Qoǵam • 04 Maýsym, 2020

Boıaý qoldanbaıtyn sýretshi

127 ret kórsetildi

Sýretke erekshe ómir syılap júrgen Qanat Nurtazınniń óneri shyn máninde súısinýge turarlyq. Ol japyraq, shege, gazet, alma, tosap, banan, raýshan, gıps, kofe men qaýyn betine túrli sýret salady. О́nerden erekshe órnek tapqan órenniń talanty sulýlyqqa beıjaı qaramaıtyn kóp kóńilin á degennen eleń etkizdi. «Qazaqstannyń 100 jańa esimi» qatarynan jarqyraı kóringen sýret sheberi búginde izdenisin jetildirip, beıneleý óneriniń 100 jańa tásilin tabý jolynda ter tógip júr.

Kókshetaýlyq jas sýretshi Qanat Nurtazınniń ereksheligi sol – ol óz sý­retterinde múldem boıaý qoldanbaıdy. Keńistikte kórkem óner týdyryp, al ke­neptiń qandaı kólemde bolatynyna alań bolmaý – avtordyń basty prınsıp­teriniń biri. Sýretshi úshin aǵash, qaǵaz, kofe, fotoplenka, kınolenta, je­mis-jı­dek pen temir-tersektiń barlyǵy da óner tý­dyrýǵa tamasha qural. Jumys­taryn ar­naıy boıaǵysh qural nemese molbert qoldanbaı jasaıtyn biregeı talant ıesi «sý­­ret  tek qaǵaz betine salynbaıdy» degen us­tanymda jáne ol oıyn árbir tyń týyn­dysymen búginde sátti dáleldep júr.

1

– Men eshqashan sýretshi bolam dep armandaǵan adam emespin. Bala kúnimde áskerı adam bolýǵa qatty qumarttym. О́nerge degen qyzyǵýshylyq 2013 jyldan bastaldy. Malaızııadan oqýymdy támamdap, dıplommen elge oralǵan soń biraz ýaqyt jumys izdep júrip qaldym. Sol kezde bos ýaqytym kóp edi. Ańsarym sýret salýǵa aýdy. Biraq kóp sýretshiler sııaqty emes, eldi eleń etkizer dúnıe týdyrǵym keldi. Alǵashynda qatty qaǵazdy tesip sýret sala bastadym. Qo­lym jattyqqan soń, kóńilimdegi kórikti oılardy júzi ótkir pyshaqpen oıyp japyraqqa túsirdim. Keıinirek shaı túıirshikteri, qum sııaqty nárselerdi de qııalymdy júzege asyrýǵa paıdalandym. Nátıjesi ózime unady. Osydan soń beıneleý óneriniń túrli tásilin óz betimshe baıqap kórdim. Alǵashynda sýret salýǵa qaraǵanda karvıng ónerine jaqyn boldym. Tuńǵysh týyndym aǵash japyraǵynan kesilgen Qazaqstan týynyń sulbasy boldy. Keıin muny almadan oıyp jasap kórdim. Sóıtip, oıdan oı, ıdeıadan ıdeıa týyndaı kele «Sýret salýdyń 100 jańa tásili» atty jobany júzege asyrýdy qolǵa aldym. Sol 100 tásildiń barlyǵyn ıgergim keledi. Arasynda almany oıyp salǵan sýretim, shokoladqa salǵan sýretim, japyraqqa syzǵan beıneler jelide kóp tarap ketti. Aldaǵy ýaqytta maqsatymdy tolyqtaı baǵyndyrsam deımin. Sol jolda izdenip júrmin», – deıdi sýretshi.

Bir qyzyǵy, Qanattyń bul salada arnaıy bilimi de, ustazy da joq. Sýret – Qanat­tyń boıyna týmysynan daryǵan qabilet. Malaızııadaǵy Azııa-Tynyq muhıty ýnıversıtetinde halyqaralyq bıznes menedjmenti baǵdarlamasy bo­­ıynsha IT-mamandyqty meńgergen bolashaq «100 jańa esim» jobasy jeńim­pazy­nyń áýesqoı qyzyǵýshylyqtan týyn­daǵan jumystary qoǵamda úlken rezo­nans týdyratynyn tipti de sezbegen kórinedi.

– Bilesiz be, joǵaryda atap ótke­nim­deı, men sýret salýǵa eshqashan qyzyqqan emespin. Tipti oqýshy kezimde beıneleý óneri sabaǵynyń tapsyrmalaryn úlken aǵam oryndap beretin. Alaıda, boıda buǵyp jatqan talant báribir syrtqa shyqpaı tynbaıdy eken. Alǵashqy tájirıbelik jumystarym kópshilik tarapynan úlken qoldaýǵa ıe boldy. Ásirese sport sheberi Gennadıı Golovkın men belgili prodıýser Baıan Alagózovanyń beınesi bederlengen týyn­dylar kópshilik arasyna tez tarady. Keıinirek basqa da sýretterime suranys artty. Biraz aqparat agenttikteri ju­mystarymdy óz portaldarynda jarııa­lap, áleýmettik jeli arqyly halyq jarysa taratyp áket­ti. Keıinirek, tipti Brıtanııa men Reseı jýrnalısteri tarapynan da meniń sýret­terime degen qyzyǵýshylyq týyndap, arnaıy habarlasty. Áli de sheteldik mamandar jıi telefon shalyp turady. Ras, meniń bul salada arnaıy bilimim de, tálim bergen ustazdarym da joq. О́z betimshe úırendim. Ǵalamtordyń kómegine kóp júgindim. Áıtse de, meniń basty tá­limgerim – júregim. Kóńil túkpirindegi kórkemónerge degen ińkárlik meni osylaısha sýret álemine alyp keldi» – dep syr aqtardy óner ıesi.

Qanattyń sýretteri kórer kózge qa­laı kórkem kórinse, ony týdyrý da son­shalyqty ońaı emes. Kúrdeli. Biraq, soǵan qaramastan Qanat  salǵan sýretinen aı­ryqsha lázzat alady. Qııalyna erik bergen saıyn jany rahattanyp, demalyp qalady. Sýretshiniń aıtýynsha, árbir jumysy óziniń ereksheligine saı túrli deńgeıde kúrdeli. Qanat úshin eń ońaı tá­sil japyraqqa oıyp salynǵan sýret eken. Eń qıyny – shege men jiptiń kóme­gimen salǵan jumystary. Al alma­ǵa oıyp salynar túrli órnekter jedel­dilikti talap etedi. Bul tásilde jyldam­dyqty báseńsitýge bolmaıdy eken. О́ıtkeni alma uzaq oılanyp-tolǵanýdy kótermeıdi. Qaraıyp ketip, óner týyndysy barlyq ásemdiginen aıyrylýy múm­kin. Sondyqtan da Qanat, ásirese osy almaǵa túsiretin sýretterine erekshe muqııat. Salynǵan jumysyn birden foto­ǵa túsirip alatyn kórinedi.

– Maıly boıaýmen kenepke túspegennen keıin de, meniń salatyn sýretterimniń ár­qaısysynyń ereksheligin eskere otyryp bederleý mańyzdy. Sondyqtan da klassıkalyq sýretshilermen salystyr­ǵanda, men ýaqytpen kóbirek sanasamyn. О́ıtkeni túrli materıaldarǵa beder­lenetin bolǵandyqtan, árqaısysynyń ereksheligin eskerý mańyzdy. Sonysymen de árbir sýretim aıryqsha shabyt syılaıdy. Jumys istep otyryp demalamyn. Qazirgi tańda elimizdiń jetekshi oqý oryndarynyń biri Nazarbaev Ýnıver­sıtette qyzmet etetin bolǵandyqtan, shet mem­leketterge jıi saparlap turamyn. Sondaı kezderde sheteldik azamattarǵa, áriptesterime kádesyı retinde ózimniń jumys­tarymdy syıǵa tartamyn. Bar­lyǵy erekshe iltıpatpen qabyl alady. Qaı jerge barsam da Qazaqstanǵa qatysty dúnıe jasa­ǵym keledi. Mysaly, Vashıngtonda jú­rip, almaǵa Altyn adamnyń sýretin beder­ledim. Londonǵa barǵanda almaǵa kıiz úıdiń sýretin oıyp saldym. Sodan keıin, sol qalanyń kórikti jerin artqy kórinis etip tańdap, ózimniń týǵan elimniń bir beınesin kadrǵa túsirip alamyn. Sheteldikter ózderine tanys jerdegi beıtanys elementterge qat­ty tańǵalady. Tek shetelde emes, Qazaqstannyń túkpir-túkpirine barsam da, týǵan jerimniń tańǵajaıyp tabıǵatyn sýret­ke túsiremin», deıdi jas talant.

Mine, osylaı týǵan eliniń baı já­diger­leri men kórkem qundylyqtaryn, mem­leketimizdiń ráýishti rámizderin ózi­niń qııaly men qalamynan týǵan ár jumysy arqyly tórtkúl dúnıege tany­typ, jahandyq arenada áıgilep júr­gen daryndy jigittiń boıynda, júregin­de ultqa, Otanǵa degen sheksiz mahabbat pen patrıottyq rýh shyn máninde as­qaq­tap hám atqaqtap tur. О́re­li ónerimen únemi eliniń mereıin tasy­typ, abyroıyn asqaqtatyp júr. Otan­ǵa adal qyzmet etýdi ǵumyrlyq paryzy sanaıtyn azamattyń bulaı býyr­qanýy, izdenýi, jańashyldyqqa um­tylýy zańdy da. О́ıtkeni, Qanat – Táýelsizdiktiń túıdeı qurdasy. Egemen elde ósken erkin oıly azamat. Ol 1991 jyly Soltústik Qazaqstan oblysynyń Step­nıak eldi mekeninde týǵan. Otbasynda úsh balanyń kenjesi. Erteńin elimen egiz baı­lanystyrǵan talantty jigittiń alǵa qoıǵa maqsattary da aıqyn hám aýqymdy.

– Alǵa qoıyp otyrǵan úlken jos­parlarym bar. Sonyń biri – «Sýret salý­dyń 100 jańa tásili» jobam aıasynda barlyq týyndylarymdy toptastyryp, halyqaralyq deńgeıde aýqymdy kórme uıymdastyrǵym keledi. Qazirdiń ózinde sýretke hobbı retinde emes, túbegeıli bet buryp, kásibı túrde aınalysýdy kóksep júrmin. Bul, árıne meniń jeke pikirim. Degenmen, qazir bizdiń qoǵam mun­daı ónerdi berile qabyldaı almaı­tyn sııaqty. Bilerim, men salyp júrgen sýretter satý jaǵyna kelgende óte jo­ǵary suranysqa ıe bolmaı otyr. Son­dyqtan, ónerimdi ázirge Nazarbaev Ýnıver­sı­tettegi ne­gizgi jumysymmen qatar alyp júrýge májbúrmin. Bolashaqta sýret salý­dyń atalǵan tásili qanatyn keńge jaıyp, úlken suranystarǵa ıe bolyp jatsa, sózsiz, oılanbastan óner jolyn tańdar edim. О́ıtkeni óneriń arqyly elińe qyzmet etip jatqandyǵyńdy seziný­den asqan baqyt joq. Táýelsizdiktiń tól perzenti retinde boıymdaǵy bar ta­lant-qabiletimmen elime qaltqysyz qyz­met etýdi – ǵumyrlyq, azamattyq pary­zym dep bilemin.  «100 jańa esim» jobasyna qatysyp, jeńimpaz ata­nýym da maǵan osyny aıqyn uǵyndyrdy. Úlken jaýapkershilik júktedi. Aldaǵy shyǵar­mashylyq maqsat-armandaryma dańǵyl jol ashyp berdi dep senimmen aıta alamyn. Meniń endigi tilegim – elim­niń er­teńi úshin aıanbaı eńbek etý, ólmeı­tin óner týdyrý, – dep jas talant alysqa, tym alysqa oılana kóz tikti. Qanattyń ot­ty janary men nyq shyqqan jalyndy úni­nen onyń ónerge ǵana emes, Otanǵa degen sheksiz mahabbaty da aıqyn kórinip turdy. Endeshe qanatyń talmasyn, Qanat!

 

Sońǵy jańalyqtar

Jetim kórseń, jebeı júr

Aımaqtar • Keshe

Ar aldynda arylý

Rýhanııat • Keshe

Talanttar Otanyn tastap ketkende...

Rýhanııat • Keshe

Kedeı elderge kómek

Ekonomıka • Keshe

Ǵasyr ájimi

О́ner • Keshe

Ǵazymbektiń ǵazız beınesi

Aımaqtar • Keshe

Almatyǵa jaryq qaıta berildi

Aımaqtar • Keshe

Uqsas jańalyqtar