Tuqymdardyń zańsyz eksporty kanadalyq fermerlerdiń básekege qabilettiligine qaýip tóndiredi. Qazaqstannan tapsyrys berilmegen tuqymdy satyp alýshylar Kanadada óndirilgen bıdaı, arpa, burshaq jáne soıa sorttaryna zańsyz qol jetkizýge tyrysqan.
Kanadalyq tuqym ósirý ónerkásibi jaǵdaıǵa alańdaýly jáne olardyń tuqym suryptaryn Qazaqstanda kóleńkeli bıznes arqyly satyp alýshylarǵa qara naryqta satýdy shekteý úshin Úkimetten kómek suraıdy.
Satyp alýshylar kanadalyq tuqym óndirýshi kompanııalarmen, tuqym ósirýshilermen, brokerlermen jáne astyq óńdeýshilermen baılanysyp, Kanadada qol jetimdi ónimdi jáne tanymal kópshilik aldynda ósirilgen tuqym sorttaryn zańsyz jetkizýde.
Ázirge ol eldiń Aýyl sharýashylyǵy mınıstri Marı-Klod Bıbo federaldy úkimet eksportqa tyıym sala ma degen suraqqa túsinik bergen joq. Alaıda, vedomstvonyń sheneýnigi Kanadanyń aýyl sharýashylyǵy jáne agrarlyq azyq-túlik mınıstrligi jaǵdaıdy qadaǵalap, kópshilikke arnalǵan tuqymdardy satýǵa lısenzııasy bar tuqym taratý kompanııalary satylymǵa kedergi keltirýge tyrysqanyn biledi dep jazdy.
«Agriculture jáne Agri-Food Canada sertıfıkattalǵan tuqymdardy ruqsatsyz eksporttaýdy qoldamaıdy", - dedi mınıstrlik ókili. Sondaı-aq, kanadalyq agenttiktiń atqarýshy dırektory Lorn Hadlıdiń aıtýynsha, qara naryqta tuqym satyp alý áreketteri eń aldymen Batys Kanadada ósiriletin tuqymdarǵa baǵyttalǵan jáne birneshe aıǵa sozylǵan.
Qazaqstandyq satyp alýshylar tuqymnyń biraz mólsherin ıemdenip úlgergen, biraq naqty sany rastalmapty.
«Biz federaldy úkimet bul qyzmetti báseńdetý nemese toqtatý úshin jaǵdaı jasaı alady dep úmittenemiz. Biraq qazirgi ýaqytta biz federaldy úkimetten eshqandaı kómek alǵan joqpyz», dep túsindirdi Hadlı.
Kanadalyq BAQ qazaqstandyqtar aýyl sharýashylyǵy daqyldarynyń kanadalyq sorttaryna qyzyǵýshylyq tanytatynyn jazady.
«Qazaqstandyq kompanııalar jaqynda Kanada ósimdikteriniń genetıkasyna úlken qyzyǵýshylyq tanytty. Olar, ásirese Vınnıpeg, Regına jáne Letbrıdj aınalasynda jaqsy ósetin aýylsharýashylyq daqyldarynyń sorttaryna qyzyǵýda. О́ıtkeni bul jerlerde ósirý jaǵdaılary Qazaqstanǵa uqsas. Másele mynada, elde kanadalyq genetıkany zańdy satyp alý týraly kelisim joq», - dep jazady basylym.
Bul jaǵdaıdy Telegram-arnada belgili qazaqstandyq saıasattanýshy Erbol Edilov te túsindirdi.
«Qyzyqty jańalyq sheteldik resýrstarda jarııalandy, biraq bul jańalyq jergilikti BAQ-ta qandaı da bir sebeptermen baıqalmady.
Keıbir qazaqstandyq kásipkerler elimizde ósirý úshin kanadalyq tuqymnyń genetıkalyq joǵary sapaly sorttaryn belsendi satyp alýda. Kanadalyq sorttar Qazaqstanda ósirý úshin óte qolaıly, óıtkeni bul aımaqtarda ósirý jaǵdaılary Qazaqstanmen uqsas.
Kanadalyq óndirýshiler muny kezdeısoqtyq qabyldamaıtyny jaıly anyq-ashyq aqparat kózderinde jarııalady. Sońǵy 100 jyl ishinde Kanadanyń agroónerkásiptik sektoryn damytýǵa salynǵan úlken ınvestısııalar birqatar ǵylymı-zertteý jumystaryna baǵyttalǵandyǵy kórsetilgen. Nátıjesinde olar búkil naryq aınalymynyń 120 mıllıard dollardan asatyn áserli sandarǵa deıin ósýiniń draıveri boldy...», – dep jazdy Edilov.
Kanada salyq tóleýshilerimen, fermerlerimen jáne tuqym óndirýshi kompanııalardyń qarjylandyrý úılesimimen, memlekettik mekemeler jasaǵan joǵary sapaly sorttardyń eksportymen tanymal.
Elde tuqymdardy taratý týraly kommersııalyq kelisimder Kanadada ósirilgen tuqymnyń keıbir sorttaryn sheteldik satyp alýshylarǵa satýǵa múmkindik beredi. Alaıda, bul kelisimder ádette tuqymdardy ázirlegen jáne kommersııalandyrǵan kanadalyq kompanııalarǵa tuqym tóleýdi talap etedi.
Sondaı-aq, kanadalyq BAQ-tyń biri ondaǵy tuqymnyń artyqshylyǵy sapa ekenin jaza otyryp, Qazaqstan kanadalyq sorttardy ósire bastasa, ol dástúrli kanadalyq naryqqa shyǵa alatynyn atap ótti.
Aıta keteıik, Qazaqstan sońǵy bes jylda orta eseppen 7,5 mıllıon tonnany quraıtyn álemdegi eń iri on bıdaı óndirýshi jáne iri eksporttaýshy elderdiń biri boldy.
