UEM ekonomıkanyń tómendeýin 0,9% deńgeıinde dese, HVQ naqty JIО́-niń quldyraýy 2,5% dep kórsetedi.
S&P jáne Moody's reıtıngtik agenttikteri Qazaqstan ekonomıkasy oń ósimdi 2,9-3% deńgeıinde saqtaı alady dese Azııa damý banki men Dúnıejúzilik banktiń boljamdary boıynsha bul kórsetkish 1-1,8% kem bolmaıdy deıdi.
«Qazaqstan ekonomıkasynyń 2020 jylǵa deıingi damý perspektıvalary týraly naqty konsensýs joq. Sondyqtan, biz sholýda úsh negizgi alǵyshartqa súıenemiz: álemdik ekonomıkanyń 3% quldyraýy, munaıdyń ortasha jyldyq baǵasynyń barreline 37 dollar deńgeıinde turaqtanýy, sondaı-aq otandyq munaı men gaz kondensatyn óndirýdiń 76,2 mln tonnaǵa deıin tómendeýi», - dep atap ótti AERC.
Munaı baǵasy
Sarapshylardyń pikirinshe, Brent markaly munaı baǵalary osy jyldyń sáýir aıynyń úshinshi onkúndiginde barreline 20 dollardan tómendedi, bul byltyrǵy jyldyq ortasha baǵadan úsh ese az, sonymen qatar sońǵy eki onjyldyqtaǵy eń tómengi deńgeıge aınaldy.
AERC-tiń boljamyna sáıkes, suranystyń tómengi deńgeıi 2020 jyldyń sáýir-mamyr aılarynda túsedi, óıtkeni ártúrli baǵalaýlar boıynsha táýligine 16 mıllıonnan 30 mıllıon barrelge deıin bolýy múmkin jáne OPEK + Brent baǵalary boıynsha shıkizat óndirisiniń naqty tómendeýi bastalady. odan ári turaqtandyrý úshin shamamen $ 32 quraıdy, nátıjesinde Brent baǵalary barreline $ 37-ǵa kóteriledi.
USD / KZT jáne USD / RUB baǵamy
AERC-tiń boljamyna sáıkes, Brent markasynyń ortasha jyldyq baǵasy $ 37-ǵa jetkende, USD / RUB jupynyń bırjalyq baǵalary bir jyl ishinde ortasha eseppen ótken jyldaǵy 64 tarmaqqa qaraǵanda shamamen 72 tarmaqqa jetedi.
О́z kezeginde, dollar / teńge baǵamy ortasha alǵanda 2020 jyly 1 dollar úshin shamamen 424 quraıdy, bul 2019 jylǵy deńgeıden 11% joǵary.
Sonymen birge, Qazaqstandaǵy tutyný baǵasynyń tez ósýine belgili bir shekteýler halyqtyń naqty aqshalaı kiristeriniń tómendeýi –4,9%, sondaı-aq ónerkásiptegi baǵalardyń tómendeýi 17% bolady.
2020 jyly JIО́-niń sońǵy deflıatory, AERC boljamyna sáıkes, ótken jylǵy 6,8% -ben salystyrǵanda 4,2% deńgeıinde bolady.
Munaı jáne gaz kondensatyn óndirý
О́tken jyly Qazaqstanda munaı men gaz kondensaty 90,6 mln tonna óndirildi. Osy jyly bul kórsetkish bastapqyda 86 mıllıon tonna dep boljanǵan. AERC baǵalaýy boıynsha, 2020 jyly Qazaqstanda munaı men gaz kondensatynyń óndirisi 76,2 mln tonnaǵa jetedi.
Bul óz kezeginde ótken jylmen salystyrǵanda 16% -ǵa az jáne 2008 jyldan bergi eń tómengi deńgeıge aınalýy múmkin.
Negizgi kapıtalǵa ınvestısııalar, nomınaldy jalaqy jáne rýbldiń teńgege qatynasy
Aǵymdaǵy jyly negizgi kapıtalǵa ınvestısııa tómendeıdi. Sarapshylardyń pikirinshe, jyl sońynda ol shamamen 2% -ǵa kóteriledi. Bul 2010 jyldan bastap eń tómengi kórsetkish.
AERC-tiń rýbldiń teńgege qatynasy týraly pikiri Ulttyq bank teńgeniń ózgermeli aıyrbastaý baǵamyn qalyptastyrýǵa aıtarlyqtaı kedergi jasamaıdy degen úmitpen baılanysty.
Sonymen birge, rýbl / teńgeniń ortasha baǵamy tepe-teńdik deńgeıine ótken jyldyń deńgeıine jaqyndaıdy, bir rýbl úshin 5,9 teńgeni quraıdy.
JIО́ boljamy
2020 jyly Qazaqstandaǵy túpkilikti tutynýǵa jumsalatyn shyǵyndar ótken jylmen salystyrǵanda 1,2% -ǵa tómendeıdi.
2020 jyly taýarlar men qyzmetterdiń naqty eksporty 36,3% tómendeıdi. AERC-tiń boljamdy baǵalaýlary boıynsha, Qazaqstanǵa ımporttyń naqty kólemi 19,6%-ǵa tómendeıdi, buǵan ishki suranystyń qysqarýy, sondaı-aq ımporttyń qymbattaýy sebep boldy.
Osylaısha, ishki suranys pen eksporttyń tómendeýine, sondaı-aq ımporttyń qysqarýyna baılanysty keıbir deńgeılerdiń saldarynan Qazaqstannyń naqty JIО́ 4,9% tómendeıdi - bul 1995 jyldan bergi eń tómengi deńgeı.
2020 jyldyń qorytyndysy boıynsha Qazaqstannyń JIО́-niń nomınaldy mólsheri 160 mlrd dollarǵa tómendeıdi, bul ótken jylmen salystyrǵanda 20 mlrd dollarǵa az.
Tólem balansy
AERC boljamdaryna sáıkes, Qazaqstannyń saýda balansy bıylǵy jyly alǵash ret 419 mıllıon dollarǵa teris áser etýi múmkin, eger taýar eksporty 57,8 mıllıard dollardan 23,9 mıllıard dollarǵa deıin azaıatyn bolsa, onda taýarlyq taýarlardyń nomınaldy ımporty 38,7 mıllıard dollardan 24,3 mıllıard dollarǵa deıin tómendeıdi.
Baǵanyń quldyraýy jáne munaı óndirisi sheteldik ınvestorlarǵa tólenetin kiristiń kólemin ótken jyly 23,2 mıllıard dollardan 11,8 mıllıard dollarǵa deıin edáýir qysqartady, alaıda paıyzdyq mólsherlemeler men álemdegi qundy qaǵazdar baǵasynyń tómendeýi aıasynda syrtqy kiristerdiń tómendeýi de múmkin.
Memlekettik bıýdjet parametrleriniń boljamy
Tutynýshylyq jáne ınvestısııalyq belsendiliktiń tómendeýi, sonymen birge ekonomıkanyń quldyraýy korporatıvti tabys salyǵy (KTS) jáne qosymsha qun salyǵy (QQS) boıynsha salyq bazasynyń tómendeýine áser etedi.
AERC-tiń boljamyna sáıkes, KTS jáne QQS ótken jyly 1,9 trln jáne 2,7 trln teńgege qaraǵanda sáıkesinshe 1,7 trln jáne 2,4 trln teńgeni quraıdy.
Sondaı-aq, halyqtyń ataýly jalaqysy men aqshalaı kiristeriniń ósýiniń baıaýlaýy ITS kirisi men áleýmettik salyq kóleminiń sáıkesinshe 920 jáne 750 mıllıard teńgege deıin baıaýlaýyna áser etedi.
Sarapshylardyń boljamyna sáıkes, 2020 jyly Ulttyq qordan bıýdjetke kepildendirilgen transfertter mólsheri jyl saıyn 8 mlrd.dollardan qosymsha 4 mlrd. dollarǵa deıin ulǵaıady.
AERC dollardyń teńgege baǵamynyń boljamdy baǵamyn eskere otyryp, bıýdjetke aýdarymdardyń jalpy kólemi ótken jylǵy 3 trln teńgege qaraǵanda 5,1 trln teńgege kóteriletinin aıtyp otyr.
AERC kelesi makroekonomıkalyq sholýdy ústimizdegi jyldyń shilde aıynda jarııalaýdy josparlap otyrǵanyn aıtty.
