıyzdyq mólsherlemeniń ósýi nesıe paıyzynyńda ósýine jol ashady» degen pikir jıirek aıtylabastady. Tóraǵa bul suraqqa jaýap retinde naqtystatıstıkalyq aqparat bolmaǵandyqtan, nesıelerboıynsha paıyzdyq mólsherlemeniń kóteriletinitýraly aıtýǵa áli erte ekenin aıtty. Biraq, onyń túsindirýinshe, 2020 jyly 6 sáýirde Ulttyq Bank bazalyq mólsherlemeni taǵy 9,5% deıintómendetkenin eskersek, bankterdi qarjylandyrýqunyn aıtarlyqtaı arttyrýǵa negiz joq ekeninbildiredi. «Sondyqtan aldaǵy ýaqytta nesıe paıyzynyń ósýin kútýge bolmaıdy », dep túıindedi Elena Bahmýtova.
