Bilim • 25 Tamyz, 2020

Qashyqtan oqytýdyń qamy

912 ret
kórsetildi
6 mın
oqý úshin

Jańa oqý jylynda qashyqtan oqytý taǵy da jalǵasqaly otyr. Al oǵan Atyraýda qandaı daıyndyq qamy jasaldy? Oblys ákimi Mahambet Dosmuhambetovtiń málim etýinshe, 196 mektepte 131 900 oqýshy bilim alǵaly otyr. Osyǵan oraı muǵalimder men oqýshylardyń ınternetke qoljetimdiligine aldyn ala jasalǵan saraptama neni kórsetti?

Qashyqtan oqytýdyń qamy

 

Birinshiden, kompıýterge muq­tajdyq muǵalimderde de, oqý­shy­larda da bar. Máselen, jas urpaq­ty bilim nárimen sýsyn­datýǵa biligin arnaıtyn muǵalim­derdiń 355-ine kompıýter aýadaı qajet. Sol sebepten olarǵa mek­tep kompıýterlerin berý kóz­delipti. Ustazdardyń mektepke kelip, jumys isteýine de jaǵdaı ja­salady. Sondaı-aq 16 693 oqý­shyǵa kompıýter qajet.

– Bizdiń basty mindetimiz – oqý­shylardyń sapaly bilim alýyna barynsha qolaıly jaǵdaı jasaý. Sondyqtan birinshi kezekte kópbalaly jáne áleýmettik tur­­mysy tómen otbasylar esepke alynyp otyr, – deıdi oblys ákimi Mahambet Dosmuhambetov. – Ja­ńa oqý jyly bastalǵanǵa deıin oqýshylarǵa mektepterdegi 15 246 kompıýter qaıtarymdy keli­simmen taratylyp beriledi.

Ákimniń aıtýyna qaraǵanda, kóktemde oqýshylardy qashyqtan oqytýǵa 1 400 kompıýter satyp alynypty. Endi jergilikti bıýd­­­jetten qazirgi dáýirdiń ozyq teh­­nologııasynyń biri – 1 611 noýt­­býkty satyp alý úshin 282 mln teńge bólingen. Son­daı-aq mektepterdi jan basyna qarjylandyrý maqsatynda respýblıkalyq bıýdjetten qaras­tyrylǵan qarjynyń 250 mln teńgesine 1 389 noýtbýk satyp alý jos­parlanypty. Jal­py, jyl sońyna deıin 18 510 kompıýter satyp alynbaq.

Ekinshiden, ınternettiń qolje­timdigine saraptama júr­gizildi. О́ńirdegi 3 myń oqýshyǵa ınternet jelisi qajettigi aıqyndaldy. Aýdandarda ınternet ıgiligin paı­dalana almaı otyrǵan otbasylar bar. Máselen, Qyzylqoǵada – 194, Isataıda – 187, Maqatta – 298, Mahambette – 433, Inder aýdanynda 295 otbasyn ınternet jelisine qosýdy «Qazaqtelekom» AQ-nyń óńirlik fılıaly qolǵa aldy. Budan ózge mobıldi baılanys operatorlarymen kelis­sózder júrgizilipti. Sóıtip, jal­pyǵa mindetti oqý qorynan qaı­tarymsyz negizde 3 myń roýter satyp alynady. Biraq 47 mektep­te ınternettiń jyldamdyǵy tómen. Demek, bul másele oń she­shilmese, qashyqtan oqytýdyń qıyndaıtyny anyq. Sol sebepten, 31 mektepte ınternettiń jyl­­­damdyǵyn kóterý úshin naqty sha­ralar qarastyrylyp jatyr.

Úshinshiden, otbasylardyń bári birdeı balalaryn qashyqtan oqytýǵa múmkindigi bolmaýy múmkin. Mine, sol sebepten, ákesi de, sheshesi de jumys isteıtin otbasylardaǵy bastaýysh synyp oqýshylary úshin 170 mektepte

1 446 kezekshi synyp ashý kózdeldi. Mundaı synypta oqıtyn oqý­shynyń ata-anasynyń ekeýinen de anyqtama talap etiledi. Qazir kezekshi synypta oqıtyn 21 637 oqýshynyń ata-anasynan ótinish tústi. Osyǵan oraı kezekshi synyptar ashylatyn mektepterde qaýipsizdik sharalary kúsheıtilip, sanıtarlyq jumystar júrgi­zilýde. Bilim ordalary zalalsyzdandyrý quraldarymen tolyq qamtylypty. 

Tórtinshiden, óńir mektep­terinde áli de 472 pedagog jetis­peıdi. Onyń ishinde bastaýysh sy­nypqa 74 muǵalim qajet. Árıne bul kóp jyldan beri kúrdelengen másele bolǵandyqtan, bıyl to­lyq sheshimin tabady deý qıyn. Degenmen bıylǵy jańa oqý jylynda 101 jas maman alǵashqy eńbek jolyn Atyraýdyń bilim salasynda bastaýǵa nıet bildirip otyr. Olardyń arasynda bastaýysh synyptyń 20 muǵalimi bar. Sonymen birge «Dıplommen – aýylǵa!» baǵdarlamasymen 20 jas maman aýdandarǵa barady.

– Ustazdardyń alańsyz jumys isteýi úshin áleýmettik jaǵdaıyna basa mán beremiz. Bul – jalaqy, turǵyn úı máselesi. Jas mamandardy qoldaý maqsatynda 4,5 mln teńgege deıin qarjy beriledi. Sonymen birge bıyl oblys ákim­­diginen pedagog mamandyǵyna bó­­linetin grant sany artyp otyr, – deıdi M.Dosmuhambetov.

Besinshiden, oqýshylarǵa qa­jettiniń biri – jańartylǵan, qaı­ta basylǵan oqýlyq. Bul má­sele de jiti nazarda. Mektep­terdi oqýlyqpen qamtýǵa jergilikti qazynadan 1 mlrd 257 mln teńge bólindi. Elimizdegi 19 baspadan oqýlyqtar men oqý-ádistemelik quraldardy satyp alý úshin 110 kelisimshart jasaldy. Baspalar­dan oqýlyqtardy bilim uıalaryna tasymaldaý úshin 14 mln teńge qaraldy. Oqýlyqtar 10 tamyzdan beri jetkizilip jatyr.

Altynshydan, óńirde úsh aýysymmen bilim beretin 12 mektep bar. Bul mektepterde 23 992 oqýshy dáris alady. Árıne bul muǵalimge de, oqýshyǵa da ońaı emes. Bilim sapasyna keri áserin tıgizetini anyq. «Sol sebepten, atalǵan máseleni sheshý úshin 3 myń oryndyq tórt mekteptiń qurylysy júrgizilip jatyr. Sonymen birge 1 800 oryn­dyq úsh bilim ordasyn salý jos­parlanyp otyr. Bıyl apatty jaǵdaıdaǵy mekteptiń ornyna bireýi paıdalanýǵa beriledi. Osyndaı eki mekteptiń qurylysy 2022 jyly aıaqtalmaq. Buǵan qosa taǵy eki mekteptiń qurylysy jos­parlanýda», dedi oblys ákimi.

Jetinshiden, óńir turǵyn­darynyń bári birdeı baqýatty emes. Turmysy osal otbasylar, sondaı-aq jetim jáne erekshe kútimdi qajet etetin balalar kezdesedi. Qazir qoldaýǵa muqtaj 11 187 oqýshy bar. Olardy qata­rynan qalys qaldyrýǵa bola ma? Sol úshin «Mektepke jol» aksııasy arqyly kómek berý bas­taldy. Bul aksııa Atamekenim.kz portaly arqyly júzege asyry­lýda. Portalǵa áleýmettik tur­mysy tómen topqa jatatyn ot­ba­­sylardyń balalary týraly málimetter engizilip, 9 607 oqý­­shy anyqtaldy. Sondaı-aq áleý­mettik jaǵdaıy tómen, jetim, erekshe bilimdi qajet etetin 11 187 oqýshynyń 3641-ine kıim-keshek pen qarjylaı qoldaý kór­se­tildi. Qazan aıyna deıin 8 100 ba­laǵa kómek berý josparlanyp otyr.

 

Atyraý oblysy