Sport • 24 Tamyz, 2020

«Dostyq-84» dodasy

41 ret kórsetildi

Osydan dál 36 jyl buryn, ıaǵnı 1984 jyldyń 18 tamyzynda Máskeýde «Dostyq-84» degen ataýǵa ıe bolǵan keshendi sporttyq jarystardyń saltanatty ashylý rásimi ótti. Oǵan 50 eldiń ókilderi qatysty. Solardyń qatarynda Los-Andjeles Olımpıadasyna qatysýdan bas tartqan KSRO, Majarstan, Soltústik Koreıa, Mońǵolııa, Bolgarııa, Kýba, GDR, Efıopııa, Polsha, Chehoslovakııa jáne taǵy basqa sosıalıstik baǵyttaǵy memleketterdiń órenderi boldy. Jaz aılarynyń basynda bastalyp, qońyr kúzge deıin sozylǵan básekeler asa joǵary deńgeıde ótti.

1980 jyly AQSh bastaǵan kapıtalıstik baǵyttaǵy bir­qa­tar memleket Máskeý Olım­pıa­dasyna qatysýdan bas tartqa­ny belgili. Soǵan jaýap retinde so­sıalıstik elderdiń birazy Los-And­jelestegi oıyndarǵa boıkot jarııalady. Sodan Olımpııa dodasy qyzyp jatqan tusta KSRO-nyń bılik basyndaǵy azamattary asa iri keshendi sporttyq sa­ıystardy uıymdastyrýdy qup kór­di. Arnaıy qaýly qabyldanyp, osy baǵytta jumystar júrgizile bas­taǵanda oǵan «Dostyq-84» degen ataý berildi. Jarystyń ashy­lý saltanaty V.I.Lenın atyn­da­ǵy Ortalyq stadıonda (qazirgi «Lýj­nıkı») dúrkirep turyp ótti.

Básekeler Olımpıada baǵ­dar­­lamasyna engen 30-ǵa jýyq sport túri boıynsha ótti. So­­ny­men qatar sambo, tennıs jáne ústel tennısinen saıys­tar uıym­das­tyryldy. Aıtýly ja­rys­tyń deń­geıi joǵary bolǵany son­shalyq, tek aýyr atletıkanyń ózinde ǵana álemdik rekord 28 márte jańardy. Buryn-sońdy bolmaǵan nátıjeler velosport (7), júzý (5), nysana kózdeý (4) jáne jeńil atletıka (3) saıystarynda da tirkeldi. Taǵy birneshe márte rekordtyq kórsetkishter qaıtalandy.

1

Jalpy, «Dostyq-84» doda­sy­nyń alaýy Máskeýde tutan­ǵa­nymen, jarystar KSRO-dan bólek, taǵy birneshe memlekette ótti. Máselen, sý doby, voleı­bol jáne boksshylardyń báse­kesin Kýba qabyldasa, ústel ten­nısshileri Soltústik Koreıada sa­ıysqa tústi. Sambo kúresiniń she­berleri Mońǵolııada beldesti. Al qalǵan jarystar qart qurlyqta uıymdastyryldy.

Jalpy komandalyq esepte KSRO quramasy jeke-dara kósh bastady. Olar 282 (126 altyn+87 kúmis+69 qola) júldege ıelik etti. Ekinshi jáne úshinshi oryndardy GDR (50+45+43), Bolgarııa (21+25+29) ıelendi. Sondaı-aq Kýba (15+11+12), Majarstan (10+17+24), Polsha (7+17+34), Soltústik Koreıa (5+5+10), Chehoslovakııa (2+18+28), Qytaı (2+1+4) jáne Efıopııa (1+2+2) úzdik ondyqtyń qataryna endi. Baıraqty básekeler barysynda barlyǵy 13 memlekettiń ánurany shyrqalsa, 19 eldiń týy bıikte jelbiredi.

«Dostyq-84» dodasyna Qazaq­stannyń da kóptegen sportshysy qatysty. Olardyń deni jeńis tuǵyryna kóterildi. Eger sol jer­lesterimiz Los-Andjeleske at­tanǵanda, Olımpııa oıynda­ry tarıhynda jeńip alǵan júl­de­lerimizdiń sany qazirgiden áldeqaıda kóp bolar edi. Máselen, 1984 jyly Tashkentte ótken KSRO chempıonatynda qazaqtyń tórt birdeı boksshysy jeńimpaz atandy. Olardyń barlyǵy da «Dostyq-84» jarysynda óner kórsetti. Kárimjan Ábdirahmanov pen Serik Nurqazov kúmis alsa, Serik Qonaqbaev qola medaldy qanaǵat tutty. Asylbek Qılymov shırek fınalda utyldy. Bir aıta keterligi, bul jigitterdiń báriniń de jolyn Kýbanyń qabylandary bógedi. Biraq qandastarymyzdyń barlyǵy birdeı utyldy dep aıtýǵa aýyz barmaıdy. Bizdiń ji­git­ter jaman judyryqtasqan joq. Biraq keıde saıasattyń da sportqa salqyny tıedi emes pe. Bul joly dál solaı boldy. Jarys Gavanada ótken­dikten tóreshiler jergilikti boks­shylardyń yǵyna jyǵyldy. Onyń ústine bul básekelerdi Bos­tandyq aralynyń basshysy Fı­del Kastronyń ózi tapjylmaı tamashalady. Trıbýnada osyndaı mártebeli myrza otyrǵanda, birinshiden – kýbalyqtar sharshy alańǵa qanattanyp shyqty, ekinshiden – qazylar da olarǵa qatty kómektesti. Osy sózimiz dáleldi bolý úshin myna bir de­rekti alǵa tartaıyq: Gavanada 12 salmaq dárejesi boıynsha ót­ken boksshylar básekesinde ja­rys qojaıyndary 11 márte jeńis tuǵyrynyń eń bıik satysyna kóterildi. Tek bir ǵana bas júlde ózge eldiń órenine buıyrdy. Bul rette 67 kılo salmaqta óner kórsetken GDR-dyń ókili Trosten Shmıtstiń baǵy janǵanyn aıta keteıik. Fınalda ol kýbalyq Hose Ernandesten aılasyn asyrdy.

Qazaqstandyq sportshylar ara­­­synda jeńil atlet Vladımır Mý­ravev pen Zoıa Ivanova, bas­ket­bolshy Nadejda Olhova men Va­lerıı Tıhonenko, voleıbolshy Elena Chebýkına men Olga Krı­vosheeva, vaterpolshy Sergeı Ko­tenko, kógaldaǵy hokkeıshiler Sos Aırepetıan, Mınneýla Ázı­zov, Aleksandr Goncharov, Se­rik Qa­lym­baev, Aleksandr Mıas­nı­kov, Mıhaıl Nıchepýrenko já­ne Farıt Zıgangırov altyn tu­ǵyr­ǵa kórsetilse, taǵy kóptegen jer­­les­imiz júldeli oryndardy ıelendi. Mine, «Dostyq-84» oıyn­dary osyn­daı oqıǵalarymen este qaldy.

 

Sońǵy jańalyqtar

Almaty qalasynda jer silkindi

Aımaqtar • Keshe

Uqsas jańalyqtar