Halyq sany kúrt ósip, bala týý boıynsha respýblıkada aldyńǵy orynda kele jatqan Mańǵystaý oblysynda da bala súıý baqytyna qol jetkize almaı júrgender bar. Derekterge súıensek, Mańǵystaý oblysynda 2019 jyldyń qorytyndysy boıynsha fertıldi jastaǵy áıeldiń sany 167 675-ti qurady. Olardyń ishindegi 0,20% otbasylyq jup bedeýlik boıynsha esepte tur jáne 33 otbasylyq jupqa tegin medısınalyq kómektiń kepildik berilgen kólemi sheńberinde kvota arqyly ekstrakorporaldyq uryqtandyrýǵa joldama berilgen. Al bıyl, ıaǵnı 2020 jyly fertıldi jastaǵy áıel sany 169 362-ni qurasa, onyń ishindegi 0,04% otbasylyq jup bedeýlik boıynsha esepke alyndy.
Mamandardyń aıtýynsha bedeýlik jas talǵamaıdy, jap-jas áıelderdiń de bala súıe almaı sansyrap júrgenderi az emes. Alaıda salystyrmaly túrde qaraǵanda orta eseppen 25-40 jastaǵy áıelderde bala kótere almaýdyń basymdyǵy bar. Onyń ústine sábı súıýdiń jolyn basqa jaqtardan izdeý arqyly kesh qalyp jatatyndar da bar eken. Mysaly, bir áıel emshiler kómegine júginse, ekinshileri jekemenshik klınıkalarda ýaqyt ótkizedi.
«Odan góri memlekettik emhanalarda qaralyp, dıspanserlerge esepke turyp, kvota alýǵa qol jetkizýge bolady. Aqshasyn únemdeıdi ári ýaqyttan utylmaıdy» deıdi mamandar.
Bıyl Densaýlyq saqtaý mınıstrliginiń jelisi boıynsha ekstrakorporaldyq uryqtandyrý sıkldaryn júrgizýge 1105 kvota bólingen bolsa, sonyń ishinde 41 kvota Mańǵystaý oblysyna bólindi, 2019 jyly 33 kvota bólingen bolatyn. Sondaı-aq óńirde 2018 jyly 134 bala, 2019 jyly 138 bala EKU júıesi boıynsha ómirge kelgen.
Aqtaý qalasynda «Ekomedkaspıı» keńes berý ortalyǵy jumys isteıdi, biraq arnaıy em-dom is-sharalary Nur-Sultan, Almaty qalalarynda júzege asyrylady.
– Bizde kóbine áıelder emdelýge keledi, al er adamdar qaralýdan bas tartady. Tipti áıelderdiń ózin keı jaǵdaıda úlken kúshpen ákelemiz deýge de bolady. Qazir emhanalardan bala kótere almaı júrgen áıelderdi bizge baǵyttaýdy surap otyramyz. Osylaısha olarǵa baǵyt-baǵdar berip, kómek qolyn sozǵymyz keledi. Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaevtyń kezekti Joldaýynda bul máseleni arnaıy kóterip, kvota sanyn arttyrýǵa tapsyrma berýi – quptarlyq is. О́ıtkeni bul óte mańyzdy másele, ult bolashaǵynyń kepili. Biz de bul baǵytta uıymdastyrý jumystaryn jandandyra túsetin bolamyz, – deıdi Mańǵystaý oblystyq densaýlyq saqtaý basqarmasy medısınalyq kómekti úılestirý jáne ana men bala densaýlyǵyn qorǵaý bóliminiń bas mamany, Mańǵystaý oblysynyń bas akýsher-gınekology Arshynaı Sapıqyzy.
Endigi jerde bala súıý baqytyna memleket tarapynan jasalǵan qoldaýdy sezinip, batyl qadam jasaýy úshin bala ańsaǵan árbir otbasyna, árbir janǵa túsindirý, nasıhattaý jumystary qarqyn alýy kerek.
Mańǵystaý oblysy
