О́negesi nesi dersiz? Biz bul arada eń aldymen keıipkerimizdiń boıyndaǵy alapat qaısarlyqty maıdan qyl sýyrǵandaı etip aıta otyryp, jabyqqan jannyń jarasyn jazatyn qudirettiń eńbek ekendigin eske salǵymyz kelgeni. Jasyratyny joq, on eki múshesi saý, tepse temir úzetin azamattar da aıdyń-kúnniń amanynda ómirge ókpelep júr emes pe? Qazir qulaq sarsytatyn sebep – jumystyń joqtyǵy. Sol joqshylyq borkemikterdiń erik-jigerin bordaı tozdyryp, eteginen tartyp-aq keledi. Al aıtpaı kelgen apattan múgedek bolyp qalǵanymen, kókiregindegi «men adammyn, kádimgi adamsha ómir súremin, eshkimnen kem emespin» degen senimdi kórgende sezimiń selt ete túspeı me?!
Bárin basynan baıandaıyqshy. 2015 jyldyń qońyr kúzi edi. Dala shirkin altyn jalatqandaı jalt-jult etip tur. Qoldyń salasyndaı aqqaıyńdardyń japyraǵy sary boıaýmen boıalyp, sońǵy bıin bılep turǵandaı. Kórkem sýret kóńil arbap, qoınaýyna shaqyrmaı ma? Bir top qurby Býrabaıǵa bet alǵan. Apat aıtyp kele me, órekpigen kóńil sap basylyp, qyrsyq kóldeneńnen kezdesti. Kólikti tizgindegen Aıǵanym Sultanova soqqyny júrgizýshi otyrǵan jaqtan aldy. Ádette, mundaı jol-kólik oqıǵasynda júrgizýshi ishki túısikpen, esh oılanbastan jolaýshy jaǵyn tosar edi. Al Aıǵanym qasynda otyrǵan qurbysyn tótennen kelgen apattan saqtap qaldy. Kóliktegi qyzdardyń eshqaısysy zardap shekken joq. Al munyń tórt birdeı omyrtqasy opyrylyp, oń jaq qoly mertikti.
Eki jylǵa jýyq tósek tartyp jatýǵa týra keldi. Alǵashqy ota sátsiz boldy. Keıin Nur-Sultan qalasyndaǵy dárigerlerdiń kómegine júgingen. Úkideı úlbiretip, jelge, kúnge tıgizbeı baǵyp otyrǵan qyzdarynyń qamyn oılaǵan ata-ana Reseıge de aparǵan. Sóıtse kúnderdiń bir kúninde aıaǵynan turyp ketýi óziniń erik-jigerine baılanysty eken. Tósek tartyp jatqanynda qazbaýyr bulttaı qalyń, naızaǵaıdyń otyndaı sanasyn kúıdirip ótetin nebir oılar tumshalaǵan.
Qaıran jastyq, qandaı ádemi edi. Jas kóńilde alań joq-tuǵyn. Oblys ortalyǵyndaǵy Málik Ǵabdýllın atyndaǵy №3 qazaq orta mektebin bitirgennen keıin Sh.Ýálıhanov atyndaǵy Kókshetaý memlekettik ýnıversıtetiniń qarjy fakýltetine túsken. Tájirıbeden ótýge bankke jiberdi. Árkimniń kóńili qulaǵan sharýasy bolady emes pe, Aıǵanym da kishkentaı kezinen saýda-sattyqty unatatyn. Myna jerdegi qarbalasqan tirshilikti kórgen soń jumys isteýge umtylǵan. Bankte bir jyl qyzmet etip, sál-pál tájirıbe jınaqtaǵan soń saýda salasyna aýysty. Almaty men Bishkekten teń-teń kıim-keshek tasydy. Ákelgeni irkilip jatyp qalmaı, tez ótetin. Bálkim, saýdagerler kóp aıtatyndaı qoly júrdi me, álde taýarynyń ústine ústemeaqyny kóp qospaǵandyqtan ba eken, áıteýir, qarjy jyldam aınaldy. Barlyǵy ońynan oralyp kele jatqanda jol apatynyń taǵdyryn tas-talqan etkeni...
Alǵashqy kezde qaıraty kemip, jigeri jasyǵany da ras. Talaı túndi uıqysyz ótkizdi. Qabaǵy túıilse, ata-anasynyń jany shyǵyp kete jazdaıtyn. Qarap otyrýdy jany súımeıtin ejelgi ádetimen tósek tartyp jatsa da bir nársemen shuǵyldanǵysy keldi. Kúnderdiń bir kúninde zeınetker anasyna ótinishin aıtqan.
– Qyrkúıek aıyndaǵy zeınetaqyńyzdy maǵan berseńiz, óz aldyma kásip istep kóreıin, – degen Aıǵanym.
– Al – degen anasy,– bári seniń jolyńda sadaǵa. Qaraǵym-aý, ózińnen aıaıtyn ne bar bizde?
Buryn talaı barǵan Almaty men Bishkekte kóztanystary bar. Telefon arqyly habarlasqan. Tólemaqysyn aldyn ala tólese, taýarlaryn jiberýge daıyn. Osy bir umtylys sátimen oralyp, jumysy júrip berdi. Qurqyltaıdyń uıasyndaı shaǵyn úı taýar qoıatyn qoımaǵa aınalyp kete jazdaǵan kezde ákesi esik aldynan dúken salyp bergen. Adam aıaǵy sırek júretin jer bolǵanymen, Aıǵanymnyń kóńilin kóterýge, kásibine qoldaý kórsetýge nıet bildirgen synyptastary men joldastary dúmep kelip jatty. Olar bul taýarlar ózderine kerek pe, joq pa, ol jaǵy esep emes, áıteýir, bar taýardy pyshaq ústinde bólisip alatyn. Keıin oılap qarasa, janyn júdetpeı, muńǵa batyryp músirkemeı kómek qolyn sozǵan túrleri eken. Bar sharýa ońqaı asyqtaı úıirilip túse bere me, keıde qolbaılaý jaılar bolyp qalady. Sondaıda qalta telefonymen habarlassa boldy, dostary bar máselesin bir sátte sheship beredi, áli de solaı. Dos kóńiliniń kóktem raıly demi áz janyn gúldendirip jiberedi emes pe.
Birde ortalyqtaǵy «Bereke» dúkeninen bólim ashqan. Bajaılap qarasa, qasyndaǵy ekinshi bólim de bos tur eken. Birinde tósek-oryn jabdyqtaryn satsa, ekinshisinde koreı kosmetıkasyn sata bastady. Bir ǵajaby, saýdanyń saltymen baǵasyn tym kótergen joq. О́ziniń aıtýyna qaraǵanda, negizgi maqsat qyryp qarjy tabý emes, bos otyrmaý úshin bir nársemen aınalysý kerek. Al aınalysatyn nárse az emes. Kúndelikti jumystyń ara-arasynda basseınge barady, tennıs oınaıdy.
– Sý degen ǵajap qoı, aǵa,– deıdi Aıǵanym, – qol-aıaǵyń jeńildep, ózgeshe álemde júrgendeı bolasyń. Erkin, bostan qalpyńda. Tipti shyqqyń kelmeıdi. Kóresiz kúnderdiń bir kúninde aıaǵymdy basatyn bolamyn. Men de el qatarly eki aıaǵymdy teń basyp, qurbylarymmen birge ǵumyr keshemin.
– Aıtqanyń kelsin!–dedim men qarshadaı qyzdyń qaıratyna súısinip. Bir úmit alǵa jetelep, baqytsyzbyn dep baz keshpeı, boıyndaǵy bar qajyr-qaıratyn mynaý jaryq dúnıeniń qyzyldy-jasyldy qyzyǵyn eki aıaǵyn teń basyp turyp kórýge umtylyp kele jatqan qarshadaı qyzdyń talpynysyna tańdanyp.
Kókshetaý