Ákim jýrnalıstermen onlaın kezdesken beısenbide qalada COVID-19 juqtyrǵan 9851 adam tirkeldi. Sońǵy bir táýlikte 216 oqıǵa anyqtaldy. Jyl basynan beri ókpe qabynýyna ushyraǵan 6175 naýqas jazylyp shyqty. Eger osy dert sharyqtap turǵan kezde emdeý oryndaryna 300 naýqas tússe, qazir olardyń sany – 133.
«Kúndelikti iri ári kópbeıindi aýrýhanalardyń bas dárigerlerimen sóılesip otyrmyn jáne qansha adamnyń emdelip jatqanyn, aýrýhanalardaǵy jaǵdaı týraly udaıy habardarmyn. Mysaly, aýrý sharyqtap turǵan kezde №7 klınıkaǵa 100 naýqasqa deıin túsetin, sońǵy kezde emdelýge jatqyzylatyndar sany 15-20 adam. №4 klınıkada da, JMJA-da, №1 klınıkada da naýqastar sany kúrt azaıǵan. Iаǵnı ókpe qabynýyna ushyraǵan naýqastardy emdeý oryndaryna jatqyzý 2 esege tómendedi», dedi qala ákimi.
Shahar basshysy medısınalyq-sanıtarlyq alǵashqy kómek sheńberinde vırtýaldy juqpaly aýrýlar aýrýhanasy qurylǵanyn málimdedi. Ambýlatorııalyq deńgeıde 72 mobıldi brıgada jumys isteıdi. Munda mamandardyń sany is júzinde eki esege artyp, 405 medısına qyzmetkeri osy iske jumyldyrylǵan.
Mobıldi top mamandary pasıentterge úıde kómek kórsetedi, olar asa qajetti jeke qorǵanys quraldarymen jabdyqtalǵan, PTR test alý jumystaryn júrgizedi, qajet bolǵan jaǵdaıda em taǵaıyndaıdy jáne tıisti dári-dármekpen qamtamasyz etilgen úı stasıonaryn uıymdastyrady.
– Mindettelgen tapsyrmalarǵa sáıkes qalada qaýipti indettiń keń etek alýyna jol bermeý maqsatynda epıdemııalyq ahýaldy basqarýdyń jańa modeli engizildi, – deıdi megapolıs basshysy. Qala ákimi naqty atqarylǵan sharalardy retimen tizbektep shyqty.
– Birinshiden, COVID-19, JRVI, pnevmonııasy bar naýqastarǵa jedel medısınalyq kómek kórsetý algorıtmi jetildirildi. Endi jedel járdem naýqasty aýrýhanaǵa jatqyzýdyń jalǵyz tetigi bolyp tabylady, juqpaly stasıonarlardaǵy pasıentterdi baǵyttaýdyń sıfrly tetikteri engizildi. Biz bul tásildi 13 shildeden bastap engizdik, – dedi ákim.
Ekinshiden, búgingi tańda pandemııany toqtatýdyń eń tıimdi eki joly bar: bul – qazirgi qoldanylyp júrgen shekteý sharalary jáne tósektik oryn sanyn arttyrý. Indet bastalǵaly beri ınfeksııalyq stasıonarlardyń sany 2-den 26-ǵa deıin (500 orynnan 6096 orynǵa deıin) ósti. Biz kúzde COVID-19 sımptomdary bar 7700 pasıentti bir mezgilde stasıonarlyq em sharalarymen qamtamasyz ete alamyz, – dedi shahar basshysy.
Sapaly emge áser etetin faktorlardyń biri – naýqastardy medısınalyq ottegimen qamtamasyz etý. Bul máseleni júıeli túrde sheshý úshin medısınalyq uıymdarǵa ottegi stansalaryn ornatý boıynsha qalalyq baǵdarlama qabyldandy.
«Eger klınıkalarda qajetti kólemde qamtamasyz ete alatyn óz ottegi stansasy bolmasa, bul júıeni retteý kerek. Oǵan qarjy bólindi. 10 qyrkúıekke deıin aýyr jaǵdaıdaǵy naýqastarmen jumys isteıtin birinshi eshelondaǵy 8 klınıka ortalyqtandyrylǵan ottegi berý júıesiniń stasıonarlarymen qamtamasyz etiledi. Ekinshi kezeńde biz ekinshi eshelondaǵy klınıkalardy ottegimen qamtamasyz etýge kóshemiz, sol arqyly bul máseleni sheshemiz», dedi ákim.
Qala basshysynyń aıtýynsha, aldaǵy kúnderi jańa stasıonarlar engizilmek. Olar aldyn-ala sanıtarlyq-epıdemııalyq aýdıtten ótken, densaýlyq saqtaý obektileriniń bazasynda ashylady.
– Qazir jaýapty mamandar qurylys jumystaryn júrgizýde. Onyń ishinde 250 tósektik «Qazaqstan», 376 tósektik «Kóktem», 140 tósektik «Samal» pansıonaty, 230 tósektik «Astana» qonaqúıi, 360 tósektik QazATK jataqhanasy, 100 tósektik UOS múgedekterine arnalǵan respýblıkalyq klınıkalyq gospıtal, 500 orynǵa shaqtalǵan Arnaýly áleýmettik qyzmet kórsetý ortalyǵy bar. Bul jańa stasıonarlar jumys istep turǵan nysandarǵa qosymsha tamyz aıynyń sońyna deıin kezeń-kezeńimen iske qosylatyn bolady, – deıdi B.Saǵyntaev.
Sol sııaqty Almatyda ana men balanyń densaýlyǵyn qorǵaýǵa erekshe kóńil bólingeni týraly birinshi ret aıtylyp turǵan joq.
– Biz úshin barlyq áıel-ananyń búgingideı pandemııa kezeńinde qaýipsiz jaǵdaıda bosanýy, bosanǵanǵa deıin jáne bosanǵannan keıin de udaıy kútimde bolýy asa mańyzdy. Qalada 45 tósektik №4 perzenthana jumys isteıdi. Jaqyn arada osy perzenthananyń 60 tósektik orynǵa arnalǵan jańa korpýsy iske qosylady. Sonda mundaǵy jalpy oryn sany 105-ke jetedi, – dedi ákim.
Qosymsha stasıonarlardyń ashylýy – Almaty qalasynda indetti tejeý men oǵan tegeýrindi túrde qarsy turý baǵytyndaǵy is-sharalar josparynyń bir bóligi. Pasıentterdi shuǵyl ornalastyrý úshin ýaqytsha stasıonar bolý múmkindigi bar nysandarǵa kúndelikti monıtorıng júrgiziledi.
– Biz buǵan deıin jasalmaǵan sharalardy qolǵa aldyq. Shuǵyl ári qysqa merzimde aýqymdy jańa stasıonarlar ashyp, ony qajetti barlyq tehnıkamen jabdyqtap jatyrmyz. Ǵımarattardyń bólmelerin qaıta josparlap, shlıýzder men oqshaýlanǵan bokstar qurylýda. Barlyq deńgeıdegi medısınalyq kómek kórsetýdiń tıimdiligin arttyrý úshin densaýlyq saqtaý júıesine ózgerister engizilýde. Sondaı-aq qosymsha tósektik oryndar jasaqtaý arqyly qalanyń barlyq kadrlyq rezervin jumyldyryp otyrmyz. Búgingi tańda pandemııamen kúrestegi aldyńǵy shepke 4464 medısına qyzmetkeri (2681 dáriger men orta medısına mamandary) jumyldyryldy. 1526 mamannan (dárigerler – 246, orta qyzmetkerler – 1009, kishi medısınalyq qyzmetkerler jáne basqalary – 145, volonterler – 106) kadrlyq rezerv jasaqtaldy. Barlyǵy 328 adam jumysqa ornalastyryldy (onyń ishinde 96 dáriger, 160 orta medısına qyzmetkeri, 72 kishi medısına qyzmetkeri jáne basqalar). Úshinshiden, medısınalyq qyzmetterdiń sapasyn arttyrý úshin naýqastardyń aýrýynyń aýyrlyq dárejesi boıynsha barlyq stasıonarlardy bólý qaǵıdaty – eshelondaý engizildi. Munyń mańyzdy kórsetkishteriniń biri – tósek oryndarynyń qoljetimdiligi. Eger buryn stasıonarlarda orynnyń bos bolmaýy 86%-dy qurasa, búginde bul kórsetkish 60%-ǵa deıin tómendedi. Tórtinshiden, jaǵdaıy aýyr naýqastar men ólim-jitimdi azaıtý úshin jetekshi mamandary bar Reanımatologııa jáne anestezıologııa ortalyǵy belsendi jumys isteıdi. Bul – qalanyń barlyq reanımasııalyq bólimshelerindegi naýqastarǵa monıtorıng jasap, jaǵdaıy aýyr árbir naýqastyń ahýalyn baqylaıtyn mobıldi reanımasııalyq, kóshpeli jedel áreket etý toby. Biz bul ortalyq jumysynyń oń nátıjesin kórip otyrmyz. Reanımatologtardyń mobıldi toby qala klınıkalaryndaǵy reanımasııa bólimsheleriniń jabdyqtalýyna monıtorıng júrgizdi. Jaǵdaıy aýyr naýqastar boıynsha konsılıýmdarǵa qatysyp, hali nashar naýqastarǵa baryp klınıkalyq-dıagnostıkalyq is-sharalar ótkizedi, deıdi megapolıs jetekshisi. Sondaı-aq qala ákimdigi medısınalyq mekemelerdi ottegimen qamtamasyz etýde aýqymdy baǵdarlama ázirlep, júzege asyrýda. Qalada 40 kún ishinde 1 eshelonnyń stasıonarlary tósekterin 100 paıyz ottegimen qamtamasyz etý josparlanyp otyr. Bul – besinshi. Altynshydan, alǵashqy medısınalyq-sanıtarlyq kómek uıymdary deńgeıinde mobıldi brıgadalar jumys istep otyr. Mobıldi toptar qalalyq emhanalardyń jumysyn kúsheıtý úshin quryldy. Algorıtmge sáıkes mobıldi brıgada eki jaǵdaıda pasıenttiń úıine bara alady: PTR testke materıal alýǵa jáne emhana dárigeriniń taǵaıyndaýy boıynsha úıde emdeýge. Sol sııaqty qaýipti toptaǵy ambýlatorııalyq naýqastarǵa baqylaýdy kúsheıtý úshin Pasıentterdi monıtorıngteý ortalyǵy jumys isteıdi. Monıtorıng ortalyǵyna túrli saladaǵy 58 dáriger (terapevt, pedıatrlar, pýlmonologtar, allergologtar, kardıologtar) jumyldyryldy. 1 shildeden bastap Monıtorıng ortalyǵy ambýlatorlyq emdeýdegi qaýip tobyna engen pasıentterge 505 keńes berdi.
«Indetke qarsy kúrestiń alǵashqy 10 qadamy» jospary sheńberinde Almaty aglomerasııasynda karantındik sharalardy úılestirý jumystary bastaldy. Almaty oblysyndaǵy áriptestermen birge Almaty qalasynda jumys istep qana qoımaı, medısınalyq qyzmet te alatyn Talǵar, Eńbekshiqazaq, Ile jáne Qarasaı aýdandaryndaǵy jaǵdaı da tekserildi.
– Biz epıdemııalyq jaǵdaıdy turaqtandyrýda aýqymdy jumys atqardyq desek te bolady. Osy aılarda týyndaǵan qıyndyqtardy eńserýde kóp tájirıbe jınaqtaldy. Árıne bul tájirıbeni basqa óńirlermen de bólisetin bolamyz. Jaqyn arada osy jolda jasalǵan qadamdar jaıynda baıandaıtyn semınarlar serııasyn bastaımyz, – dedi qala ákimi.
ALMATY
