1970 jyldyń 13 qyrkúıeginde Shymkenttiń dál irgesindegi Saıram aýdanyna qarasty Qarabastaý aýylynda dúnıege kelgen Myrzaǵalı Aıtjanov 13 jasynda boks úıirmesiniń tabaldyryǵyn attady. Oblys ortalyǵynda bilikti bapker Nurǵalı Safıýllınnen tálim-tárbıe aldy. Jattyǵý zalynda aıanbaı ter tókken balǵyn bylǵary qolǵap sheberi kóp uzamaı eleýli tabystarǵa qol jetkize bastady. Alǵashynda aýdan, qala, oblys deńgeıindegi dodalarda daralanǵan ol 1987 jyly jasóspirimder arasynda respýblıka chempıony atandy. Arada birer aı ótkennen soń KSRO kýbogyna qatysty. Doneskidegi dodany Aıtjanov kúmis medalmen qorytyndylap, sport sheberi normatıvin oryndady. Al 1988 jyly Ýlıanovskide jalaýy jelbiregen jastar arasyndaǵy KSRO birinshiliginde bas júldeni oljalady. Osy jeńistiń nátıjesinde asa iri halyqaralyq jarystarǵa dańǵyl jol ashyldy.
1988 jyl. Polshanyń Gdansk qalasynda Eýropa birinshiliginiń jalaýy jelbiredi. Qart qurlyqtyń barlyq daryndy ári qarymdy jastary jınalǵan jarysta 54 kılo salmaq dárejesinde KSRO quramasynyń namysyn Myrzaǵalı Aıtjanov qorǵady. Tusaýkeser kezdesýde ol chehoslovakııalyq Stanıslav Iаnkony ońdyrmaı sabady. Esep – 5:0. Shırek fınalda qandasymyzdyń joly Robert Sheremetamen qıysty. Rıng qojaıynyna tóreshilerdiń búırekteri burǵanymen, túbi ádildik ústemdik qurdy – 3:2. Jartylaı fınalda Anglııanyń ókili Paýl Ramseıdi jáne fınalda bolgarııalyq Mılko Ivanovtyń tas-talqanyn shyǵardy. Bul kezdesýlerde bes tóreshiniń barlyǵy da Myrzaǵalıdyń myqtylyǵyn biraýyzdan moıyndady. Osylaısha, Aıtjanov jastar arasynda Eýropa birinshiliginiń bas júldesin oljalaýmen qatar, halyqaralyq dárejedegi sport sheberi atandy.
Joǵarydaǵy jeńister jas jigitti kádimgideı qanattandyrdy. KSRO quramasy sapyna engen qazaq boksshysy Danııa, Indonezııa, Bolgarııa, Túrkııa jáne Nıkaragýada uıymdastyrylǵan halyqaralyq týrnırlerge qatysyp, júldeli oryndardy ıelendi. Jastar arasyndaǵy jarystarda aldyna jan salmaǵan Aıtjanovtyń endi eresekter dýynda da atoı salatynyna kópshiliktiń esh kúmáni bolmady.
Myrzaǵalı aıtady: Kúsh-qýatym boıyma syımaı turǵan tusta tóreshilerden kóp teperish kórdim. Sózim dáleldi bolý úshin myna eki derekti alǵa tartaıyn: 1990 jyly Ýkraınanyń Lýsk qalasynda ótken KSRO chempıonatynyń alǵashqy aınalymynda keıinnen Eýropa chempıony jáne Atlanta Olımpıadasynyń qola júldegeri atanǵan Albert Pakeevpen qolǵap túıistirdim. Báseke barysynda ony eki ret eseńgirettim. Biraq tóreshiler qarsylasymnyń qolyn kóterdi. Sol kezde narazylyq bildirgen ýkraınalyq jankúıerlerdiń «Jeńisti qazaqqa berińder!» dep aıǵaıǵa basqany áli esimde. 1991 jyly Qazanda Eýropa chempıonatynyń kúmis jáne Olımpıadanyń qola júldegeri Tımofeı Skrıabındi jaqsylap sabaǵanymmen, taǵy da ádiletsizdikke tap boldym. Eki retinde de báseke taǵdyryn bir ǵana upaı sheshti. Osyndaı keleńsiz oqıǵalar meniń sporttyq ómirbaıanymda az bolǵan joq.
Elimiz táýelsizdik alǵannan keıin Aıtjanov 54 jáne 57 kılo salmaq dárejelerinde biraz ýaqyt óner kórsetti. Elishilik jarystarda jap-jaqsy judyryqtasyp júrdi. Jasyndaı jarqyrap, jeńis tuǵyryna kóterilgen kezderi de az emes. Biraq ol shetelge shyǵa almady. Álem jáne qurlyq chempıonattarynan únemi shet qaldy. Onyń sebep-saldaryn árkim ár saqqa júgirtti. Bázbireýler «baby kemidi, dáýiri ótti» dese, endi bireýler «basqa pále – tilden» degen ýáj aıtty. Rasynda da Myrzaǵalı – tik minezdi, birbetkeı. Eshkimniń yǵyna jyǵyla bermeıdi. Aldynda qandaı dókeı tursa da oıyndaǵysyn irkilmeı aıtatyn ádeti bar. Bálkim, sol týrashyldyǵynyń kesirinen óz nesibesinen qaǵylǵan bolar.
Birde keń zalda jantalasyp jattyǵyp júrgen Myrzaǵalıǵa kezindegi elimizdiń beldi boksshylarynyń biri, óziniń qurdasy Mıhaıl Iýrchenko: «Myrza, qazaqta «Dos jylatyp, dushpan kúldirip aıtady» degen ataly sóz bar ekenin óziń de jaqsy bilesiń. Seniń dosyń, zamandasyń bolǵannan keıin týrasyn aıtýdy qup kórdim. Seniń ýaqytyń áldeqashan ótken. Ony moıyndaýǵa tıissiń. Bos eles qýma. Dáp búgin júzden júırik shyqsań da, úlken alamanǵa seni eshkim de qospaıdy. Endigi jol – jastardyki. Odan góri basqa kásipti tańda. Otbasyń bar, balalaryń ósip keledi. Solardyń bolashaǵyn oılaǵanyń abzal», dep aqyl qosty. Biraz oıǵa shomǵan boksshy qurdasynyń aıtqan aqylyna qulaq asýdy qup kórdi. Kóp uzamaı Aıtjanov sporttan qol úzdi.
Myrzaǵalı aıtady: О́zimniń sporttyq ǵumyrymda men 245 ret rıngke kóterilip, 210 márte jeńiske jettim. 140 básekeni aıqyn basymdyqpen aıaqtadym. Munyń barlyǵy – tynymsyz jattyǵý men eren eńbektiń arqasy. Qarsylasty nokaýtqa jiberý úshin soqqynyń joıqyndyǵymen qosa, erekshe sezimtaldyq qajet. Básekelesińniń sál ashylǵan nemese bosańsyǵan sátin qalt jibermeý kerek. Negizi soqqy almasý kezinde nokaýtqa jiberý sál jeńilirek. О́ıtkeni, jekpe-jektiń qyzyǵyna túsken keıbireýler qorǵanysty álsiretip alady. Sol kezde jaqsylap turyp «kútip alsań», máseleniń ońdy sheshilgeni. Al ózim, Allaǵa shúkir, nokaýtqa túsip kórmeppin. О́ıtkeni, árkez qorǵanysqa aıryqsha mán beretinmin. О́zim soqqy jumsaǵan saıyn qarsylasymnyń da qarymta qaıtarýy múmkin ekenin eshýaqytta esten shyǵarmadym.
Úlken sporttan qol úzgennen keıin Myrzaǵalı Aıtjanov jattyqtyrýshylyq qyzmet atqardy. Bir shoǵyr daryndy jastar arasynan Birjan Jaqypov pen Erkebulan Shynalıev sýyrylyp shyǵyp, Alash jurtynyń maqtan tutar azamattaryna aınaldy. Bul jigitterge jeke-jeke toqtalatyn bolsaq, 2005-2016 jyldary óner kórsetken Birjan baýyrymyz 10 jyldan asa eń jeńil salmaqta elimizdiń nómiri birinshi boksshysy boldy. Sol aralyqta álem chempıony (2013 jyl) jáne álem chempıonatynyń qola júldegeri (2005) atandy. Azııa oıyndarynda eki márte kúmiske (2010, 2014) qol sozdy. Beıjiń (2008), London (2012) jáne Rıoda (2016) alaýy tutanǵan Olımpııa oıyndarynda shırek fınalǵa deıin jetti. Al Erkebulan inimiz 2007 jyly Chıkagoda ótken álem chempıonaty men 2008 jyly Beıjińde alaýy tutanǵan Olımpııa oıyndarynda qola medaldi moınyna ildi.
Kóp keshikpeı Qaırat Erálıev (56 kılo) óreli ónerimen kópshiliktiń kózine tústi. 2013 jyly Almatyda uıymdastyrylǵan álem chempıonatynyń qola medalin moınyna ilse, 2017 jyly Gambýrgte bas júldeni qanjyǵasyna baılady. Azııa oıyndary men birinshiliginde birneshe márte jeńis tuǵyryna kóterildi. 2015 jyly «Astana arlandary» komandasy sapynda Dúnıejúzilik boks serııasy dodasynda daralandy. Olardan bólek, bul kúnderi Azııa chempıony Bek Nurmaǵanbet, álem chempıonatynyń qola júldegeri Sáken Bıbosynov syndy saıypqyrandar da Aıtjanovtan tálim-tárbıe aldy.
2009-2018 jyldary Myrzaǵalı Aıtjanovtyń Qazaqstan ulttyq quramasynyń bas bapkeri bolǵanyn biz joǵaryda aıttyq. Bul kezeńde otandyq bylǵary qolǵap sheberleri qandaı tabystarǵa jetkeni jaıynda baspasóz betterinde jazyldy, telearnalardan aıtyldy. Sol sebepti de barlyǵyn qaıtalap jatýdyń qajeti joq dep oılaımyz. Aıtpaǵymyz, qazirgi kezde de atalǵan azamat óziniń súıikti isinen alystaǵan joq, ulttyq komandamyzdyń aǵa jattyqtyrýshysy qyzmetin abyroıly atqarýda.
