Durys jol – damý kepili

Salynǵan jáne jóndelgen jol sapasyn tekserýdi jeke adam­dar, depýtattar, BAQ ókil­deri qatysatyn qoǵamdyq ba­qylaý qolǵa alady dep aıtyl­ǵaly qashan... Biraq sonda da tıimdilik baıqalmady. «Baıa­ǵy jartas – bir jartas», mıllıard­taǵan aqsha dalaǵa shashylýda. Árıne qatań baqylaý bol­maǵan soń solaı bolady. Buryn salynǵan joldardyń sapasyn qarjy-baqylaý qyzmeti tek­seretin. Olar salynǵan jol­daǵy asfalttyń, qıyrshyq tas­­tyń, qumnyń qalyńdyǵy joba­lyq qujattamaǵa sáıkes­tigin anyqtaıtyn. Juqa salynsa tıi­sinshe qansha qarajat jolǵa salynbaı, jelge shashylǵanyn anyqtap, tıisti sharalar qold­a­ny­latyn. Qazir ondaı baqylaý umyt bolǵan.

Jýyrda Soltústik Qazaqstan oblysynyń ákimdiginde jol má­selesine arnalǵan otyrys bol­dy. Árıne jol máselesindegi je­tistikter aldymen aýyzǵa alynyp, jol jóndeýge bólingen qarajattyń jyl saıyn ósip kele jatqany aıtyldy. Oblysta 9 myń shaqyrymdaı tas jáne qıyrshyq tas tóselgen joldar bar. Sońǵy úsh jylda ony jóndeýge 92 mlrd teńge bó­lin­gen. Bul qarajat 95 myń tur­ǵyny bar 133 eldi mekenniń 2150 shaqyrym jolyn jóndeýge je­tedi.

Aýdandar boıynsha aıtatyn bolsaq, sonyń 10 mlrd teńgeden astamy Aıyrtaý aýdanynyń joldaryna bólinip, 300 shaqyrymdaı jol jóndelgen. Bul aýdanda týrıstik nysandar kóbirek. Sondyqtan Aıyrtaý joldaryna aldymen nazar aýdarylǵan. Sondaı-aq Maǵjan Jumabaev, Ǵabıt Músirepov, Tımırıazev aýdandarynyń joldaryna 5-8 mlrd teńge aralyǵynda qarajat bólinip, ár aýdanda 150-200 shaqyrymnan joldar jóndelgen.

Soltústik óńirdiń jolda­ryna 2017 jyly barlyǵy 22,5 mlrd teńge bólinse, bıyl bul bir jarym esege artyp, 37 mlrd teńgege jetti. Bul 1 myń shaqyrym joldy qamtıdy. Oblys ákimi Qumar Aqsaqalov bul 117 myń turǵyny bar 150 eldi mekendi qamtýǵa jetetinin aıtty. Aldaǵy josparda aýyl­dardyń ishindegi joldardy jón­deýge de kóńil bólinbek. Bul má­sele kópten umyt qalǵan edi. Sondyqtan atalǵan bastamaǵa aýyl turǵyndary alǵys aıtary sózsiz. Osy baǵytta 74 joba iske asyrylmaq. 2017 jy­ly buǵan bar-joǵy 50 mln teń­ge bólinse, bıyl 5,8 mlrd teńgege jetken. Bul ásirese Tal­­shyq, Smırnov, Býlaev, Bes­kól, Mamlıýt, Taıynsha sııaqt­y aýdan ortalyqtarynyń tur­ǵyndaryn qýantary sózsiz. So­nymen birge buryn aýdan or­talyqtary bolǵan Korneevka, Blagoveshenka, Sokolovka, Kel­lerovka sııaqty aýyldardyń tur­ǵyndary da buǵan qýanýda. О́ıt­keni bul eldi mekenderdiń joldaryn jóndeý máselesi múlde umytylǵan.

Jol máselesindegi taǵy bir problema – jóndeý maman­darynyń jetispeýshiligi. Ákim osy máselege nazar aýdaryp, olardy daıyndaý isine tıisti qyzmetterdiń nazar aýdarýy kerektigin tapsyrdy.

Osynsha jumys atqarylyp jatqany árıne kóńilge qýanysh uıalatady. Biraq sapa máselesiniń sheshýi qalaı bolmaq? Sapasyz istelgen joldar tek júıkege tıedi emes pe? Bul másele týrasynda Q.Aqsaqalov byltyrdan beri «Sapaly jol» joba­synyń iske asyrylyp jatqanyn jetkizdi. Osy joba boıynsha tekseris júrgizýshiler «Kaz Fortıs» JShS jóndeý júr­gizgen joldardyń arasynan Zagradovka aýylyna kireberis joldan, «Presnovka – Bla­goveshenka – Qaırakól» trassasynan jáne t.b. kemshilikter tapqan. Sondaı-aq «Novınteh» JShS júrgizgen «Elenovka – Aryqbalyq – Chıstopole – Taıynsha» joldarynan kóptegen olqylyqtardy áshkerelegen. Budan basqa merdigerlerdiń de jumysynan kóptegen aqaý tabyldy. Qazir oblystyq ákimdik atalǵan merdigerlerdi sotqa berip, sapasyz jolǵa jumsalǵan qarajatty óndirip almaq.

Soltústik Qazaqstan oblysy