Dese de keıingi bir-eki aptanyń kóleminde sheteldik týrısterge kóp baǵyttar qaıta esigin asha bastady. DTU habarlaýynsha, qyrkúıek aıynan bastap týrıstik aımaqtardyń 53%-y saparǵa qoıylǵan shekteýdi alyp tastaǵan. Degenmen kóp eldiń úkimeti burynǵysha saqtyq tanytyp otyr. Eń keıingi esep 2020 jyldyń alǵashqy jartysynda engizilgen shekteýler halyqaralyq týrızmge qatty áser etkenin kórsetti. Kelýshiler sanynyń birden azaıyp ketýi mıllıondaǵan jumys orny men mekemelerdiń qyzmetine qaýip tóndirdi.
Ekonomıkalyq shyǵyndy esepteý
DTU málimeti boıynsha, 2020 jyldyń qańtary men maýsymy aralyǵynda halyqaralyq saparlarǵa suranystyń birden tómendep ketýi 440 mıllıon dollar halyqaralyq tabys pen halyqaralyq týrızmnen keletin 460 mıllıard AQSh dollary eksporttyq kirisinen aıyrdy. Bul 2009 jyly jahandyq ekonomıkalyq jáne qarjylyq daǵdarys jaǵdaıynda tirkelgen halyqaralyq týrızm shyǵynynan shamamen bes ese kóp.
Qaýipsiz jáne jaýapkershilikke alynatyn halyqaralyq saparlar endi álemniń kóp bóliginde qoljetimdi jáne úkimet jahandyq týrızmdi jandandyrý úshin jeke sektormen tyǵyz jumys istegeni mańyzdy.
DTU bas hatshysy Zýrab Pololıkashvılı: «Álemdik týrızmniń «keıingi barometri» pandemııanyń týrızmge, mıllıondaǵan adamdardyń tirshilik kózi bolyp esepteletin sektorǵa qalaı áser etkenin kórsetti. Qaýipsiz jáne jaýapkershilikke alynatyn halyqaralyq saparlar endi álemniń kóp bóliginde qoljetimdi, jáne úkimet jahandyq týrızmdi jandandyrý úshin jeke sektormen tyǵyz jumys istegeni mańyzdy. Júıeli áreket – jetistik kilti», deıdi.
Álemniń barlyq aımaǵy qatty zardap shekti
Mamyrdyń ekinshi bóliginen bastap kóptegen týrıstik baǵyttyń jumysy birtindep jandana bastaǵanyna qaramastan, Soltústik jarty sharda jazǵy maýsym kezinde halyqaralyq týrızmniń kórsetkishi jaqsarǵan joq. Jalpy 2020 jyldyń alǵashqy jartysynda Eýropaǵa kelýshi týrıster sany 66%-ǵa qysqarǵan. Amerıka (-55%), Afrıka men Taıaý Shyǵys (ekeýi de -57%) ta zardap shekti. Degenmen Azııa-Tynyq muhıt aımaǵy COVID-19-dyń týrızmge áserin alǵash bolyp sezinip, eń kóp zardap shekti. Iаǵnı saryqurlyqta alty aı ishinde týrıster sany 72%-ǵa qysqardy.
Sýbóńirlik deńgeıde eń úlken quldyraý Soltústik-Shyǵys Azııada (-83%) jáne ońtústik Jerorta teńizinde (-72%) baıqaldy. Álemniń barlyq óńirleri men sýbóńirlerinde 2020 jyldyń qańtar-maýsymynda kiris 50%-ǵa tómendedi.
Mamandardyń boljamy boıynsha, saparǵa suranystyń tómendeýi jáne tutynýshylardyń senimi jyl sońyna deıin naryqqa áser etýi múmkin. Mamyr aıynda DTU halyqaralyq týrıstik saparlar sanynyń 2020 jyly 58%-dan 78%-ǵa deıin tómendegenin málimdedi.
Dese de sala mamandary 2021 jylǵa deıin týrızm salasynda alǵa jyljý bolatynyna senimdi. Oǵan saparlarǵa arnalǵan shekteýlerdiń birtindep alynýy, vaksınanyń qoljetimdi jáne emdeý men saıahatshylardyń senimi qaıta oralýy týraly boljam negiz bolyp tur. Degenmen týrıstik salanyń 2019 jylǵy kórsetkishke jetý úshin 2,5 jyldan 4 jylǵa deıin ýaqyt qajet ekeni aıtylýda.