Týrızm • 24 Qyrkúıek, 2020

Halyqaralyq týrıster sany 65%-ǵa qysqarǵan

584 ret
kórsetildi
4 mın
oqý úshin

Dúnıejúzilik týrızm uıymynyń (DTU, World Tourism Organization) sońǵy deregi boıynsha, 2020 jyldyń alǵashqy jartysynda halyqaralyq týrıster sany 65%-ǵa qysqarǵan. Mamandar muny týrızm salasynda buryn-sońdy bolmaǵan kórsetkish dep otyr. Al 2019 jyldyń jartyjyldyǵymen salystyrǵanda halyqaralyq týrıster sany 93%-ǵa tómendegen. Týrızm salasynyń dál bulaı quldyraýyna álemdi ábigerge salyp, halyqty oqshaýlanýǵa májbúr etken – koronavırýs pandemııasy.

Halyqaralyq týrıster sany 65%-ǵa qysqarǵan

Dese de keıingi bir-eki aptanyń kóleminde sheteldik týrısterge kóp baǵyttar qaıta esigin asha bastady. DTU habarlaýynsha, qyrkúıek aıy­nan bastap týrıstik aımaqtardyń 53%-y saparǵa qoıylǵan shekteýdi alyp tastaǵan. Degenmen kóp eldiń úkimeti bu­rynǵysha saqtyq tanytyp otyr. Eń keıingi esep 2020 jyldyń alǵashqy jartysynda engizilgen shekteýler halyqaralyq týrızmge qatty áser etkenin kórsetti. Kelýshiler sanynyń birden azaıyp ketýi mıllıondaǵan jumys orny men mekemelerdiń qyzmetine qaýip tóndirdi.

 

Ekonomıkalyq shyǵyndy esepteý

DTU málimeti boıynsha, 2020 jyldyń qańtary men maýsymy aralyǵynda halyqaralyq sapar­larǵa suranystyń birden tómendep ketýi 440 mıllıon dollar halyqaralyq tabys pen halyqaralyq týrızmnen keletin 460 mıllıard AQSh dollary eksporttyq kirisinen aıyrdy. Bul 2009 jyly jahandyq ekonomıkalyq jáne qarjylyq daǵdarys jaǵdaıynda tirkelgen halyqaralyq týrızm shyǵynynan shamamen bes ese kóp.

Qaýipsiz jáne jaýapkershilikke alynatyn halyqaralyq sapar­lar endi álemniń kóp bóli­ginde qoljetimdi jáne úkimet jahan­dyq týrızmdi jandandyrý úshin jeke sektormen tyǵyz jumys istegeni mańyzdy.

DTU bas hatshysy Zý­rab Po­lolıkashvılı: «Álem­dik tý­rı­zm­niń «keıingi baro­met­ri» pandemııanyń týrızmge, mıl­lıon­daǵan adam­dardyń tir­shilik kózi bolyp esepteletin sek­torǵa qalaı áser etkenin kór­setti. Qaýipsiz já­ne jaýapker­shilikke alynatyn ha­lyqaralyq saparlar endi álemniń kóp bóliginde qoljetimdi, jáne úki­met jahandyq týrızmdi jan­dan­dyrý úshin jeke sektormen ty­ǵyz jumys istegeni mańyzdy. Júıeli áreket – jetistik kilti», deıdi.

 

Álemniń barlyq aımaǵy qatty zardap shekti

Mamyrdyń ekinshi bóliginen bastap kóptegen týrıstik baǵyt­tyń jumysy birtindep jandana bastaǵanyna qaramastan, Soltústik jarty sharda jazǵy maýsym kezinde halyqaralyq týrızmniń kórsetkishi jaqsarǵan joq. Jalpy 2020 jyldyń alǵashqy jartysynda Eýropaǵa kelýshi týrıster sany 66%-ǵa qysqarǵan. Amerıka (-55%), Afrıka men Taıaý Shyǵys (ekeýi de -57%) ta zardap shekti. De­genmen Azııa-Tynyq muhıt aıma­ǵy COVID-19-dyń týrızmge áserin alǵash bolyp sezinip, eń kóp zardap shekti. Iаǵnı saryqurlyqta alty aı ishinde týrıster sany 72%-ǵa qysqardy.

Sýbóńirlik deńgeıde eń úlken quldyraý Soltústik-Shyǵys Azııa­da (-83%) jáne ońtústik Jerorta teńizinde (-72%) baıqaldy. Álem­niń barlyq óńirleri men sýb­óńirlerinde 2020 jyldyń qańtar-maýsymynda kiris 50%-ǵa tómendedi.

Mamandardyń boljamy bo­ıynsha, saparǵa suranystyń tó­men­deýi jáne tutynýshylardyń senimi jyl sońyna deıin naryqqa áser etýi múmkin. Mamyr aıynda DTU halyqaralyq týrıstik saparlar sanynyń 2020 jyly 58%-dan 78%-ǵa deıin tómendegenin málimdedi.

Dese de sala mamandary 2021 jylǵa deıin týrızm salasyn­da alǵa jyljý bolatynyna senim­di. Oǵan saparlarǵa arnalǵan shekteý­lerdiń birtindep alynýy, vaksınanyń qoljetimdi jáne emdeý men saıahatshylardyń senimi qaıta oralýy týraly boljam negiz bolyp tur. Degenmen týrıstik  salanyń  2019 jylǵy kórsetkishke jetý úshin 2,5 jyldan 4 jylǵa deıin ýaqyt qajet ekeni aıtylýda.

 

 

Sońǵy jańalyqtar