Dombyrany álemge dáriptegen

Qazaqtyń ulttyq ónerin jan-jaq­ty túrlendirip, bú­gin­gi ta­nym­ǵa yqshamdap usy­nyp júrgen – Marjan Qap­sa­mat Baıan­aýyldyń týmasy. 23 jas­taǵy boıjet­ken kóz tartarlyq ta­bıǵat aıasyn­da túsirilgen ki­shigirim sah­nalyq­ kórinisterdi ınstagram áleý­met­tik jelisinde usynyp keledi. Klıp áleýmet­tik jelilerde tez taralyp, az ýaqytta kórermen kózaıymy­na aınaldy. Bul týrasynda jýrnal tilshisi Lıana Satenshteın «Beınejazbalardyń birinde ol úlken qala Almatydaǵy Shym­­bulaq baýraıynda tymaq kıip, jińishke kelgen aspapta oınaıdy. Kelesi sátte Aqmo­la oblysyndaǵy qyzǵylt tús­­ti Kóbeı̆tuz kólinde jáne bas­­qa oryndarda ulttyq kıim­men otyryp, ulttyq mýzyka aspaby – dombyramen kúı̆ sher­tedi. Klıpte Marjan qazaq­tyń dástúrli kıimine zamanaýı ózgeris ákelgen jáne kók­shil kóılegi men jergilikti áıel­­derdiń turmysqa shyǵarda kıe­tin «Sáýkele» dep atalatyn bas kıimin úılestirgen. Osy sátte dástúrli sánge degen saǵynyshty jańa dáýir arqyly qaı̆ta sezintedi jáne dombyrany sıfrlyq zamanǵa alyp kiredi», dep jazady. Maqalada qazaq halqynyń ulttyq kıim­deriniń qalyptasýy men túr-sıpaty, kóshpeli turmys, ha­lyqtyń nanym-senimderi ja­ıynda da sóz qozǵalypty. Son­­daı-aq ulttyq aspap dom­byranyń kóneden kele jat­qanyn, qaıta jańǵyrtý jónin­degi bastamalardyń arqa­syn­da dombyranyń Qazaq­stan máde­nıetinde qaıta jandan­ǵanyn atap ótedi.

Marjan ónerli otbasynda dúnıege kelgen, aıtýynsha ákesi de qara dombyrany janyna serik etken kisi. Qaraǵandydaǵy óner mektebin bitirgen soń, sheberligin shyńdaý úshin oqýyn Táttimbet atyndaǵy Qaraǵandy óner kolledjinde jalǵastyrǵan. Bıyl astanadaǵy Qazaq ulttyq óner ýnıversıtetin oıdaǵydaı aıaqtap, Nur-Sultan qalasynda Dombyra mektebin ashqan. Dom­byra, vokal, jetigen, gıtara, fortepıano syndy birneshe ba­ǵytta jumys isteıtin mektep tańdaýly talapkerlerdi ónerge baýlyp keledi. «Men álemge ulttyq ónerimiz ben elimizdi kórsetkim keledi. Dombyrada oınasam keýdemdi maqtanysh kerneıdi ári erkindikti sezine­min. Halqymyzdyń jan dúnıesi men dástúrin jetkizý úshin vıdeoǵa ulttyq kıimmen túsýge tyrysamyn. Tipti kúndelikti kıim kısem de ulttyq stıldiń elementterin qosamyn», deıdi talapty jas. Kúıshi qyz kúm­birlegen kúıdi, áýelegen ándi esh­ýaqytta tastamaq emes. Qazir ol «Ár úıge – dombyra» atty jańa joba bastap jatyr. Ábden babyna keltirip jetkizgen soń, jaqyn arada kóp nazaryna usy­nýdy qosh kórip otyr.

Kemeline kelgen halyqtyq án-kúı qudireti keleshegin keń óriske bettetip keledi. Bú­gin­de Dımashtyń ánshiligine tánti bolǵan aıdaı álemniń onyń týǵan tili – qazaq tiline aıryq­sha ynta-yqylas qoıyp jat­qanyna kýámiz. Bir kezderi zań­ǵar jazýshymyz Muhtar Áýezov: «Biz áli kúıdi tirilte almaı, es­­­kere almaı kelemiz. Jalpy, mý­­zyka ataýly nárse eldiń se­zim baılyǵy men ishki jaratylys qalpyn bildiretin bolsa, solardyń ishindegi eń tolǵaýly, eń tereń syrlysy – kúıi. Kúıdiń tilindeı baı til qazaqtyń áninde joq», degen edi. Babadan qal­ǵan qara dombyrany qaster tu­typ, álemge tanytyp, dáriptep júrgen Marjan qyzdyń ulttyq ónerimizdi ustyn etip, aldyna maqsat qoıýy – Áýezovteı atasynyń úmitiniń aqtaǵany dep bilemiz.